Murat Kurum Pre-COP'ta ne dedi?

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nın 31'incisi (COP31) öncesinde, Türkiye'nin hazırlıkları Ekim 2026'da uluslararası platformlarda anlatıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Fiji'de düzenlenen Pre-COP zirvesine katıldı ve açılış oturumunda konuştu.

Kurum konuşmasında, Antalya'daki zirvede somut sonuç beklediklerini vurguladı: "Antalya'ya gelirken ne yaptığımızı konuşalım, ne yapacağımızı değil. Yapacaklarımızı konuştuk. Antalya'da netice ve sonuçları konuşalım" dedi. Bakan, "Artık yaptıklarımızı değil, yapacaklarımızı konuşmalıyız" ifadesini de kullandı.

Pre-COP ne işe yarar?

Pre-COP, ana iklim zirvesinden önce düzenlenen hazırlık toplantısı. Bakanlar düzeyinde yapılan bu toplantıda, asıl zirvede masaya gelecek başlıklar belirleniyor ve ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının önceden daraltılması amaçlanıyor. Taraflar Konferansı'nda kararlar oy birliğiyle alındığı için, müzakerelerin çoğu zirve öncesinde yürütülüyor.

2026 Pre-COP toplantısına ev sahipliği yapan Fiji, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkeler arasında. Deniz seviyesindeki yükselme, Pasifik'teki ada devletleri için doğrudan varoluşsal bir tehdit oluşturuyor; bu nedenle ada devletleri iklim müzakerelerinde uyum finansmanı başlığını en yüksek sesle savunan gruplardan biri.

COP31 Antalya'da ne oldu?

Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi'nin 31'incisi, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da düzenlendi. Zirveye dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, bilim insanları, sivil toplum temsilcileri ve iklim aktivistleri katıldı. Zirvenin ilk bölümünü oluşturan liderler bölümünün ardından, teknik heyetlerin yürüttüğü müzakere dönemi başladı.

Müzakerelerde öne çıkan başlıklar arasında iklim finansmanı, özellikle gelişmekte olan ülkelerin uyum maliyetlerini karşılayacak kaynağın nasıl oluşturulacağı; fosil yakıtlardan çıkış takvimi; kayıp ve zarar fonunun işletilmesi ve ülkelerin ulusal katkı beyanlarının güncellenmesi yer aldı.

COP nedir, kararlar nasıl alınır?

COP, "Conference of the Parties" yani Taraflar Konferansı anlamına geliyor. 1992'de kabul edilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf olan ülkeler her yıl bir araya geliyor. Zirvelerde alınan kararlar oy birliğiyle kabul ediliyor; bu da neredeyse 200 ülkenin mutabakatı anlamına geliyor ve müzakereleri çoğu zaman son güne kadar uzatıyor.

İklim rejiminin dönüm noktalarından biri 2015'teki COP21'de kabul edilen Paris Anlaşması oldu. Anlaşma, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin altında tutulmasını, mümkünse 1,5 dereceyle sınırlanmasını hedefliyor. Türkiye, Paris Anlaşması'nı 2021'de onayladı ve 2053 net sıfır emisyon hedefini açıkladı.

Dönem başkanlığı ne anlama geliyor?

COP'a ev sahipliği yapan ülke, bir sonraki zirveye kadar dönem başkanlığını yürütüyor. Dönem başkanı, müzakerelerin gündemini belirleme, taraflar arasında uzlaşı arama ve zirve kararının metnini şekillendirme konusunda belirleyici rol üstleniyor. Bu nedenle dönem başkanlığı, ev sahibi ülke için diplomatik ağırlığı yüksek bir görev sayılıyor.

Türkiye'nin iklim gündeminde ne var?

Türkiye'nin iklim politikasının temel başlıkları arasında yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, enerji verimliliği, sıfır atık uygulamaları, ulaşımda elektrifikasyon ve orman varlığının korunması yer alıyor. Ülke, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması nedeniyle ihracatçı sektörlerde karbon ayak izini azaltma baskısıyla da karşı karşıya.

COP31 müzakerelerinden çıkan sonuçlara ilişkin haberlerimize Dünya kategorimizden ulaşabilirsiniz.