‹ Barcha yangiliklar Dunyo
O'zbekistonda so'mga ishonch qanday oshiriladi?
18-noyabr, 2026-yil, 13:30
O'zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov iqtisodiyotda dollardan foydalanishni kamaytirishni asosiy vazifalardan biri deb atadi. Banklardagi valyuta depozitlarining ulushi bir yilda kamaydi; davlat banklarini transformatsiya qilish va xususiylashtirish tezlashtiriladi.

- Bayonot: Ishmetov "O'zbekiston 24" telekanaliga bergan va Gazeta.uz 17-noyabrda e'lon qilgan intervyusida so'mga ishonchni oshirish zarurligini aytdi.
- Valyuta depozitlari: Markaziy bank ma'lumotlariga ko'ra 1-oktyabr holatiga valyuta depozitlarining jami depozitlardagi ulushi bir yilda 22,5 foizdan 18,6 foizga tushdi.
- Davlat banklari: Transformatsiya va ularning bir qismini xususiylashtirish tezlashtiriladi; 1-oktyabrda bu banklar sektor aktivlarining 60,8 foiziga ega edi.
- Narxlar: Yillik inflyatsiya oktyabrda 6,5 foiz bo'ldi; bir yil oldin 7,8 foiz edi.
O'zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov "O'zbekiston 24" davlat telekanaliga bergan intervyusida iqtisodiyotda dollardan foydalanishni kamaytirishni bankning asosiy ustuvor vazifalari qatorida sanab o'tdi. Gazeta.uz 17-noyabrda e'lon qilgan intervyuda Ishmetov buning uchun milliy valyuta so'mga bo'lgan ishonchni oshirish kerakligini aytdi. Rais Prezident Shavkat Mirziyoyev 13-noyabrda o'tkazgan yig'ilishda Markaziy bankka qo'yilgan vazifalar haqida ham so'zlab berdi.
Valyuta depozitlari qanchaga kamaydi?
Markaziy bankning 2026-yil 1-oktyabr holatidagi ma'lumotlariga ko'ra O'zbekiston banklaridagi jami depozitlar 501 trillion so'm atrofida. Uning 93,1 trillion so'mlik qismi xorijiy valyutada. Bir yil oldin valyuta depozitlari 83,7 trillion so'm edi. Hajmi oshganiga qaramay, ularning jami ichidagi ulushi 22,5 foizdan 18,6 foizga tushdi, chunki so'mdagi depozitlar ancha tez o'sdi. UzDaily keltirgan ma'lumotlarga ko'ra banklardagi depozitlar bir yilda 34,9 foizga oshgan.
Pasayish yil davomida davom etdi. 2026-yil 1-yanvar holatiga valyuta depozitlarining ulushi 25 foizdan 21 foizga tushgan edi.
Davlat banklari bo'yicha nima rejalashtirilmoqda?
Ishmetov intervyuda davlat banklarini transformatsiya qilish va ularning bir qismini xususiylashtirishni tezlashtirish zarurligini aytdi. Markaziy bank ma'lumotlariga ko'ra 1-oktyabrda davlat banklarining bank sektori aktivlaridagi ulushi 60,8 foiz bo'lgan. UzDaily 28-oktyabrda keltirgan ma'lumotlarga ko'ra sektorning jami aktivlari 1 kvadrillion so'mdan oshgan.
Sektorga xorijiy qiziqish ham davom etmoqda. Gazeta.uz'ning 17-noyabrdagi xabariga ko'ra Janubiy Koreyaning Hana Bank banki O'zbekistonda vakolatxona ochadi. So'nggi yillarda mamlakatda xorijiy kapitalli banklar soni ortdi; Koreya, Qozog'iston va Turkiya kapitalidagi banklar Toshkentda faoliyat yuritmoqda.
Narxlar qanday?
Milliy statistika qo'mitasi 6-noyabrda e'lon qilgan ma'lumotlarga ko'ra yillik inflyatsiya oktyabrda 6,5 foiz bo'ldi. Bu ko'rsatkich sentabrda 6,4 foiz, 2025-yil oktyabrida esa 7,8 foiz edi. Iste'mol narxlari oktyabrda oylik hisobda 0,6 foizga oshdi.
Ishmetov 2026-yil 1-iyulda ham Gazeta.uz'ga bergan intervyusida aholining inflyatsiya kutilmalari 20 foiz darajasidan 10 foizga tushganini aytgan va ishonch aynan shunday davrlarda shakllanishini ta'kidlagan edi. Oktyabr ma'lumotlari yillik inflyatsiya 2025-yildagi darajadan past qolganini ko'rsatmoqda; biroq benzin va oziq-ovqatdagi o'sish oylik ko'rsatkichni yuqoriga tortdi.
- Oziq-ovqat narxlari oktyabrda oylik 1 foiz, yillik 6,4 foiz oshdi; asosiy oziq-ovqat mahsulotlari orasida eng tez o'sish tuxumda kuzatildi.
- Benzin narxlari bir oyda o'rtacha 1 foiz, bir yilda 19,5 foiz oshdi.
- Yanvar-oktyabr davrida narxlar jami 4,82 punktga oshdi; bu o'sishning qariyb 70 foizi oziq-ovqat, uy-joy kommunal xizmatlari va transportga to'g'ri keldi.
Rossiyada ishlayotgan o'zbekistonliklar uchun bu nimani anglatadi?
O'zbekiston iqtisodiyotida chet elda ishlayotganlar yuboradigan pul muhim o'rin tutadi; bu pulning katta qismi Rossiyadan keladi. Oilasiga rubl yoki dollarda pul jo'natadigan ishchilar uchun so'mning valyutaga nisbatan harakati, depozit foizlari va mamlakatdagi narxlar o'sishi to'g'ridan-to'g'ri qo'ldagi qiymatni belgilaydi.
Prezident Mirziyoyev 2-noyabrdagi mehnat migratsiyasiga bag'ishlangan yig'ilishda yil boshidan buyon 1 million 116 ming kishi xorijdan qaytganini ma'lum qilgan va yil oxirigacha ulardan 250 mingini ish bilan ta'minlashni maqsad qilib qo'ygan edi. Qaytganlarning jamg'armasini qaysi valyutada saqlashi ham dollardan foydalanishni kamaytirish maqsadining bir qismi.
Keyingi xabarIsaak Nyuton kim? Koinot qonunlarini topgan dahoning hikoyasiTurk tilidagi asl matn: Özbekistan'da sum'a güven nasıl artacak?