Özbekistanlılar İsveç'te nasıl çalışabilecek?

Özbekistan, vatandaşlarının yurt dışında yasal ve güvenceli işlerde çalışabilmesi için yeni ülkelerle iş birliğini genişletiyor. Bu adımlardan biri de İsveç ile yürütülen işgücü hareketliliği programı. Özbekistan Göç Ajansı Direktörü Muhsinhoca Abdurahmonov, 9 Kasım'da İsveç Göç Ajansı'nın genel müdür yardımcısıyla görüştü. Görüşmede, 1,5 yıl sürmesi planlanan pilot programın ayrıntıları ele alındı. Ajansın açıklamasına göre program kapsamında Özbekistan'daki teknik kolejlerde İsveççe kursları açılması ve İsveçli şirketlerin taleplerine göre eğitim programları hazırlanması öneriliyor. Taraflar, sonraki adımları proje yönlendirme komitesinin toplantısında değerlendirmeyi kararlaştırdı.

Haziran'da ilk anlaşma imzalandı

İki ülke arasındaki iş birliğinin temeli Haziran 2026'da atıldı. Özbekistan ve İsveç, göç ve hareketlilik alanında ilk hükümetlerarası anlaşmayı ve pilot programın başlatılmasına ilişkin ortak bildiriyi imzaladı. Belgeler, Özbekistan vatandaşlarının İsveç'te yasal yollarla çalışmasını, eğitim almasını ve ikamet etmesini kapsıyor.

Anlaşmaya göre iş birliği sağlık, teknik meslekler, hizmet sektörü ve bakım hizmetleri gibi alanları kapsayacak. Adaylarla İsveçli işverenler arasında bağlantı kurulması, göçmenlerin ve ailelerinin haklarının korunmasının güçlendirilmesi de hedefler arasında. Taraflar ayrıca vize işlemlerini kolaylaştırmayı ve düzensiz göç ile insan ticaretine karşı birlikte çalışmayı amaçlıyor. Programın uygulanmasına Uluslararası Göç Örgütü (IOM) destek veriyor.

Eğitim 3-6 ay sürecek

Ekim ayında Göç Ajansı Direktörü Abdurahmonov, IOM temsilcisi Andrew Gray ile bir araya geldi. Görüşmede İsveç yönünde bir pilot işgücü hareketliliği mekanizması geliştirilmesine, İsveç'teki çalışma izni sisteminin ve işgücü ihtiyacının belirlenme yönteminin incelenmesine karar verildi. Ajansın açıklamasına göre 2027'den itibaren 3-6 ay süren dil ve meslek eğitimlerinin genişletilmesi planlanıyor. INTIL eğitim merkezi, bu eğitimlerin verileceği ana merkezlerden biri olacak.

Özbekistan'ın işçi göçündeki yeni yaklaşımı

İsveç programı, Özbekistan'ın işçi göçünde nitelikli ve güvenceli istihdamı öne çıkaran yaklaşımının bir parçası. Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 2 Kasım'da işçi göçüne ilişkin bir toplantı yaptı. Toplantıda, 2027'de vatandaşların yurt dışında işe yerleştirilmesi görevinin en güvenilir özel istihdam ajanslarına devredileceği açıklandı. Toplantıda verilen bilgilere göre 2026'da 34 ülkede 287 bin Özbekistan vatandaşı için iş imkânı belirlendi. Cumhurbaşkanı, göçte "rakamların değil niteliğin" önemli olduğunu vurguladı. Bu toplantının ayrıntılarını yurt dışında işe yerleştirme haberimizde aktardık.

Göç Ajansı'nın ağustos verilerine göre yaklaşık 1,4 milyon Özbekistan vatandaşı 40'a yakın ülkede çalışıyor; bunların yaklaşık yüzde 60'ı Rusya'da. Ajansa göre işçi göçünün coğrafyası da değişiyor ve yeni ülkeler öne çıkıyor. Yurt dışından dönen vatandaşların ülkede işe yerleştirilmesi de hükümetin öncelikleri arasında: 2026'nın başından bu yana yurt dışından dönen 1,116 milyon vatandaştan 250 binine yıl sonuna kadar iş bulunması hedefleniyor.

Başvurmak isteyenler ne yapmalı?

İsveç programına başvuru koşulları, kontenjan ve takvim henüz açıklanmadı. Göç Ajansı'nın açıklamalarına göre yurt dışında çalışmak isteyen vatandaşların resmî kanalları takip etmesi öneriliyor:

• Yurt dışı iş ilanları ve program duyuruları için Özbekistan Göç Ajansı'nın resmî sitesi ve sosyal medya hesapları takip edilmeli.
• Dil ve meslek eğitimleri, Göç Ajansı'na bağlı eğitim merkezleri ve teknik kolejler aracılığıyla duyurulacak.
• Yalnızca lisanslı istihdam ajanslarıyla çalışılmalı; para karşılığı "garanti iş" vaat eden aracılara itibar edilmemeli.
• Avrupa ülkelerinde çalışma için genellikle önceden alınmış iş teklifi, çalışma izni ve vize gerekiyor; turist vizesiyle çalışılamaz.

Bundan sonra ne olacak?

Pilot programın ayrıntıları, proje yönlendirme komitesinin toplantısında netleşecek. Programın başlangıç tarihi, kontenjanı ve başvuru koşulları açıklandığında haberimizi güncelleyeceğiz. Rusya'da çalışan Özbekistan vatandaşlarına yönelik patent ve göç kaydı düzenlemelerini de Özbekçe bölümümüzde düzenli olarak yayımlıyoruz.