Aleşki'de ateşkes başladı, alan Herson bölgesine genişletildi: Melania Trump açıkladı, "Gerasimov doğruladı" dedi

Güncelleme: Ateşkes alanı Herson bölgesine genişletildi

Melania Trump, akşam saatlerinde yaptığı yeni açıklamada ateşkesin 27 Ekim'de Moskova saatiyle 04.00 itibarıyla yürürlüğe girdiğini duyurdu. Açıklamaya göre ateşkesin başlangıcı, sivillerin güvenliğini korumak ve insani yardımın ulaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla ilk planlanan tarihten iki gün öne çekildi. Beyaz Saray daha önce başlangıç tarihi olarak 29 Ekim'i açıklamıştı.

Melania Trump'a göre ateşkesin coğrafi alanı Aleşki'nin ötesine, Herson bölgesinin içine genişletildi; amaç insani yardım konvoylarına güvenli geçiş sağlamak. Açıklamada bu genişlemenin Rusya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Valeriy Gerasimov tarafından doğrulandığı belirtildi. Rusya Savunma Bakanlığı'nın genişletilmiş alana ilişkin ayrı bir açıklaması bu haberin yazıldığı saatte bulunmuyordu.

Başlangıç saatine ilişkin açıklamalar farklılık gösteriyor: Rusya İnsan Hakları Komiseri Lantratova Moskova saatiyle 00.00'ı, Melania Trump ise 04.00'ı verdi. Bazı sosyal medya hesaplarında "Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes sağlandı" şeklinde paylaşımlar yapıldı; ancak iki tarafın açıklamalarına göre ateşkes Aleşki ve Herson bölgesindeki insani yardım misyonuyla sınırlı, cephenin tamamını kapsayan bir ateşkes ilan edilmiş değil.

Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova, Max platformundaki kanalında yaptığı açıklamada Aleşki'deki insani yardım misyonuyla bağlantılı bölgelerde ateşkesin yürürlüğe girdiğini duyurdu. Lantratova, "İnsani yardım misyonuyla bağlantılı bölgelerde bugün Moskova saatiyle 00.00'dan, Kiev saatiyle 03.00'ten itibaren ateşkes yürürlüğe girdi. Ateşkes 1 Kasım saat 22.59'a kadar sürecek" diye yazdı.

Rus basınında yer alan bilgilere göre Lantratova, Moskova saatiyle 17.30 itibarıyla ateşkesin ihlal edildiğine dair bir bilgi bulunmadığını da bildirdi. Rusya Savunma Bakanlığı da ateşkesin başladığını doğruladı.

Aleşki nerede?

Aleşki, Dinyeper Nehri'nin sol kıyısında, Herson kentinin karşısında yer alan bir yerleşim yeri. Herson kenti nehrin sağ kıyısında, Ukrayna'nın kontrolünde bulunuyor; Aleşki ise sol kıyıda, Rusya'nın kontrolündeki bölgede. Kent, nehir hattının iki yakası arasında yer aldığı için uzun süredir yoğun çatışma bölgesinin içinde kalıyor.

Kentte kalan nüfusa ilişkin rakamlar kaynaklara göre farklılık gösteriyor. Beyaz Saray ve Rus kaynakları kentte 1.700 ile 2.000 arasında, çoğu yaşlı sivilin kaldığını belirtiyor. Ukrayna Ombudsmanı Lubinets ise daha önceki açıklamalarında bölgede yaklaşık 6 bin yetişkin ve 200 civarında çocuk bulunduğunu ifade etmişti. Bu rakamlar bağımsız olarak doğrulanamadı.

Rusya tarafının açıklamaları

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, misyonun koordinasyonunun ABD First Lady'si Melania Trump'ta olduğunu daha önce gazetecilere açıklamıştı. Peskov, First Lady'nin çabalarını memnuniyetle karşıladıklarını ve Aleşki'den ayrılmak isteyen tüm sivillerin ayrılmasına izin verileceğini söyledi.

Lantratova'nın açıklamalarına göre ateşkes süresince kente insani yardım yükleri ulaştırılacak ve sivillerin özel olarak belirlenen güvenli bir koridor üzerinden tahliyesi hazırlanacak. Lantratova, Ukrayna tarafının da aynı anda kendi bölgesinde ateşkes rejimi uygulayacağını belirtti.

Ukrayna tarafının açıklamaları

Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets, 24 Ekim'de Rus mevkidaşı Lantratova ile çevrim içi bir görüşme yaptığını ve iki tarafın Aleşki'deki insani yardım misyonu için ateşkesin başlangıç saatinde anlaştığını açıkladı. Lubinets'in açıklamasına göre ateşkes 27 Ekim'de Kiev saatiyle 03.00'te başlayacaktı; bu saat, Rus tarafının açıkladığı saatle aynı ana denk geliyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin partisinin meclis grubu başkanı David Arahamiya, ateşkesin sağlanmasındaki katkıları nedeniyle Trump'a ve Papa'ya "içten teşekkürlerini" iletti. Arahamiya, amacın sivillerin güvenli tahliyesi ve yardımların ulaştırılması için kalıcı insani koridorlar oluşturmak olduğunu söyledi. Lubinets daha önce tahliye için güvenlik güvencelerinin gerekli olduğunu da vurgulamıştı.

Beyaz Saray: Ateşkesi Melania Trump sağladı

Beyaz Saray, 23 Ekim'de yaptığı açıklamada First Lady Melania Trump'ın Aleşki ile sınırlı bir ateşkes sağladığını duyurdu. Açıklamaya göre ateşkes, kente insani yardım girmesine ve sivillerin belirlenmiş güvenli bir geçitten tahliyesinin hazırlanmasına imkân tanıyacak. ABD basınında, duyurudan bir hafta önce Papa XIV. Leo'nun da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e doğrudan ateşkes çağrısında bulunduğu aktarıldı.

Beyaz Saray açıklamasında ateşkesin başlangıç tarihi 29 Ekim olarak geçerken, Rusya ve Ukrayna tarafları ateşkesin 27 Ekim'de başladığını açıkladı. ABD basını da ateşkesin 27 Ekim'in ilk saatlerinde başladığını ve sabah saatlerinde sürdüğünü bildirdi.

Diplomatik süreçle bağlantısı

Aleşki misyonu, Rusya–Ukrayna çatışmasına ilişkin diplomatik temasların yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. Kremlin, ABD aracılığındaki Rusya–ABD–Ukrayna üçlü görüşmesinin kasımın ilk yarısında Abu Dabi'de yapılmasının konuşulduğunu açıklamıştı. Rusya Devlet Başkanı Putin de 27 Ekim'de Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ve Norveç Başbakanı Støre ile telefonda görüştü; Kremlin açıklamasına göre taraflar doğrudan temasın sürdürülmesinde anlaştı.

Türkiye de çatışmaya ilişkin diplomatik süreçte önemli bir rol oynuyor. 2025'te İstanbul'da yapılan doğrudan görüşmelerde iki taraf arasında kapsamlı esir değişimi ve hayatını kaybedenlerin cenazelerinin teslimi konusunda anlaşmalar sağlanmıştı.

Bundan sonra ne olacak?

Lantratova'nın açıklamasına göre ateşkes 1 Kasım saat 22.59'a kadar sürecek. Bu süre içinde insani yardım yüklerinin kente ulaştırılması ve tahliye koridorunun hazırlanması bekleniyor. Tahliyenin hangi gün başlayacağı, kaç kişinin kenti terk edeceği ve sivillerin nereye götürüleceği konusunda taraflardan henüz ayrıntılı bir resmî takvim açıklanmadı. Gelişmeler oldukça haberimiz güncellenecek.