İsrail'de İran'a saldırı tartışması: Ordu ne dedi?

İsrail'de seçim sonrası yaşanan geçiş döneminde İran'a yönelik olası askerî harekât siyasi bir tartışmaya dönüştü. Hükümet kurma görevini üstlenen Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot ile geçici hükümetin başbakanı Binyamin Netanyahu, 12 Kasım Perşembe günü Kudüs'te bir araya gelerek ortak güvenlik brifingi aldı. Anadolu Ajansı ve İsrail basını toplantının yapıldığını duyurdu. Times of Israel'in aktardığı haberlere göre ordu temsilcileri brifingde, İran'da hemen bir operasyon yapılmasını haklı kılacak bir gelişme görmediklerini söyledi.

Eisenkot ne istedi?

Brifingden önce Netanyahu'ya bir mektup gönderen Eisenkot, acil olmayan askerî hamlelerin İsrail demokrasisine zarar verebileceğini ve güvenlik kurumlarının başındaki isimleri anayasal bir krizin içine çekebileceğini yazdı. Eisenkot, yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu'nun "ekstra dikkat ve sorumlulukla" hareket etmesini istedi. Jerusalem Post'un haberine göre mektupta İran'ın adı doğrudan geçmedi, ancak İsrail basını uyarıyı İran'a yönelik olası saldırı tartışmasıyla ilişkilendirdi.

Eisenkot, daha önce de Netanyahu'nun kendisine güvenlik brifingi vermeyi reddettiğini söylemiş ve Başsavcılıktan müdahale istemişti. Times of Israel, Eisenkot'un bu şikâyetin ardından brifing almaya çağrıldığını yazdı.

Netanyahu nasıl cevap verdi?

Netanyahu'nun ofisi, Eisenkot'un mektubunu "sorumsuz" olarak niteledi ve ulusal güvenliği siyasete alet etmekle suçladı. Netanyahu, Meclis'in güvenini kaybetmiş bir hükümetin denetiminde boşluk oluşmasına izin vermeyeceğini söyledi. İsrail basınındaki bazı haberlere göre Netanyahu, seçim öncesinde ve sonrasında İran'a karşı askerî adım atılmasını savundu; eleştirmenleri ise bu çağrıların siyasi hesaplarla yapıldığını öne sürüyor.

Öte yandan İsrail kamu yayın kuruluşu Kan, ordunun siyasi yönetimin talimatları doğrultusunda İran'a yönelik askerî operasyonların yeniden başlaması ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürdüğünü bildirdi. Muhalefetteki İsrail Beytenu lideri Avigdor Liberman da hükümeti İsrail'i İran ile yeni bir savaşa "sürüklemek"le suçladı.

Hükümet kurma süreci nerede?

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerde Netanyahu'nun liderliğindeki blok Meclis'te çoğunluğu kaybetti. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 120 sandalyeli Knesset'te 67 milletvekilinin önerisi üzerine hükümet kurma görevini eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'a verdi. Hükümetin kurulabilmesi için 61 sandalyelik çoğunluk gerekiyor ve iki blok da bu sayıya tek başına ulaşamıyor. Eisenkot'un koalisyon kurmak için 28 günü bulunuyor; başaramazsa görevin başka bir isme verilmesi ya da yeniden seçime gidilmesi gündeme gelebilir.

Eisenkot, savaşın sürdüğü bir dönemde "ulusal acil durum hükümeti" kurmak istediğini açıkladı ve Likud ile Dini Siyonizm partisini de koalisyona katılmaya çağırdı. Netanyahu ise bütün Siyonist partilerin yer aldığı bir "ulusal birlik hükümeti" önerdi. Yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu, geçici hükümetin başbakanı olarak görevini sürdürüyor.

ABD'nin tutumu

Al-Monitor'un haberine göre Eisenkot'un Netanyahu ile görüşmesi, İran'a yönelik yeni saldırıların önüne geçme çabası olarak değerlendirildi. Aynı haberlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusunda şimdilik diplomasiye ve müzakerelerin sürmesine öncelik verdiği aktarıldı. Washington'dan Perşembe günkü İsrail brifingine ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.

İran ile İsrail arasındaki gerilim, bu yıl yaşanan çatışmaların ardından bölgenin en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor. Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik ve İran'ın nükleer programına ilişkin açıklamalar da Orta Doğu'daki güvenlik tartışmalarını canlı tutuyor. İsrail'deki hükümet kurma sürecinin sonucu, Tel Aviv'in İran politikasının önümüzdeki aylarda hangi yöne gideceğini de belirleyecek.

İsrail'de hükümet kurma görevinin Eisenkot'a verilmesine ilişkin ayrıntılar önceki haberimizde yer alıyor.