Enerji ateşkesi: Zelenski "Rusya önerimizi reddetti" dedi, Moskova daha önceki moratoryumu Ukrayna'nın ihlal ettiğini savunuyor

Rusya-Ukrayna savaşında enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulması yeniden gündemde. Zelenski, Oslo'da ABD ve Avrupalı temsilcilerle yaptığı görüşmelerin ardından, Ukrayna'nın karşılıklı olarak enerji altyapısına saldırıların durdurulmasını önerdiğini ancak Moskova'nın bu teklifi kabul etmediğini söyledi. Zelenski, Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurmaya hazır olduğunu, bunun karşılığında Rusya'nın da Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef almaması gerektiğini belirtti.

Kremlin: Ateşkes değil, kalıcı barış

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ekim ortasında Zelenski'nin 60 günlük genel ateşkes önerisine ilişkin olarak Moskova'nın geçici bir duraklama değil, daha kapsamlı bir barış anlaşması istediğini açıklamıştı. Peskov, ABD Başkanı Donald Trump'ın 11 Ekim'de duyurduğu enerji ateşkesine ilişkin sorulara ise temasların sürdüğünü söyleyerek yanıt vermişti. Kremlin'in Zelenski'nin son açıklamasına ilişkin bir değerlendirmesi henüz bulunmuyor.

Mart 2025 moratoryumu: Moskova'nın suçlamaları

Enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulması ilk kez gündeme gelmiyor. Putin, Trump ile 18 Mart 2025'te yaptığı telefon görüşmesinin ardından Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların 30 gün süreyle durdurulması talimatı vermişti. Rusya Savunma Bakanlığı kısa süre sonra Ukrayna'nın bu moratoryuma uymadığını açıkladı; Bakanlığa göre Ukrayna İHA'ları Kursk ve Bryansk bölgelerinde enerji tesislerini hedef aldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı da Kursk bölgesindeki Sudja gaz ölçüm istasyonunun Ukrayna saldırısında büyük ölçüde tahrip edildiğini bildirdi. Nisan başında Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik tek taraflı saldırılarını "çoğalttığını" açıkladı; Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi de Rusya'nın mutabakata uyduğunu, Ukrayna'nın ise defalarca ihlal ettiğini söyledi.

Kiev'in yanıtı

Ukrayna ise aynı dönemde Rusya'yı moratoryumu neredeyse her gün ihlal etmekle suçlamış, Rus saldırılarının elektrik altyapısında ciddi hasara yol açtığını belirtmişti. Kiev ayrıca moratoryumun 18 Mart'ta başladığı yönündeki Rus açıklamasına itiraz etmişti. Tarafların karşılıklı ihlal iddiaları bağımsız gözlemcilerce doğrulanmadı.

Kış yaklaşırken

Açıklamalar, kış ayları yaklaşırken enerji altyapısının savaşın en kritik başlıklarından biri haline geldiği bir dönemde geldi. Gözler, Oslo görüşmelerinin ardından Rusya'ya giden ABD'nin özel temsilcisi Steve Witkoff'un St. Petersburg'daki temaslarına ve Moskova'nın vereceği yanıta çevrildi.