Hürmüz Boğazı'nda süper tanker mayına çarptı iddiası: İran Devrim Muhafızları "büyük patlamayla yanıyor" dedi; Tahran'dan 48 saatte boğazı açma planı

Sosyal medyada tankerin yandığı öne sürülen görüntüler paylaşıldı. Görüntülerin hangi gemiye ve hangi güne ait olduğu bağımsız olarak doğrulanamadı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun deniz kuvvetleri, 1 Kasım Pazar günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda kendi belirlediği güzergâh dışında seyreden bir süper tankerin mayına çarptığını ileri sürdü. Açıklamada tankerin "büyük bir patlama yaşadığı ve yandığı" belirtildi. İran, boğazdan geçişin yalnızca Tahran'ın izin verdiği güzergâhlardan yapılması gerektiğini, bu güzergâhların dışına çıkan gemileri "ihlal eden" gemi olarak nitelendiriyor.

Gemi sayısı ve kimliği belirsiz

İran'ın son günlerdeki açıklamalarında boğazda mayına çarptığı söylenen gemi sayısı farklı veriliyor. Bazı açıklamalarda iki tankerin patladığı, bazılarında ise art arda dört tankerin hasar gördüğü ileri sürüldü. Hiçbir açıklamada geminin adı, bayrağı, sahibi ya da mürettebatın durumu paylaşılmadı. İngiltere'nin deniz güvenliği birimi UKMTO ise bir ticari gemiden gelen ve başka bir geminin "kimliği belirsiz bir mermiyle" vurulduğunu bildiren imdat çağrısını aktardı. UKMTO'nun aktardığı olayla İran'ın açıkladığı mayın olayının aynı olay olup olmadığı netlik kazanmadı.

Umman Deniz Güvenliği Merkezi ise 30 Ekim'de Musandam vilayetinin yaklaşık 1,6 deniz mili açığında yanan Panama bayraklı RITI adlı ticari gemideki 25 kişinin tahliye edildiğini duyurmuştu. Gemi takip sitesi MarineTraffic, RITI'yi ham petrol tankeri olarak tanımlıyor. Bu geminin İran'ın açıkladığı tankerlerden biri olup olmadığı da belli değil.

Tahran'dan "48 saatte açarız" planı

Gerilimin sürdüğü günlerde İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğuyla yürütülen temasların ardından Hürmüz Boğazı'nı iki gün içinde yeniden açmayı öngören bir plan ortaya koydu. Plana göre ABD ilk gün İran'ın koşullarına uyum adımları atacak, ikinci gün boğaz yeniden gemi trafiğine açılacak. Haberlere yansıyan koşullar arasında boğazda yeni seyir güzergâhları belirlenmesi, dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması, deniz ablukalarının kaldırılması, İran petrol ihracatına muafiyet tanınması, yaptırımların kaldırılması ve Lübnan dahil bölgesel çatışmaların sona ermesi bulunuyor. Bazı haberlere göre plan, gemilerin yalnızca İran ile Umman arasında kararlaştırılan güzergâhları kullanmasını öngörüyor.

ABD tarafından plana henüz resmî bir yanıt verilmedi. Başkan Donald Trump ise "acelesi olmadığını" söyledi. Axios'un haberine göre ABD, İran'a büyük çaplı bir askerî operasyona birkaç gün uzaklıkta olabilir; Katarlı arabulucular saldırıyı önlemek için Tahran'da 12 saati aşan görüşmeler yaptı. Ayrıntılar için Axios haberimize bakabilirsiniz.

Hürmüz neden önemli?

Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'ın enerji ihracatının büyük bölümü bu dar su yolundan geçiyor. Boğazdaki her gerilim, petrol fiyatlarını ve deniz sigortası maliyetlerini doğrudan etkiliyor. ABD ile İran arasında Şubat ayında başlayan çatışmalar ve ardından gelen deniz ablukasıyla boğazdaki ticari trafik ciddi biçimde azaldı.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor. Hürmüz'deki gerginliğin petrol fiyatlarına yansıması, akaryakıt fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonu etkileyebiliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran'a yeni bir saldırının bölgeyi yeniden savaşa sürükleyeceği uyarısında bulunmuştu.

Tankerin kimliği ve mürettebatın durumu açıklandıkça haberimiz güncellenecek.