COP31 nedir, açılımı ne?

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın ikinci günü bugün yapılıyor. Konferansın adı olan "COP31" kısaltması, Google Türkiye'de bugün en hızlı yükselen aramalar arasında yer aldı. Kısaltma, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin her yıl bir araya geldiği toplantının resmî adından geliyor.

COP'un açılımı: Taraflar Konferansı

COP, İngilizce "Conference of the Parties" ifadesinin kısaltması; Türkçesi "Taraflar Konferansı". Buradaki "taraflar", 1992'de Rio de Janeiro'daki Dünya Zirvesi'nde imzaya açılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne (BMİDÇS, İngilizce kısaltmasıyla UNFCCC) taraf olan ülkeler ve Avrupa Birliği. Sözleşmenin en üst karar organı olan Taraflar Konferansı, ilk kez 1995'te Berlin'de toplandı ve o günden bu yana her yıl farklı bir ülkede düzenleniyor. COP31'deki "31" de bu toplantının 31'incisi olduğunu gösteriyor.

Taraflar Konferansı'nın tarihindeki en bilinen toplantı, 2015'te Paris'te yapılan COP21. Bu toplantıda kabul edilen Paris Anlaşması, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin belirgin biçimde altında tutmayı ve 1,5 dereceyle sınırlamaya çalışmayı hedefliyor. Türkiye Paris Anlaşması'nı 2021'de onayladı ve 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefini açıkladı. Son iki konferans 2024'te Bakü'de (COP29) ve 2025'te Brezilya'nın Belém kentinde (COP30) yapılmıştı.

COP31'i kim yönetiyor?

COP31'in başkanlığını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor. Konferans, Türkiye ile Avustralya arasında varılan uzlaşmayla düzenleniyor: Türkiye konferansa ev sahipliği yapıyor ve başkanlığı üstleniyor, müzakerelerin başkanlığını ise Avustralyalı Bakan Chris Bowen yürütüyor. Türkiye, bu konferansı ülkelerin verdikleri sözleri hayata geçirmeye odaklanan bir "Uygulama COP'u" olarak tanımlıyor.

12 gün boyunca neler var?

Konferans 9-20 Kasım arasında Antalya'nın Aksu ilçesindeki EXPO alanında yapılıyor. Konferans günleri farklı temalara ayrıldı: ilk gün "Gıda, Tarım ve Sağlık", bugün "Enerji ve Ulaşım" başlıkları öne çıktı. Bugünkü oturumlarda temiz enerji yol haritası için elektrifikasyon, şebeke altyapısı, enerji depolama ve adil dönüşümün de aralarında bulunduğu 5 temel odak alanı belirlendi. Konferans alanında COP31 Başkanı Murat Kurum'un yanı sıra Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun da programları bulunuyor.

Bugün saat 09.05'te konferans yerleşkesindeki herkes, Atatürk'ün vefatının 88. yılında saygı duruşunda bulundu; alandaki bayraklar yarıya indirildi. Binlerce yabancı katılımcının da katıldığı saygı duruşu, günün en çok paylaşılan görüntüleri arasında yer aldı.

Liderler Zirvesi yarın başlıyor

COP31'in en dikkat çeken bölümü olan Antalya Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde yapılacak. Zirvenin ana teması "Sürdürülebilir, Dirençli ve Adil Bir Geleceğe Doğru". Son açıklanan rakamlara göre 95 ülkenin lideri ve 7 uluslararası kuruluşun lider düzeyindeki temsilcisiyle toplam 102 lider Antalya'da olacak. Zirvenin ilk günü "Sıfır Atık", ikinci günü "Dirençli Kentler ve Yapılı Çevre" temalarıyla geçecek. Liderlerin konvoyları nedeniyle Antalya'da uygulanacak yol kapanışlarını Antalya'da yarın hangi yollar kapalı? haberimizde derledik.

Mavi Bölge ve Yeşil Bölge ne demek?

COP'larda konferans alanı genellikle iki bölüme ayrılıyor. Mavi Bölge, BM'nin yönetimindeki ve yalnızca akreditasyonu olan heyetlerin, gözlemcilerin ve basının girebildiği müzakere alanı; resmî oturumlar, ülke pavyonları ve ikili görüşmeler burada yapılıyor. Yeşil Bölge ise ev sahibi ülkenin düzenlediği, sivil toplum, şirketler, gençler ve ziyaretçilere yönelik etkinliklerin yapıldığı alan. COP31'in Mavi Bölgesi'nde bugün iklim finansmanı ve temiz enerji başlıklarında toplantılar sürüyor.

Konferansla ilgili diğer haberlerimiz: COP31 Antalya'da başladı, Türkiye İklim Okulu nedir?, COP31'de Rusya'yı kim temsil ediyor?