Mirziyoyev Antalya'da: Türkiye-Özbekistan gündeminde ne var?

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen etkinliklere katılmak için 10 Kasım'da Türkiye'ye geldi. Özbek basınında yer alan açıklamaya göre ziyaret, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti üzerine yapılıyor ve 10-11 Kasım tarihlerini kapsıyor.

Özbekistan Cumhurbaşkanlığı'nın duyurusunu aktaran yayın organlarına göre Mirziyoyev, konferansın genel kurul oturumunda bir konuşma yapacak ve zirve sırasında ikili görüşmeler gerçekleştirecek. Görüşmelerin kimlerle yapılacağı ve gündemi henüz ayrıntılı olarak açıklanmadı.

Davet temmuzda yapılmıştı

Erdoğan, Mirziyoyev'i COP31'e temmuz ayında yaptığı telefon görüşmesinde davet etmişti. O görüşmede iki liderin ikili ilişkileri ve bölgesel konuları ele aldığı, Erdoğan'ın da ilk fırsatta Özbekistan'ı ziyaret etmeyi planladığı bildirilmişti.

COP31'in Liderler Zirvesi 11-12 Kasım'da Antalya'da yapılıyor. Zirveye 90'ı aşkın devlet ve hükümet başkanının katılması bekleniyor. Orta Asya ülkeleri, su kaynaklarının azalması, Aral Gölü'nün kuruması ve kuraklık gibi başlıklarda iklim değişikliğinden en çok etkilenen bölgeler arasında sayılıyor. Özbekistan da bu konuları uluslararası toplantılarda sık sık gündeme getiriyor.

Son iki haftada neler imzalandı?

Mirziyoyev'in Antalya ziyareti, iki ülke arasındaki yoğun bir diplomatik dönemin ardından geliyor:

• 29 Ekim, Ankara: Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı toplantıları sırasında Mirziyoyev'i Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ağırladı. Görüşmede ticaret, yatırım, madencilik, ulaştırma ve savunma sanayii alanlarında iş birliğinin sürdürüleceği vurgulandı ve iki ülke arasında 5 anlaşma imzalandı.
• Yüksek Düzeyli Konsey: Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre imzalanan anlaşmalardan biri, iş dünyasını destekleyecek bir Yüksek Düzeyli Konsey kurulmasını öngörüyor. Bakanlık, iki ülke arasındaki ticaret hacminin önce 5 milyar, ardından 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi.
• 9 Kasım, COP31: Türkiye ile Özbekistan arasında "Çevrenin Korunması Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" imzalandı. Türkiye adına COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Özbekistan adına Aziz Abdukhakimov imza törenine katıldı.

Sosyal güvenlik anlaşması ne durumda?

İki ülkede çalışan vatandaşları yakından ilgilendiren bir başka dosya sosyal güvenlik anlaşması. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın açıklamalarına göre müzakerelerin ilk turu 30 Mart-3 Nisan 2026'da Taşkent'te, ikinci turu 22-26 Haziran 2026'da Türkiye'de yapıldı. Taraflar anlaşma ile uygulama idari anlaşmasının taslak metinlerinde mutabakat sağladı.

Anlaşma henüz imzalanmadı. İmzalanıp yürürlüğe girmesi hâlinde, iki ülkede çalışan kişilerin sigorta sürelerinin birleştirilmesi gibi konularda düzenleme getirmesi bekleniyor. Ayrıntılar anlaşma metni açıklandığında netleşecek.

Ulaşımda yeni hat: İstanbul-Buhara

İki ülke arasındaki ulaşım ağı da genişliyor. Özbek basınına göre Pegasus Hava Yolları, Özbekistan'a üç yeni hat açacak. Uçuşlar İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan aşamalı olarak başlayacak; ilk hat olan İstanbul-Buhara seferlerinin 14 Aralık 2026'da başlaması planlanıyor. Diğer hatların başlangıç tarihleri ayrıca duyurulacak.

Taşkent ile İstanbul arasında Türk Hava Yolları ve Özbekistan Hava Yolları'nın tarifeli seferleri sürüyor. Yeni hatlar, Türkiye'de çalışan ve okuyan Özbekistan vatandaşları ile Özbekistan'a giden Türk turistler ve iş insanları için doğrudan bağlantı seçeneklerini artıracak.

Antalya'dan ne bekleniyor?

Mirziyoyev'in COP31 genel kurulundaki konuşmasında Orta Asya'daki su ve iklim sorunlarına değinmesi bekleniyor. Erdoğan ile Antalya'da bir araya gelip gelmeyeceği resmî olarak açıklanmadı. İki liderin bu ziyarette yeni bir anlaşma imzalayıp imzalamayacağı da henüz belli değil. Ziyaretle ilgili resmî açıklamalar geldikçe bu habere eklenecek.