Hürmüz Boğazı'nda alarm: İran Devrim Muhafızları "iki süper tanker mayına çarptı, mürettebat gemileri terk etti" dedi; ABD tarafı iddiaya itiraz ediyor

Devrim Muhafızları ne dedi?

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin İran devlet medyasında yer alan açıklamasına göre iki süper tanker, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde İran'ın izin vermediği bir rotadan geçmeye çalışırken daha önce bölgeye yerleştirilen deniz mayınlarına çarptı. Açıklamada patlamaların ardından gemilerde yangın çıktığı, her iki tankerin makine dairesinin devre dışı kaldığı ve gemilerin bulundukları noktada hareketsiz kaldığı ileri sürüldü. Devrim Muhafızları, mürettebatın güvenlik gerekçesiyle gemileri terk ettiğini de açıkladı.

İran'a yakın Tesnim ajansının Devrim Muhafızları'na yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre, İran'ın "ihlalci" saydığı gemilerin geçişi tamamen durduruldu. Aynı kaynak, bu gemilere hizmet veren seyir yardım sistemlerinin hedef alındığını öne sürdü.

Ne doğrulanmadı?

Devrim Muhafızları gemilerin adlarını, hangi ülkenin bayrağını taşıdıklarını, hangi şirkete ait olduklarını ve olayın kesin konumunu açıklamadı. Mürettebatın sayısı, nereye tahliye edildiği ve can kaybı ya da yaralı olup olmadığı konusunda da bilgi verilmedi. Olaya ilişkin bilgiler şu ana kadar yalnızca İran kaynaklı. 4,5 milyon varil rakamı da İran'ın açıklamasına dayanıyor; gemilerde olay anında gerçekte ne kadar petrol bulunduğu bağımsız olarak doğrulanmadı.

ABD tarafı: İddiaya itiraz

Bölge basınında yer alan haberlere göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın mayın anlatımını reddetti. ABD Başkanı Donald Trump'ın da İran'ın tanker iddialarını uydurduğunu öne sürdüğü aktarıldı. Gemi işletmecilerinden ya da uluslararası denizcilik güvenliği kuruluşlarından olayı doğrulayan ya da yalanlayan resmî bir açıklama henüz gelmedi.

Hürmüz neden bu kadar önemli?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne ve oradan açık denize bağlayan dar bir su yolu. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran'ın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının büyük bölümü bu boğazdan geçiyor. Dünyada deniz yoluyla taşınan petrolün önemli bir kısmının bu tek geçiş noktasına bağlı olması, bölgedeki her güvenlik olayını küresel enerji piyasaları için kritik hâle getiriyor.

İran, bu yıl ABD ve İsrail'in İran topraklarına yönelik saldırılarının ardından boğazdaki geçişlere kısıtlamalar getirmişti. Son haftalarda boğaz ve çevresinde ticari gemilere yönelik olayların arttığı bildiriliyor.

Petrol fiyatları

Piyasa verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı açıklamanın yapıldığı gün 111 dolar seviyesinde, önceki kapanışın yaklaşık yüzde 1,7 üzerinde işlem gördü. Boğazdaki gerginliğin uzaması, petrol sevkiyatlarında gecikmeye, navlun ve sigorta maliyetlerinde artışa yol açabiliyor. Bu da akaryakıt fiyatları üzerinden Türkiye dahil enerji ithal eden ülkelerde enflasyona yansıyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da 23 Ekim'de İstanbul'daki R4+E3 toplantısının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımının yeniden normalleşmesi gerektiğini söylemiş, boğazdaki tıkanıklığın dünya genelinde fiyatları artırdığına dikkat çekmişti.

Gözler yeni açıklamalarda

Tankerlerin kimliğinin, mürettebatın durumunun ve olası bir petrol sızıntısının olup olmadığının netleşmesi için gemi sahiplerinin ve denizcilik güvenliği kuruluşlarının açıklamaları bekleniyor. Olayın doğrulanması hâlinde boğazdaki gemi trafiği ve petrol fiyatları üzerindeki etkisi önümüzdeki günlerde daha net görülecek.