‹ Barcha yangiliklar Dunyo

O'zbekistonda kredit reklamasida nima o'zgaradi?

10-noyabr, 2026-yil, 22:45

O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev kredit va mikroqarz reklamasiga qarzni to'lamaslikning moliyaviy xatarlari haqida majburiy ogohlantirish kiritgan qonunni 10-noyabr kuni imzoladi. Ogohlantirish bosma va grafik reklamada maydonning, audio va video reklamada esa vaqtning kamida 10 foizini egallaydi.

O'zbekistonda banklar va mikromoliya tashkilotlarining kredit reklamasiga yangi talab joriy etilmoqda. O'zbekiston matbuotining Adliya vazirligi huquqiy axborot kanaliga tayangan xabariga ko'ra, Prezident Shavkat Mirziyoyev "Reklama to'g'risida"gi qonunga o'zgartirish kirituvchi O'RQ-1187-son qonunni 2026-yil 10-noyabr kuni imzoladi.

Qonun bilan "Reklama to'g'risida"gi qonunning kredit reklamasiga oid 43-moddasiga qo'shimcha kiritildi. Unga ko'ra, kredit va mikroqarz reklamasida qarz majburiyatlarini bajarmaslik moliyaviy xatarlarga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirish bo'lishi majburiy.

Ogohlantirish qancha joy egallaydi?

• Bosma va grafik reklama: afisha, bilbord, internet banner kabi reklamada ogohlantirish asosiy maydonning kamida 10 foizini egallaydi.
• Audio va video reklama: radio, televizor va internet videolarida ogohlantirish reklama vaqtining kamida 10 foizi davomida beriladi.

Nashrlar o'rtasida kichik farq bor: Spot.uz qoida "bosma va grafik" reklamaga taalluqli ekanini yozsa, Vzglyad.uz "tasvirli" reklama haqida so'z yuritadi. Qoidaning aniq qamrovi rasmiy matn e'lon qilingach belgilanadi.

Qonun qanday qabul qilindi?

Qonun mart oyida Oliy Majlis Qonunchilik palatasida birinchi va ikkinchi o'qishdan o'tdi, Senat esa matnni avgust oyida ma'qulladi. Prezident imzosi bilan qonun qabul qilish jarayoni yakunlandi.

Xuddi shu qonun bilan sug'urta savodxonligiga oid ma'lumotlar "ijtimoiy axborot" toifasiga kiritildi. Shu tariqa davlat organlari bunday ma'rifiy materiallarda reklama beruvchi sifatida ishtirok etishi mumkin bo'ladi. Matbuotga ko'ra, vakolatli idora internetdagi reklamani nazorat qilish uchun sun'iy intellektga asoslangan tizim tayyorlamoqda; tizim 2027-yil 1-yanvardan to'liq ishga tushishi rejalashtirilgan.

Mikroqarz shartnomalari uchun alohida tartib

Ayrim nashrlar mikroqarz shartnomalariga ham ogohlantiruvchi matn qo'shilishi rejalashtirilayotganini yozmoqda. Ushbu xabarga ko'ra, shartnomalarda ogohlantiruvchi matn asosiy matnning kamida 30 foizi hajmida bo'ladi. Biroq bu qoida O'RQ-1187-son qonunda emas, hukumat qarori bilan tasdiqlangan alohida harakatlar rejasida ko'zda tutilgan. Shu sababli uning joriy etilish muddati alohida e'lon qilinadi.

Kimlarga taalluqli?

Yangi tartib O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan banklar, mikromoliya tashkilotlari, kredit va muddatli to'lov savdosini reklama qiluvchi kompaniyalar hamda reklama agentliklariga bevosita taalluqli. Kredit oladigan fuqarolar uchun esa reklamada faqat foiz stavkasi va oson ariza va'dasi emas, to'lov qilinmasa nima bo'lishi ham ko'rinadigan bo'ladi.

Xorijda, xususan Rossiya va Turkiyada ishlayotgan O'zbekiston fuqarolari ham o'z mamlakatlaridagi bank va mikromoliya tashkilotlaridan kredit olishi mumkin. Yangi qoida bu tashkilotlarning internet va ijtimoiy tarmoqlardagi reklamasini ham qamrab oladi.

Qachon kuchga kiradi?

Xabarlarda qonun qaysi sanadan kuchga kirishi ko'rsatilmagan. O'RQ-1187 ning kuchga kirish sanasi va reklama beruvchilarga beriladigan moslashish muddati qonun rasmiy huquqiy axborot portalida e'lon qilinganda aniq bo'ladi. Rasmiy matn e'lon qilinganda tafsilotlar ushbu maqolaga qo'shiladi.

Keyingi xabarOtaturk kim? Bir millatning qayta tug'ilishi hikoyasi

Turk tilidagi asl matn: Özbekistan'da kredi reklamlarında ne değişiyor?