Haberin Sesi Giriş📻 Haberinsesi.net/radyo TRRUUZ HaberGönderReklamVer
Sağlık

Prematüre bebek nedir, kimler risk altında?

Haberin Sesi Haber Merkezi · Yayın sorumlusu: Muzaffer Çavdar · 16 Kasım 2026 20:30
WhatsApp Telegram X Facebook
Prematüre bebek nedir, kimler risk altında?
Kısaca
  • Prematüre ne demek? Gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan gerçekleşen doğum. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bunu üç gruba ayırıyor.
  • Ne kadar yaygın? DSÖ'ye göre dünyada her 10 bebekten biri erken doğuyor; erken doğum komplikasyonları 5 yaş altı çocuk ölümlerinin başlıca nedeni.
  • Türkiye'de: Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024'te 121 bin 67 bebek erken doğdu.
  • Dünya Prematüre Günü: 17 Kasım. Dünya Sağlık Asamblesi Mayıs 2025'te günü DSÖ'nün resmî sağlık kampanyaları arasına aldı.
  • Önemli: Gebelikte düzenli kontrol, erken uyarı belirtilerinin bilinmesi ve sağlık kuruluşuna hızlı başvuru hayati önem taşıyor.

Her yıl 17 Kasım, erken doğan bebeklere ve ailelerine dikkat çekmek için Dünya Prematüre Günü olarak anılıyor. Uzun yıllar sivil toplum kuruluşlarının öncülüğünde kutlanan gün, Dünya Sağlık Asamblesi'nde üye devletlerin 28 Mayıs 2025'te aldığı kararla DSÖ'nün resmî küresel sağlık kampanyaları arasına girdi. İlk resmî Dünya Prematüre Günü 17 Kasım 2025'te "Umut dolu bir gelecek için güçlü bir başlangıç" temasıyla kutlandı.

Günün simge rengi mor. Bu nedenle 17 Kasım'da dünyanın pek çok yerinde binalar ve tarihi yapılar mor ışıkla aydınlatılıyor, hastanelerde ve yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde ailelerle buluşmalar düzenleniyor.

Prematüre doğum ne demek?

DSÖ, gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan canlı olarak gerçekleşen doğumları erken doğum (prematüre) olarak tanımlıyor. Erken doğum, bebeğin anne karnında geçirdiği süreye göre üç gruba ayrılıyor: 28. haftadan önce doğanlar "aşırı erken", 28 ile 32. haftalar arasında doğanlar "çok erken", 32 ile 37. haftalar arasında doğanlar ise "orta ve geç erken" doğmuş kabul ediliyor.

Bebek ne kadar erken doğarsa, akciğerleri, sindirim sistemi, bağışıklık sistemi ve beyni o kadar az gelişmiş oluyor. Bu nedenle erken doğan bebeklerde solunum güçlüğü, beslenme sorunları, enfeksiyonlar ve vücut ısısını korumada zorluk daha sık görülüyor. Bazı bebeklerde ilerleyen yıllarda görme, işitme ve gelişim alanında takip gerektiren sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bununla birlikte erken doğan bebeklerin büyük bölümü, uygun bakım ve izlemle sağlıklı bir şekilde büyüyor.

Dünyada ve Türkiye'de tablo ne?

DSÖ'nün verilerine göre dünyada her 10 bebekten biri erken doğuyor. Erken doğuma bağlı komplikasyonlar, 5 yaş altındaki çocuklarda ölümün en önemli nedeni. Önlenebilir erken doğum kaynaklı ölümlerin en az yüzde 80'i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşanıyor. DSÖ, bu ölümlerin önemli bir kısmının basit ve maliyeti düşük yöntemlerle önlenebileceğini vurguluyor.

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 121 bin 67 bebek hayata erken başladı. Bu, Türkiye'de doğan bebeklerin yaklaşık yüzde 12'sine karşılık geliyor. Aynı verilere göre erken doğan bebekler içinde 28. hafta ve öncesinde doğanların oranı yüzde 3,4, 28 ile 31. haftalar arasında doğanların oranı ise yüzde 7,1 oldu; yani erken doğumların büyük bölümü geç dönemde gerçekleşiyor. Türkiye'de yenidoğan yoğun bakım üniteleri, erken doğan bebeklerin bakımında kamu ve özel hastanelerde yaygın olarak hizmet veriyor.

Hangi gebeliklerde risk artıyor?

Erken doğumların bir kısmında belirgin bir neden bulunamıyor. Ancak uzmanların ve DSÖ'nün saydığı bazı durumlar riski artırıyor. İkiz, üçüz gibi çoğul gebelikler, gebelikte görülen enfeksiyonlar, annede yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi kronik hastalıklar, daha önce erken doğum yapmış olmak, rahim ağzı yetmezliği ve plasenta sorunları bunların başında geliyor.

Gebelikte sigara kullanımı ve sigara dumanına maruz kalmak, çok genç ya da ileri yaşta gebelik, iki gebelik arasındaki sürenin çok kısa olması, yetersiz beslenme ve yoğun stres de risk etkenleri arasında sayılıyor. Uzmanlar, gebelikte düzenli doktor kontrolüne gitmenin, kronik hastalıkların takibinin ve sigaradan uzak durmanın riski azaltmada önemli olduğunu belirtiyor.

Hangi belirtiler ciddiye alınmalı?

Gebeliğin 37. haftasından önce düzenli aralıklarla gelen kasılmalar, kasıkta ve belde basınç hissi ya da ağrı, vajinal akıntıda belirgin değişiklik, kanama ya da su gelmesi erken doğumun habercisi olabiliyor. Bu belirtileri yaşayan anne adaylarının beklemeden doktoruna ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor. Erken başvuru, doğumun ertelenmesi ya da bebeğin akciğerlerinin gelişimini destekleyecek tedavilerin zamanında uygulanması için fırsat yaratabiliyor.

Erken doğan bebeğe nasıl bakılıyor?

DSÖ'nün küçük ve erken doğan bebekler için önerdiği en önemli yöntemlerden biri "kanguru bakımı" olarak bilinen ten tene temas. Bu yöntemde bebek, annesinin ya da babasının çıplak göğsüne yatırılarak uzun süre taşınıyor. DSÖ'ye göre bu yöntem, bebeğin vücut ısısını korumasına, anne sütüyle beslenmesine ve enfeksiyonlara karşı korunmasına yardımcı oluyor ve hayat kurtarıcı etkisi bulunuyor.

Anne sütü de erken doğan bebekler için özel önem taşıyor. Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde bebeğin solunumu, beslenmesi ve gelişimi yakından izleniyor; taburcu olduktan sonra da göz, işitme ve gelişim takipleri sürüyor. Erken doğan bebeklerin aşı takviminin ve kontrollerinin aksatılmaması, enfeksiyon riskinin yüksek olduğu kış aylarında kalabalık ortamlardan uzak durulması öneriliyor.

Bu haber bilgilendirme amaçlıdır. Gebelik süreci ve erken doğan bebeklerin bakımıyla ilgili her durumda kadın doğum uzmanına ya da çocuk doktorunuza danışmanız gerekiyor.

WhatsApp'ta paylaş WhatsApp kanalımızı takip et
Bu haberi nasıl buldunuz?
Değerlendirmeniz diğer okuyucular için önemlidir.
Kaynak: Haberin Sesi

Haberleri kaçırmaSon dakika haberleri WhatsApp ve Telegram kanallarımıza anında düşüyor.

WhatsApp kanalını takip etTelegram'dan takip etUygulamayı kur
Etiketlerprematüreerken doğumdünya prematüre günü17 kasımyenidoğangebelikdsösağlık
SONRAKİ HABER Enerji içeceği kalbi durdurur mu? Yeni çalışma ne buldu?Enerji içeceği kalbi durdurur mu? Yeni çalışma ne buldu? Okumaya devam et →

İlgili Haberler

En Çok Okunanlar
SIRADAKİ HABEREnerji içeceği kalbi durdurur mu? Yeni çalışma ne buldu?›