Putin, Finlandiya ve Norveç liderleriyle telefonda görüştü: Kremlin "doğrudan temas sürecek" dedi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 27 Ekim Pazartesi günü Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile telefonda görüştü. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gün içinde gazetecilerin sorusu üzerine görüşmeyi doğrulamış, görüşmenin sonuçlarına ilişkin resmî açıklamanın kısa süre içinde yayımlanacağını söylemişti. Kremlin, akşam saatlerinde görüşmeye ilişkin açıklamasını yayımladı.

Görüşme birkaç bakımdan dikkat çekiyor: Rus basınına göre bu, Putin ile 2024'ten bu yana Finlandiya Cumhurbaşkanı olan Stubb arasındaki ilk telefon görüşmesi. Putin ile Norveç Başbakanı Støre ise en son 31 Mart 2022'de telefonda görüşmüştü.

Kremlin'in açıklaması

Kremlin'in yayımladığı bilgiye göre telefon görüşmesi Finlandiya ve Norveç tarafının talebiyle gerçekleşti. Görüşmede, Putin'in 21 Ekim'de St. Petersburg'da ABD Başkanı'nın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ve Avrupalı liderlerin Oslo'da Witkoff ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı toplantının sonuçları dikkate alınarak Ukrayna'daki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.

Kremlin'e göre Putin, adil ve uzun vadeli bir barışın ancak Rusya'nın meşru çıkarlarının tam olarak dikkate alınmasıyla mümkün olacağını belirtti. Açıklamada Putin'in, Avrupa Birliği ve NATO ülkelerinin politikalarına ilişkin değerlendirmelerini de paylaştığı aktarıldı. Kremlin'in açıklamasına göre taraflar, kasım ayının ilk yarısında Abu Dabi'de görüşmelerin yeniden başlatılması yönündeki mutabakatı olumlu karşıladı ve telefonla doğrudan temasın sürdürülmesi konusunda anlaştı.

Finlandiya ve Norveç'in açıklaması

Finlandiya Cumhurbaşkanlığı Ofisi, görüşmeyi 20 Ekim'deki Oslo toplantısının devamı olarak tanımladı ve görüşmenin Ukrayna ile istişare içinde yapıldığını bildirdi. Açıklamaya göre Stubb ve Støre görüşmeye Avrupa adına değil, kendi ülkelerinin liderleri olarak katıldı. Finlandiya tarafı, liderlerin Abu Dabi'deki görüşmeler öncesinde gelecek müzakerelere ilişkin mesajlarını doğrudan iletmek istediğini belirtti.

Norveç Başbakanı Støre ise görüşmenin yaklaşık 90 dakika sürdüğünü, açık sözlü bir görüşme olduğunu ve taraflar arasında görüş farklılıkları bulunduğunu söyledi. Støre, gerilimin azaltılmasının önemini vurguladıklarını aktardı. Avrupa basınına göre Stubb ve Støre, Putin ile görüşmenin ardından Zelenskiy ile de telefonda görüştü.

Oslo ve St. Petersburg görüşmeleri

27 Ekim'deki telefon görüşmesi, son bir haftadaki yoğun diplomasi trafiğinin devamı niteliğinde. 20 Ekim'de Norveç'in başkenti Oslo'da ABD Başkanı'nın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ve Norveç Başbakanı Støre bir araya gelmişti. Haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner de görüşmeye uzaktan katıldı.

Oslo toplantısının ertesi günü, 21 Ekim'de Witkoff St. Petersburg'a giderek Putin ile görüştü. Bu görüşmenin ardından Kremlin, Rusya'nın ABD ve Ukrayna ile üçlü istişareleri yeniden başlatmaya hazır olduğunu açıklamıştı. Peskov'a göre üçlü görüşmenin kasım ayının ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri'nde, Abu Dabi'de yapılması gündemde. Kremlin'in bu konudaki açıklamalarını Abu Dabi'deki üçlü görüşme haberimizde aktarmıştık.

Türkiye'nin rolü

Ukrayna'daki krizin çözümüne yönelik diplomatik süreçte Türkiye de önemli bir yere sahip. Rusya ve Ukrayna heyetleri 2025 yılında İstanbul'da üç tur doğrudan görüşme yapmış, bu görüşmelerde kapsamlı esir takası ve hayatını kaybedenlerin naaşlarının iadesi konusunda mutabakat sağlanmıştı. Ankara, her iki tarafla da temasını sürdüren ve görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu defalarca açıklayan ülkeler arasında yer alıyor.

Bundan sonra ne olacak?

Kremlin'in açıklamasına göre Putin, Stubb ve Støre telefonla doğrudan temasın sürdürülmesi konusunda anlaştı. Taraflar, kasımın ilk yarısında Abu Dabi'de yapılması planlanan görüşmelere yönelik mutabakatı olumlu karşıladı. Abu Dabi görüşmelerinin kesin tarihi ve heyetlerin yapısı henüz resmî olarak açıklanmadı. Gelişmeleri takip etmeye devam edeceğiz.