Özbekistan'da kredi reklamlarında ne değişiyor?

Özbekistan'da bankaların ve mikro finans kuruluşlarının kredi reklamlarına yeni bir zorunluluk geliyor. Özbek basınının Adalet Bakanlığı'nın hukuki bilgi kanalına dayandırdığı habere göre Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Reklam Kanunu'nda değişiklik yapan ZRU-1187 sayılı kanunu 10 Kasım 2026'da imzaladı.

Kanunla Reklam Kanunu'nun kredi reklamlarına ilişkin 43. maddesine ek yapıldı. Buna göre kredi ve mikro kredi reklamlarında, borç yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinin finansal risklere yol açabileceğine dair uyarı bulunması zorunlu olacak.

Uyarı ne kadar yer kaplayacak?

Haberlere göre uyarının boyutu da kanunda belirlendi:

• Basılı ve görsel reklamlar: Afiş, billboard, internet bannerı gibi görsel reklamlarda uyarı, reklamın ana alanının en az yüzde 10'unu kaplayacak.
• Sesli ve görüntülü reklamlar: Radyo, televizyon ve internet videolarında uyarı, reklam süresinin en az yüzde 10'u boyunca verilecek.

Yayın organları arasında küçük bir ifade farkı var: Spot.uz kuralın "basılı ve grafik" reklamları kapsadığını yazarken, Vzglyad.uz "görüntü içeren" reklamlardan söz ediyor. Kuralın kapsamı, resmî metnin yayımlanmasıyla kesinleşecek.

Kanun nasıl kabul edildi?

Düzenleme bu yılın başından beri gündemdeydi. Kanun, Özbekistan Yüksek Meclisi'nin alt kanadı olan Yasama Meclisi'nde mart ayında birinci ve ikinci okumadan geçti. Senato ise metni ağustos ayında onayladı. Cumhurbaşkanının imzasıyla kanunlaşma süreci tamamlandı.

Aynı kanunla sigorta okuryazarlığına ilişkin bilgiler de "sosyal bilgi" kapsamına alındı. Böylece devlet kurumları bu tür bilgilendirme içeriklerinde reklam veren olarak yer alabilecek. Basına yansıyan bilgilere göre yetkili kurum, internetteki reklamları denetlemek için yapay zekâ destekli bir sistem de hazırlıyor; sistemin 1 Ocak 2027'de tam olarak devreye girmesi planlanıyor.

Mikro kredi sözleşmeleri için ayrı düzenleme

Bazı yayın organları, mikro kredi sözleşmelerine de uyarı metni eklenmesinin planlandığını yazıyor. Bu habere göre sözleşmelerde uyarı metni, ana metnin en az yüzde 30'u kadar yer tutacak. Ancak bu kural ZRU-1187 sayılı kanunda değil, hükümet kararıyla onaylanan ayrı bir eylem planında yer alıyor. Bu nedenle uygulama takvimi ayrıca açıklanacak.

Kimleri ilgilendiriyor?

Düzenleme Özbekistan'da faaliyet gösteren bankaları, mikro finans kuruluşlarını, kredi ve taksitli satış reklamı yapan şirketleri ve reklam ajanslarını doğrudan ilgilendiriyor. Kredi kullanan vatandaşlar açısından ise reklamlarda yalnızca faiz oranı ve kolay başvuru vaadi değil, ödeme yapılmamasının sonuçları da görünür hâle gelecek.

Yurt dışında, özellikle Rusya ve Türkiye'de çalışan Özbekistan vatandaşları da ülkelerindeki bankalardan ve mikro finans kuruluşlarından kredi kullanabiliyor. Yeni kural, bu kuruluşların internet ve sosyal medya reklamlarını da kapsayacak.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Haberlerde kanunun hangi tarihte yürürlüğe gireceği belirtilmedi. ZRU-1187'nin yürürlük tarihi ve reklam verenlere tanınacak uyum süresi, kanunun resmî hukuki bilgi portalında yayımlanmasıyla netleşecek. Resmî metin yayımlandığında ayrıntılar bu habere eklenecek.