Burundan gelen berrak akıntı neyin işareti?

Uzun süre nezle ya da alerji sanılan burun akıntısı, bazı durumlarda çok daha ciddi bir sorunun işareti olabiliyor. Beyin omurilik sıvısı kaçağı, hekimlerin "BOS kaçağı" olarak adlandırdığı bu durumda, beyni ve omuriliği çevreleyen sıvı, kafa tabanındaki bir açıklıktan burun ya da kulak yoluyla dışarı sızıyor. Trafik kazası geçiren bir hastada yıllar sonra fark edilen şikâyetlerle gündeme gelen bu tablo, sanıldığından daha sık görülüyor.

Beyin omurilik sıvısı nedir?

Beyin omurilik sıvısı, beyni ve omuriliği saran berrak bir sıvı. Beyni darbelere karşı yastık gibi koruyor, besin taşıyor ve atık maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı oluyor. Vücut bu sıvıyı sürekli üretiyor ve dolaşıma sokuyor. Beynin tabanını ayıran zarlarda bir yırtık ya da açıklık oluştuğunda, sıvı burun boşluğuna ya da kulağa geçebiliyor.

Belirtileri neler?

• Genellikle tek taraflı, berrak ve su kıvamında burun akıntısı.
• Öne eğilince, ıkınınca, hapşırınca ya da ağır bir şey kaldırınca akıntının belirgin biçimde artması.
• Ağzın arkasına doğru akan tuzlu ya da metalik tatta bir sıvı hissi.
• Ayağa kalkınca artan, uzanınca hafifleyen baş ağrısı.
• Kulakta dolgunluk, işitmede azalma ya da kulaktan berrak akıntı.
• Boyun tutulması, ateş ve şiddetli baş ağrısı: Bunlar menenjit belirtisi olabileceği için acil başvuru gerektiriyor.

Nezleden nasıl ayrılır?

Nezle ya da alerjik akıntı genellikle iki taraflı oluyor, kıvamlı olabiliyor ve burun tıkanıklığı, hapşırık, gözlerde kaşıntı gibi şikâyetlerle birlikte görülüyor. BOS kaçağında ise akıntı çoğunlukla tek taraflı, berrak ve su gibi. Mevsimden bağımsız olarak sürüyor ve alerji ilaçlarına yanıt vermiyor. Baş öne eğildiğinde akıntının damlaması, hekimlerin ilk dikkat ettiği belirtilerden biri.

Nedenleri neler olabilir?

En sık nedenler arasında kafa travmaları yer alıyor. Trafik kazası, yüksekten düşme ya da yüz bölgesine alınan darbelerde kafa tabanında kırık oluşabiliyor. Bazı hastalarda açıklık kazadan hemen sonra belirti vermiyor; akıntı aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabiliyor. Burun ve sinüs ameliyatları, kafa tabanına yönelik cerrahi girişimler de nedenler arasında. Belirgin bir travma olmadan gelişen kendiliğinden kaçaklar ise daha çok kafa içi basıncın yüksek olduğu kişilerde görülebiliyor.

Nasıl teşhis ediliyor?

Teşhiste ilk adım, akıntının gerçekten beyin omurilik sıvısı olup olmadığının belirlenmesi. Bunun için akıntıdan alınan örnekte beta-2 transferrin gibi belirteçlere bakılabiliyor. Açıklığın yerini bulmak için ise yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme kullanılıyor. Gerekli durumlarda burun içine yerleştirilen kamerayla endoskopik inceleme yapılıyor.

Tedavisi nasıl?

Küçük kaçaklarda önce yatak istirahati, baş yüksekte uyuma ve ıkınmadan kaçınma gibi önlemlerle kendiliğinden kapanma bekleniyor. Kapanmayan ya da enfeksiyon riski taşıyan kaçaklarda cerrahi onarım gerekiyor. Günümüzde bu onarımların önemli bölümü, burun yoluyla girilerek yapılan endoskopik cerrahiyle gerçekleştiriliyor; açıklık hastanın kendi dokusu ya da uygun yama malzemeleriyle kapatılıyor.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Tek burun deliğinden gelen, berrak ve inatçı bir akıntı varsa; özellikle geçmişte kafa travması, trafik kazası ya da baş bölgesinde ameliyat öyküsü bulunuyorsa vakit kaybetmeden kulak burun boğaz hekimine başvurmak gerekiyor. Ateş, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği eklendiğinde ise en yakın acil servise gidilmeli. Bu haber genel bilgilendirme amacı taşıyor; teşhis ve tedavi için hekime başvurulması gerekir.