Hakem soruşturmasında neler yaşandı?

Türk futbolunda ekim ayında gündeme oturan hakem soruşturması, yasa dışı bahis iddialarıyla başladı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosu'nun yürüttüğü "hakemler dosyası" kapsamında çok sayıda hakem ve gözlemci ifade verdi. Şüpheliler hakkındaki suçlamalar "7258 sayılı Kanun'a muhalefet", "evrakta sahtecilik suçuna iştirak" ve "görevi kötüye kullanma" olarak sıralandı.

Soruşturmanın en çok konuşulan ismi Süper Lig hakemi Yasin Kol oldu. Kol, Trabzon'da Papara Park'ta oynanan Trabzonspor ile İrlanda ekibi Drogheda United arasındaki hazırlık maçını yönettikten sonra 2 Ekim'de gözaltına alındı. Sağlık kontrolünden geçirilen Kol, soruşturma kapsamında İstanbul'a getirildi.

MASAK raporunda ne var?

Basına yansıyan MASAK raporuna göre Kol'un banka hesaplarında 2012-2026 döneminde 5.978 işlem tespit edildi. Raporda bu işlemlerdeki toplam para giriş ve çıkışının 135 milyon lira düzeyinde olduğu belirtildi. Raporda para transferlerinde yasa dışı bahisle bağlantı kurulduğu öne sürüldü.

MASAK, Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun kısaltması. Kurul, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi kapsamında banka hesaplarındaki şüpheli hareketleri inceliyor ve raporlarını savcılıklara sunuyor. MASAK raporu bir delil niteliği taşıyor; tek başına suçluluk anlamına gelmiyor, mahkemece değerlendiriliyor.

Yasin Kol ne savundu?

Kol, emniyetteki ilk ifadesinde bahis oynamadığını söyledi. Para transferlerine ilişkin olarak, kendisinden borç isteyen tanıdıklarına para gönderdiğini öne sürdü. Kol ve yardımcı hakem Göktuğ Hazar Erel, 5 Ekim sabahı adliyeye sevk edildi ve tutuklama talebiyle hâkim karşısına çıkarıldı.

Şüpheliler hakkında soruşturma sürüyor; kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor. Masumiyet karinesi gereği, haklarındaki iddialar yargı süreci tamamlanana kadar iddia niteliğinde kalıyor.

Maçlar tekrar edilecek mi?

Soruşturmanın en çok merak edilen yanı, söz konusu hakemlerin yönettiği maçların akıbeti. Basına yansıyan bilgilere göre, hakemlerin yönettikleri maçlara bahis oynadıklarına dair doğrulanmış bir tespit paylaşılmadı. Herhangi bir kulübün puanının silinmesi, geçmiş maçların tekrarı ya da sonuçların hükmen değiştirilmesi yönünde açıklanmış bir karar da bulunmuyor.

Böyle bir karar ancak Türkiye Futbol Federasyonu'nun disiplin kurulları ya da Tahkim Kurulu tarafından verilebilir. Sportif yaptırım süreci, ceza yargılamasından ayrı işliyor: adli soruşturma devam ederken federasyon kendi disiplin incelemesini yürütebiliyor.

Yasa dışı bahis suçunun cezası ne?

Yasa dışı bahis, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da düzenleniyor. Kanuna göre yurt dışında oynatılan bahis veya şans oyunlarının Türkiye'den oynanmasına imkân sağlamak, bu oyunlara para aktarmak ve reklamını yapmak ayrı ayrı suç sayılıyor ve hapis ile adli para cezası öngörülüyor.

Spor müsabakalarında şike ve teşvik primi ise 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında ayrı bir suç. Hakemlerin görevleriyle bağlantılı eylemlerinde "görevi kötüye kullanma" hükümleri de uygulanabiliyor.

Soruşturma hakemliği nasıl etkiledi?

Soruşturma, Merkez Hakem Kurulu'nun (MHK) işleyişine ilişkin tartışmaları da büyüttü. Hakem atamaları, gözlemci raporları ve hakemlerin maç başına aldıkları ücretler kamuoyunda yeniden tartışılmaya başlandı. Kulüp başkanlarından ve futbol yorumcularından hakemlik sisteminin şeffaflaştırılmasına yönelik çağrılar geldi.

Hakemler dosyasındaki yargı sürecine ve federasyonun atacağı adımlara ilişkin gelişmeleri takip ediyoruz.