İran gerilimi: WSJ'ye göre ABD, Körfez ülkelerine 'ara seçimlerden sonra kısa ama yoğun harekât' uyarısı yaptı; Beyaz Saray 'tüm seçenekler masada' dedi

ABD ile İran arasındaki gerilimde yeni bir eşik konuşuluyor. ABD gazetesi The Wall Street Journal'ın (WSJ) görüşmelerden haberdar olduğu belirtilen isimsiz kaynaklara dayandırdığı habere göre Washington, bazı Körfez ülkelerine 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a yönelik "kısa ama yoğun" bir askerî operasyon ihtimaline karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini iletti. Hangi Körfez ülkelerinin uyarıldığı haberde açıklanmadı.

Bilgiler resmî bir açıklamaya değil, gazetenin kaynaklarına dayanıyor. ABD hükümeti ya da İsrail tarafından doğrudan teyit edilmiş bir saldırı planı bulunmuyor. Bu nedenle haberdeki ayrıntılar, şimdilik iddia ve değerlendirme niteliğinde.

WSJ ne yazdı?

Habere göre ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın altyapısını ve nükleer tesislerini hedef alacak geniş çaplı bir saldırı seçeneğine yakın duruyor, ancak henüz nihai kararını vermiş değil. Trump daha önce ara seçimlerden önce İran'a saldırı düzenlemeyeceğini söylemişti; WSJ'nin haberi de olası bir harekâtın seçim sonrasına bırakıldığını öne sürüyor.

Gazete, ABD ile İsrail'in bu konuda eşgüdüm içinde hareket ettiğine dair işaretler bulunduğunu da yazdı. Türk ve uluslararası basına yansıyan haberlere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılması yönündeki baskısını sürdürüyor.

Patriot, uçak gemisi, üs değişikliği

Habere göre ABD ordusu, İsrail'in füze savunmasını güçlendirmek için Teksas'tan ek bir Patriot hava savunma sistemi gönderiyor. Bölgedeki bazı ABD personelinin, İran'ın olası misillemesine açık görülen üslerden daha güvenli noktalara kaydırıldığı da aktarıldı. Kasım ayında Orta Doğu'daki ABD kuvvetlerine ek bir uçak gemisi saldırı grubu ile bir deniz piyade sefer birliğinin katılması bekleniyor.

Bu adımların bir saldırı kararının işareti mi, yoksa caydırıcılık ve savunma amaçlı bir takviye mi olduğu konusunda resmî bir açıklama yapılmadı.

Beyaz Saray: Yorum yok, tüm seçenekler masada

Beyaz Saray, habere ilişkin soruları yanıtlarken "var olabilecek ya da olmayabilecek hassas askerî planlar" hakkında konuşmayacağını belirtti. Açıklamada, Başkan Trump'ın İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak için "tüm seçenekleri masada tuttuğu" vurgulandı. Yani Beyaz Saray haberi ne doğruladı ne de yalanladı.

İran'ın tutumu

İran yönetimi, son haftalarda hem kamuoyuna hem de diplomatik kanallardan yaptığı açıklamalarda, ülkeye yönelik olası bir saldırıya sert karşılık vereceğini ve bu karşılığın bölgedeki ekonomik ve sivil hedefleri de kapsayabileceğini bildirdi. Bölge ülkelerinde, olası bir çatışmada enerji tesislerinin hedef alınabileceği ya da Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksayabileceği endişesi dile getiriliyor. WSJ'nin haberine Tahran'dan doğrudan bir yanıt, bu haberin yazıldığı saatte henüz yoktu.

Türkiye ve bölge için ne anlama geliyor?

Körfez'de yaşanacak bir tırmanma, enerji fiyatlarını doğrudan etkileyen bir risk olarak görülüyor. Hürmüz Boğazı dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bir su yolu; buradaki her aksama akaryakıt fiyatlarına yansıyabiliyor. Türkiye'de son günlerde motorine gelen zamlar ve akaryakıt fiyatları zaten en çok aranan konular arasında. Bölgede yaşayan ya da seyahat planı olan vatandaşların, Dışişleri Bakanlığı'nın seyahat uyarılarını ve büyükelçiliklerin duyurularını takip etmesi öneriliyor.

Bundan sonra ne olacak?

ABD'de ara seçimler 3 Kasım'da yapılacak. WSJ'nin haberi doğruysa, seçim sonrası dönem bölge için kritik olacak. Öte yandan bölgesel arabulucuların diplomatik temasları sürüyor; Washington'dan ya da Tahran'dan bir anlaşma ya da yeni müzakere turuna ilişkin resmî bir açıklama gelirse tablo hızla değişebilir. Haberin gelişmelerini takip etmeye devam edeceğiz.