Özbekistan yurt dışında işe yerleştirmede neyi değiştiriyor?

Özbekistan'da işçi göçü yönetiminde yeni bir döneme hazırlanılıyor. Özbek basınının aktardığına göre Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in 2 Kasım'da işçi göçü konusunda başkanlık ettiği toplantıda, vatandaşların yurt dışında işe yerleştirilmesi işinin 2027'den itibaren tamamen en başarılı özel istihdam ajanslarına devredilmesi planı ele alındı.

Toplantıda açıklanan rakamlara göre 2026 başından bu yana 1 milyon 116 bin kişi işçi göçünden Özbekistan'a döndü. Yetkililer, bunlardan 250 bininin yıl sonuna kadar işe yerleştirilmesini hedefliyor. Mirziyoyev, yurt dışından dönen uzmanlara öncelikle ülkede açılan yeni iş yerlerinde uygun iş önerilmesi talimatını verdi.

287 bin kişi 34 ülkeye

Toplantıda ayrıca 287 bin vatandaşın 34 ülkede işe yerleştirilmesi konuşuldu. Göç Ajansı'nın verilerine göre Özbekistan'ın yaklaşık 1,4 milyon vatandaşı 40'a yakın ülkede çalışıyor; Rusya bu ülkeler arasında ilk sırada yer alıyor. Farklı kaynaklarda verilen rakamlar arasında fark bulunuyor: nisan ayında açıklanan bir veride bu sayı 1,2 milyon olarak verilmişti.

Özel ajanslar neden devrede?

Plana göre 2027'den itibaren vatandaşların yurt dışına gönderilmesi işini, devletin Göç Ajansı yerine seçilmiş özel istihdam ajansları üstlenecek. Toplantıda, bir vatandaşı yüksek ücretli bir işe yerleştiren her ajansa 1,5 milyon sum teşvik ödenmesi önerildi.

Ancak geçişin nasıl olacağı henüz netleşmedi. Özel ajanslar ile devlete bağlı Göç Ajansı arasındaki görev paylaşımının ayrıntıları açıklanmadı. Göç Ajansı'nın ekim ayında yayımladığı üçüncü çeyrek değerlendirmesinde 47 özel istihdam ajansından 40'ı yetersiz, 4'ü yeterli, 3'ü iyi not aldı; "örnek" kategorisine giren ajans olmadı.

Ücretsiz hizmet 31 Aralık'a kadar

Yurt dışında çalışmak isteyenler için kısa vadede en önemli gelişme ücretler. Göç Ajansı'nın açıklamasına göre 20 Ekim'den itibaren ajansın Rusya Federasyonu, Avrupa ülkeleri ve Arap ülkelerine organize işe yerleştirme hizmetleri ücretsiz verilmeye başlandı. Uygulama, organize işe alım programıyla gidenleri kapsıyor ve 31 Aralık 2026'ya kadar sürecek.

Ajans ayrıca Rusya'ya çalışmaya gidecek vatandaşlar için işlemlerin önemli bir kısmının yola çıkmadan Özbekistan'da tamamlanabilmesi amacıyla Rusya'nın ilgili kurumlarıyla ve Taşkent'teki çok fonksiyonlu hizmet merkeziyle çalıştığını açıkladı. Eylül ayında bu amaçla "her şey tek yerde" ilkesiyle çalışacak bir merkez kurulması önerilmişti.

Yurt dışındaki işçilere hukuki destek

Göç Ajansı'nın basın servisine göre ajans, yılın ilk dokuz ayında yurt dışındaki vatandaşlardan 817 başvuru aldı. Başvuruların 533'ü, yani yaklaşık üçte ikisi Rusya'dan geldi. Ajansın yardımıyla yurt dışında çalışan vatandaşların toplam 850 bin dolarlık ödenmemiş ücret alacağı tahsil edildi.

Rusya'daki Özbek işçiler için hatırlatma

Rusya'da çalışan Özbekistan vatandaşları vizesiz giriş yapıyor ve çalışmak için patent alıyor. Rusya'da 2026'da yabancılara yönelik birçok düzenleme yürürlüğe girdi: Moskova ve Moskova bölgesinde 1 Eylül'den itibaren çalışma dışı amaçla 90 günden fazla kalan 18 yaş üstü yabancıların "Amina" uygulamasına kaydı, 3 Kasım'dan itibaren idari ihlallerde sınır dışı etme yaptırımının kapsamının genişlemesi ve 1 Ocak 2027'den itibaren gelir vergisi avansında yeni düzen bunlar arasında. Bu konulardaki ayrıntılı rehberlerimiz Özbekçe bölümümüzde de yayımlanıyor.