‹ O'zbek tilidagi barcha yangiliklar

Rossiyada nazoratdagi shaxslar reyestri (RKL) nima?

10-noyabr, 2026-yil, 17:03

Rossiyada qonuniy bo'lish muddati tugagan yoki hujjati yaroqsiz bo'lib qolgan chet elliklar IIV yuritadigan "nazoratdagi shaxslar reyestri"ga kiritiladi. Reyestrga tushgan shaxs nikoh, ko'chmas mulk va avtomobilni ro'yxatdan o'tkazish, kompaniya ochish va bank amallari kabi ko'plab ishlarni bajara olmaydi. Rossiyada yashayotgan va ishlayotgan migrantlar uchun o'z holatini muntazam tekshirib turish endi muhim odatga aylandi.

Rossiya Federatsiyasi so'nggi ikki yilda chet elliklarning mamlakatda bo'lish va ishlash qoidalarini keng qamrovli tarzda qayta ko'rib chiqdi. Bu o'zgarishlarning eng ko'p muhokama qilinayotganlaridan biri — IIV huzurida yuritiladigan nazoratdagi shaxslar reyestri. Reyestr Rossiyada bo'lish uchun qonuniy asosi qolmagan chet elliklarni bitta ro'yxatga jamlaydi va ularga turli cheklovlar qo'llaydi. Bu tartib 2024-yil 8-avgustdagi 260-FZ-son federal qonun bilan joriy etilgan; reyestr va unga bog'liq "chiqarib yuborish rejimi" (режим высылки) 2025-yil 5-fevralda kuchga kirgan.

Reyestrga kimlar kiritiladi?

Qonunga ko'ra, reyestrga Rossiyada qolish uchun qonuniy asosi bo'lmagan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar kiritiladi. Rasmiy bayonotlarda sanab o'tilgan asosiy holatlar:

• vaqtincha bo'lish muddatining (viza yoki migratsiya kartasi bilan berilgan muddatning) tugashi,
• vaqtincha yashash ruxsatnomasi (RVP) yoki yashash guvohnomasi (VNJ) muddatining tugashi yoki bekor qilinishi,
• patent yoki ishlash ruxsatnomasi muddatining tugashi yoki bekor qilinishi,
• mehnat shartnomasining tugashi va yangi qonuniy asos yaratilmasligi,
• vizaning bekor qilinishi.

IIV bayonotiga ko'ra, agar bu holatlar 2025-yil 5-fevraldan oldin yuzaga kelgan bo'lsa, tegishli shaxslarning ma'lumotlari 2025-yil 5-maygacha reyestrga kiritilgan. Mutaxassislar reyestr yozuvi hujjat muddati tugagan kuni avtomatik paydo bo'lishi mumkinligini, shu sababli viza, bo'lish muddati, patent yoki ruxsatnoma tugash sanasidan kamida ikki hafta oldin ish boshlashni tavsiya qiladi.

Reyestrdagi shaxsga qanday cheklovlar qo'llanadi?

Qonun va IIV bayonotlariga ko'ra, nazoratdagi shaxslar reyestriga kiritilgan chet elliklar quyidagilarni qila olmaydi:

• Nikoh: FHDYo (ZAGS) ariza beruvchi reyestrda bo'lsa, nikohni ro'yxatdan o'tkazishni rad etishi mumkin.
• Mulk va avtomobil: ko'chmas mulk va avtomobil sotib olish, ro'yxatdan o'tkazish mumkin emas.
• Kompaniya: yuridik shaxs ochish, yakka tartibdagi tadbirkor (IP) sifatida ro'yxatdan o'tish mumkin emas.
• Haydovchilik guvohnomasi: Rossiyada haydovchilik imtihonini topshirish mumkin emas.
• Bank: banklarga bu shaxslarga hisob ochish va ular ishtirokidagi bank amallarini bajarish taqiqlangan. Istisno sifatida majburiy to'lovlar hamda shaxsning hisobiga yoki naqd pulda oyiga 30 ming rublgacha o'tkazma qilish mumkin. Banklar IIV so'rovi bo'yicha bu shaxslarning hisoblari va amallari haqida ma'lumot berishi shart.

Reyestrdagi chet elliklarga xizmat ko'rsatganlar uchun ham jazo nazarda tutilgan. Bu qoidani buzgan fuqarolarga 2 mingdan 5 ming rublgacha, mansabdor shaxslarga 35 mingdan 50 ming rublgacha, kompaniyalarga esa 400 mingdan 500 ming rublgacha jarima solinishi mumkin. Cheklovlarni ikki va undan ko'p marta buzgan chet ellik uchun deportatsiya yo'li ochiladi.

Ismingiz reyestrda bor-yo'qligini qanday tekshirasiz?

Tekshirishni ikki yo'l bilan qilish mumkin:

• IIV sayti: MVDning rasmiy saytidagi "Реестр контролируемых лиц" bo'limidagi tekshirish xizmatiga ism-familiya, tug'ilgan sana va pasport ma'lumotlari kiritilib, natija olinadi. Natijada reyestrga kiritilish sababi ham ko'rinishi mumkin.
• Gosuslugi: tasdiqlangan Gosuslugi akkaunti bor chet elliklar tekshirishni u yerdan ham qilishi mumkin.

Hujjati amalda bo'lsa ham reyestrda ko'rinayotgan yoki holatini to'g'rilagan bo'lsa ham reyestrdan chiqmagan shaxslarga reyestr yangilanishi bir necha hafta davom etishi mumkinligini hisobga olib, tekshirishni vaqti-vaqti bilan takrorlash tavsiya etiladi.

Reyestrdan qanday chiqiladi?

Reyestrga kiritilish sababi bartaraf etilganda yoki yozuv xato qilinganda shaxs IIVga murojaat qilib, reyestrdan chiqarishni so'rashi mumkin. Ariza bo'lish yoki yashash joyidagi IIV migratsiya bo'linmasiga shaxsan, buyurtma xat bilan pochta orqali yoki Gosuslugi orqali topshiriladi. Arizaga qonuniy bo'lishni tasdiqlovchi yangi hujjatlar (amaldagi viza, uzaytirilgan bo'lish muddati, yangi patent yoki ruxsatnoma, mehnat shartnomasi, migratsiya hisobi) qo'shiladi. Ariza rad etilsa, qarorni yuqori idoraga yoki sudga shikoyat qilish mumkinligi aytiladi.

Patent bilan ishlaydiganlar uchun amaliy eslatmalar

Rossiyaga vizasiz kelib, patent asosida ishlaydigan migrantlar uchun eng ko'p uchraydigan xavf — patent bo'yicha oylik avans to'lovi kechikishi, migratsiya hisobi yoki bo'lish muddati sezilmay tugab qolishi va ish almashtirilganda yangi hujjatlar o'z vaqtida rasmiylashtirilmasligi. Quyidagi qadamlar muammolarning oldini olishga yordam beradi:

• Patent, oylik avans to'lovi, migratsiya hisobi va bo'lish muddati tugash sanalarini bir joyga yozib qo'ying; oxirgi sanadan kamida ikki hafta oldin ishni boshlang.
• Patent avansi kvitansiyalarini saqlang; to'lov kechiksa patent amal qilishdan to'xtashi mumkin.
• Ish almashtirilganda yangi ish beruvchingiz IIVga xabarnomani o'z vaqtida yuborganiga ishonch hosil qiling.
• Manzil o'zgarganda migratsiya hisobini 7 ish kuni ichida yangilang.
• Bank kartangizda amal rad etilishi kabi kutilmagan holatga duch kelsangiz, avval reyestrni tekshiring.
• Holatingiz aniqlanmasa, o'z davlatingizning Rossiyadagi elchixonasi yoki konsulligidan va migratsiya huquqi bo'yicha ishlaydigan advokatlardan yordam so'rang.

Ushbu materialdagi ma'lumotlar umumiy tanishtirish uchun; amaliyotga oid yangi tafsilotlar uchun Rossiya IIVning rasmiy e'lonlariga asoslanish kerak.

Turk tilidagi asl matn: Rusya'da kontrol edilen kişiler kaydı (RKL) nedir? Yabancılar adını nasıl sorgular, hangi kısıtlamalar var, kayıttan nasıl çıkılır?

Haberin Sesi — mustaqil turk yangiliklar nashri. O'zbekcha bo'lim: Rossiyadagi va Turkiyadagi o'zbek o'quvchilar uchun yangiliklar va amaliy ma'lumotlar.