Hürmüz'de LNG gemisi mayına mı çarptı?

Körfez'de son günlerde tırmanan gerilime yeni bir iddia eklendi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, 13 Kasım'da yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda LNG taşıyan bir geminin deniz mayınına çarpıp infilak ettiğini duyurdu. Açıklamada geminin, İran'ın "yetkisiz ve tehlikeli" olarak nitelediği güney rotasından geçmeye çalışırken mayına çarptığı ve ardından büyük bir patlama yaşandığı ileri sürüldü.

İran tarafı, olayın sonuçlarına ilişkin başka bir ayrıntı paylaşmadı. Geminin adı, hangi ülkenin bayrağını taşıdığı, hangi limana gittiği ve mürettebatın durumu açıklanmadı. Olay, şu ana kadar bağımsız deniz güvenliği kaynakları tarafından doğrulanmadı.

ABD İHA'sı düşürüldü mü?

İran'ın yarı resmî Tesnim Haber Ajansı, ABD'ye ait MQ-1 tipi bir insansız hava aracının Hürmüzgan eyaletindeki Sirik kentine bağlı Kuhestek bölgesi yakınlarında, İran Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın yeni hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü bildirdi. İran basınında düşürülen araca ait olduğu belirtilen fotoğraflar da yayımlandı. ABD tarafından bu iddiaya ilişkin doğrudan bir açıklama gelmedi.

Bahreyn'deki radar iddiası

Gerilimin bir önceki halkasında İran'ın resmî ajansı IRNA, Sirik kentinin "düşman saldırısına" uğradığını duyurmuştu. Devrim Muhafızları da bu saldırıya misilleme olarak ABD'nin Bahreyn'deki erken uyarı radarını hedef aldığını ve imha ettiğini açıkladı. Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndaki "hava provokasyonları ve petrol kaçakçılığı" sürerse sınırsız karşılık vermeye hazır olduğunu da bildirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise bu iddiayı yalanladı. CENTCOM'un sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, İran'ın Bahreyn'deki radarı vurduğu iddiasının doğru olmadığı, Bahreyn'e doğru fırlatılan İran'a ait iki insansız hava aracının düşürüldüğü, olayda yaralanma ya da hasar meydana gelmediği belirtildi.

Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli?

Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri. Dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün önemli bir kısmı ve küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten geçiyor. Katar'ın LNG ihracatının tamamına yakını da bu güzergâhı kullanıyor. Boğazdaki her güvenlik olayı, petrol ve doğal gaz fiyatlarına anında yansıyabiliyor.

İran ile ABD arasında son haftalarda karşılıklı açıklamalar ve askerî hareketlilik artmıştı. İsrail'de İran'a yönelik olası bir saldırıya ilişkin tartışmaları ayrı haberimizde derledik.

Türkiye'ye etkisi ne olabilir?

Bölgedeki gerilim Türkiye'de de akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Sektör kaynaklarına göre ABD-İran gerilimi nedeniyle motorinin uluslararası piyasalardaki ton fiyatı bir günde belirgin biçimde yükseldi ve cumartesi beklenen motorin indirimi ertelendi. Ayrıntıları motorin haberimizde derledik. Türkiye'nin LNG tedarikçileri arasında Katar da bulunuyor; Erdoğan ile Katar Emiri'nin 13 Kasım'daki görüşmesini ayrı haberimizde aktardık.

İran ile ABD arasındaki karşılıklı iddialar sürerken, uluslararası denizcilik kuruluşlarının ve gemi sahiplerinin bölgedeki gemilere yönelik uyarılarını güncellemesi bekleniyor. Olayla ilgili doğrulanmış yeni bilgiler geldikçe bu haberi güncelleyeceğiz.