COP31'de liderler zirvesi bitti: Şimdi ne olacak?

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'de liderler bölümü geride kaldı. 11-12 Kasım'da yapılan Dünya Liderler Zirvesi'nde devlet ve hükümet başkanları iklim krizine ilişkin ulusal önceliklerini anlattı. Konferans şimdi bakanların ve müzakerecilerin yürüttüğü teknik aşamaya geçti; nihai kararların konferansın son günü olan 20 Kasım'a doğru netleşmesi bekleniyor.

Liderler zirvesinde neler söylendi?

BM Genel Sekreteri António Guterres, açılış konuşmasında liderlere iklim krizi konusunda "ciddileşme" çağrısı yaptı. Guterres, dünyanın fosil yakıt çağını sona erdirecek araçlara sahip olduğunu söyledi ve milyarlarca dolar kâr eden petrol şirketlerini eleştirerek ailelerin, işletmelerin ve hükümetlerin iklim krizinin bedelini ödediğini vurguladı. BM'nin haber servisi, Guterres'in bir "iklim adaleti" uzlaşmasının önemine dikkat çektiğini aktardı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise konferansın, kâğıt üzerinde kalan vaatlerin değil uygulamanın zirvesi olması gerektiğini söyledi. Erdoğan, finansmana ve teknolojiye erişimdeki eşitsizlikler sürerken bütün ülkelerden aynı hızda dönüşüm beklenemeyeceğini vurguladı. Reuters'ın aktardığına göre zirvede liderler daha hızlı küresel eylem çağrısı yaptı; ancak ülkelerin öncelikleri birbirinden ayrıştı.

Müzakerelerde hangi konular var?

BM'nin canlı yayın akışında, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlaması için gereken finansman konusunda anlaşmazlıkların sürdüğü belirtildi. Konferansın açılışında da finansman konusunda erken bir tartışma yaşandığı bildirilmişti. Müzakerecilerin fosil yakıtlardan çıkış konusunu da gündemde tutması bekleniyor; ancak çıkışın hızı ve buna gereken finansman konusunda ülkeler arasında derin görüş ayrılıkları var.

Müzakereleri yürüten Avustralya Bakanı Chris Bowen, görevinin belirli bir eylemi dayatmak değil, uzlaşma temelli bir süreçte mümkün olan en güçlü ve en iddialı sonuca yönelik uzlaşmayı sağlamak olduğunu söyledi. COP kararları bütün tarafların uzlaşmasıyla alındığı için tek bir ülkenin itirazı bile metinlerin yumuşatılmasına yol açabiliyor.

Türkiye ne öneriyor?

COP31 Başkanlığı, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını hedefleyen bir taahhüt çağrısı başlatmıştı. Türkiye, konferansın "uygulama COP'u" olmasını ve daha önce verilen sözlerin hayata geçirilmesini öne çıkarıyor. Konferansta şehirlerin iklim eylemindeki rolü de gündemin önemli başlıklarından biri oldu.

Analistler ne bekliyor?

Reuters'ın 13 Kasım tarihli değerlendirmesine göre ev sahibi Türkiye ve müzakereleri yürüten Avustralya, savaşların ve enflasyonun iklim krizini siyasi gündemde geri plana ittiği bir dönemde ilerleme sağlamaya çalışıyor. Analistlerin çoğu Antalya müzakerelerinden bağlayıcı büyük bir atılım beklemiyor. Konferansın başarısı daha çok iklim finansmanı ve uyum başlıklarında atılacak somut adımlarla ölçülecek.

COP31'in son haftasında bakanlar düzeyindeki görüşmeler yoğunlaşacak. Konferansın sonunda yayımlanacak kararlar ve Antalya'dan çıkacak taahhütler, ülkelerin önümüzdeki yıllardaki iklim politikalarına yön verecek. COP31 hakkında temel bilgiler için COP31 nedir, Türkiye'nin elektrik önerisi için ilgili haberimize bakabilirsiniz.