Özbekistan'a telefon getirenler IMEI kaydını nasıl yaptırır?

Özbekistan'a yurt dışından cep telefonu getirenleri ilgilendiren kurallar, Taşkent Havalimanı'nda yaşanan kısa süreli aksaklıkla yeniden gündeme geldi. Özbek basınına göre havalimanında yeni telefonların gümrük işlemleri 10 Kasım akşamı geçici olarak durduruldu. Gümrük Komitesi yaptığı açıklamada, işlemlerin IMEI kodlarının tespiti ve cihazların yasal yollarla getirildiğinin doğrulanmasına ilişkin konular çözülene kadar geçici olarak durdurulduğunu bildirdi. İşlemler 11 Kasım'da yeniden başladı; basına yansıyan bilgilere göre yolculara yüzlerce cihazın iadesine başlandı. Gelişmenin ayrıntılarını Taşkent Havalimanı haberimizde aktardık.

IMEI nedir, neden kayıt gerekiyor?

IMEI, her cep telefonuna özel 15 haneli kimlik numarası. Özbekistan'da mobil cihazlar UzIMEI adlı merkezi sistemle kayıt altına alınıyor. Yurt dışından getirilen ve sisteme kaydedilmeyen bir telefon, yerel mobil şebekeye bağlandıktan 30 gün sonra hatlardan çıkarılıyor. Yani telefon ilk günlerde çalışsa bile, kayıt yapılmazsa bir ay sonra Özbek SIM kartlarıyla kullanılamıyor.

Havalimanında ne yapmak gerekiyor?

Yürürlükteki düzenlemeye göre kişisel ya da ticari amaçla telefon getiren yolcu, cihazı gümrük beyannamesinde göstermek ve IMEI kodunu bildirmek zorunda. Havalimanında beyan edilen ve gümrüksüz getirme sınırı içinde kalan yeni telefon için vergi ödenmiyor; beyan edilen telefon UzIMEI sistemine kendiliğinden kaydediliyor.

Özbek basınında yer alan örneğe göre havalimanında gümrüksüz sınır 2.000 dolar düzeyinde. Bu sınırı aşan kısım için yüzde 30 oranında gümrük ödemesi hesaplanıyor: Örneğin gümrük değeri 2.300 dolar olan bir telefonda, sınırı aşan 300 dolar üzerinden ödeme yapılıyor.

Çift hatlı telefonlara dikkat

İki SIM kart yuvası olan ya da SIM kart ile eSIM'i birlikte destekleyen telefonların iki ayrı IMEI kodu bulunuyor. Bu telefonlarda her iki IMEI kodunun da gümrük beyannamesine yazılması gerekiyor. Tek kodun yazılması, ikinci hattın daha sonra sistemde sorun çıkarmasına yol açabiliyor. IMEI kodları telefonun ayarlar bölümünden ya da *#06# tuşlanarak öğrenilebiliyor.

Beyan edilmeyen telefon ne olur?

Gümrükte beyan edilmeden getirilen bir telefonun daha sonra UzIMEI sistemine kaydedilmesi mümkün; ancak bu durumda telefonun gümrük değerinin yüzde 30'u oranında gümrük ödemesi isteniyor. Gümrük Komitesi, bu ödemenin bir "kayıt ücreti" değil, tek seferlik gümrük ödemesi olduğunu açıklamıştı. Bu nedenle yeni telefonla seyahat edenlerin, havalimanında beyan işlemini yapmaları maliyet açısından da avantajlı.

Gümrük neden inceleme yapıyor?

Özbekistan gümrüğü, son haftalarda telefonların yasa dışı yollarla ülkeye sokulmasına yönelik girişimleri de tespit ettiğini açıkladı. Taşkent Havalimanı'nda Kasım başında 20 adet iPhone'un yasa dışı yollarla getirilmeye çalışıldığı bir girişim ortaya çıkarıldı. Gümrük görevlilerinin şüphe hâlinde UzIMEI merkezinin uzmanlarına başvurması öngörülüyor. Bu nedenle gümrüksüz sınırın üzerinde ya da birden fazla yeni telefonla seyahat edenlerin, cihazlarının faturasını yanlarında bulundurması işlemleri kolaylaştırabilir.

Yolcular için pratik bilgiler

• Yeni telefonunuzu gümrük beyannamesine yazın, IMEI kodlarını eksiksiz bildirin.
• Çift hatlı telefonlarda her iki IMEI kodunu da yazın.
• Telefonun faturasını ve kutusunu yanınızda bulundurun.
• Kayıt yapılmayan telefonun, şebekeye bağlandıktan 30 gün sonra hatlardan çıkarılacağını unutmayın.
• Sorularınız için Gümrük Komitesi'nin 1108 numaralı bilgi hattını arayabilirsiniz.

Kurallarda ve uygulamada yeni bir değişiklik olması hâlinde haberimizi güncelleyeceğiz.