Taşkent Havalimanı'nda telefon işlemleri yeniden başladı mı?

Özbekistan'da yurt dışından yeni telefonla dönen yolcuları ilgilendiren bir karar alındı. Özbekistan Gümrük Komitesi, Taşkent Uluslararası Havalimanı'nda yurt dışından getirilen yeni mobil cihazların gümrük işlemlerini geçici olarak durdurdu. Karar, Özbek haber siteleri Gazeta.uz, Spot.uz ve UzDaily'nin 11 Kasım'daki haberleriyle duyuruldu. Komite, sosyal medyadaki tartışmaların ardından konuya ilişkin açıklama yaptı.

11 Kasım güncellemesi: Taşkent Uluslararası Havalimanı'nda yurt dışından getirilen cep telefonlarının gümrük işlemleri aynı gün yeniden başladı. Özbekistan Gümrük Komitesi'nin açıklamasına göre IMEI kodlarının incelenmesi için havalimanına uzmanlar görevlendirildi; yolcuların telefonlarını beyan ederek işlemlerini tamamlayabildiği bildirildi.

Gümrük Komitesi ne açıkladı?

Gümrük Komitesi'nin açıklamasına göre son dönemde, gümrüksüz getirme sınırını aşmak için IMEI numaralarının sahte gösterildiği vakaların sayısı arttı. Komite, bir telefonun IMEI-1 ve IMEI-2 kodlarının gerçekten aynı cihaza ait olup olmadığının uzman incelemesiyle doğrulanması gerektiğini belirtti. Bazı haberlerde, aynı IMEI kodunun birden fazla telefonda kullanıldığı vakalara da dikkat çekildi.

Komite, açıklamasında Özbekistan'a cep telefonu getirilmesine herhangi bir yasak getirilmediğini vurguladı. Açıklamada ayrıca yılın ilk dokuz ayında (ocak-eylül) ülkeye resmî yollarla 4 milyon mobil cihaz ithal edildiği, havalimanında UzIMEI kaydı için temmuz ayında elektronik kiosklar kurulduğu bilgisi verildi.

İşlemler ne zaman yeniden başlayacak?

Gümrük işlemlerinin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin kesin bir tarih açıklanmadı. Haberlere göre işlemler, inceleme prosedürü netleştikten sonra yeniden başlayacak. Bu süre içinde yeni telefonla Taşkent'e gelen yolcuların, cihazlarının kaydına ilişkin güncel bilgiyi havalimanındaki gümrük görevlilerinden ve Gümrük Komitesi'nin resmî kanallarından alması öneriliyor.

UzIMEI nedir, neden önemli?

Özbekistan'da cep telefonlarının yerel mobil şebekelerde çalışabilmesi için IMEI numarasının ulusal UzIMEI sistemine kayıtlı olması gerekiyor. Yasal yollarla ithal edilip satılan telefonlar ithalatçı tarafından kaydediliyor. Yurt dışından kişisel olarak getirilen telefonlar ise gümrükte beyan edilerek bu sisteme işleniyor. Kayıtlı olmayan bir telefon, belirli bir sürenin ardından Özbek operatörlerinin şebekesinde kullanılamıyor.

Ocak 2024'ten bu yana yolcuların, gümrüksüz sınırın altında kalsa bile yeni telefonlarını gümrükte beyan etmesi zorunlu. Beyan, cihazın IMEI kaydı için gerekiyor. Beyan edilmeyen ya da gümrük veri tabanında bulunmayan telefon için kayıt sırasında, cihazın gümrük değerinin yüzde 30'u oranında vergi ödenmesi gerekiyor.

Gümrüksüz kaç telefon getirilebiliyor?

Özbek basınında yer alan bilgilere göre gümrüksüz getirme hakkı giriş yoluna göre değişiyor. Kun.uz'un mart 2026'da yayımladığı rehbere göre havalimanından girişte belirli bir değer sınırı içinde en fazla iki telefon, demiryolu ya da karayoluyla girişte ise daha düşük değer sınırıyla altı ayda bir telefon gümrüksüz getirilebiliyor. Sınırı aşan kısım için yüzde 30 vergi uygulanıyor. Ancak havalimanı girişindeki değer sınırı farklı kaynaklarda farklı tutarlarla veriliyor; yolculuktan önce güncel sınırın Gümrük Komitesi'nin resmî sitesinden kontrol edilmesi gerekiyor.

Moskova ve İstanbul'dan dönenler ne yapmalı?

Rusya'da ve Türkiye'de çalışan ya da yaşayan Özbekistan vatandaşları, memlekete dönüşlerinde sıklıkla yakınlarına yeni telefon götürüyor. Bu yolcular için öneriler şöyle:

• Yeni telefon, kutusu ve satın alma fişiyle birlikte taşınmalı; gümrük değeri fişle de doğrulanabiliyor.
• Telefon, gümrükte mutlaka beyan edilmeli; beyan edilmeyen cihazın kaydında yüzde 30 vergi ödeniyor.
• İki SIM kartlı ya da eSIM'li telefonlarda her iki IMEI numarası da cihazın ayarlarından (*#06#) kontrol edilip not alınmalı.
• İşlemler yeniden başlayana kadar havalimanında bekleme ya da ek inceleme yaşanabileceği hesaba katılmalı.

Özbekistan'daki uygulamalara ve Rusya'daki Özbekistan vatandaşlarını ilgilendiren gelişmelere ilişkin haberlerimizi Özbekçe bölümümüzde de okuyabilirsiniz.