Özbekler Türkiye'de nasıl çalışma izni alıyor?

Türkiye, son yıllarda Rusya'dan sonra Özbek işçiler için en çok tercih edilen ülkelerden biri hâline geldi. Özbek kaynaklarına göre 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye'de yaklaşık 70 bin Özbekistan vatandaşı bulunuyor ve bu sayı bir yıl öncesine göre arttı. İki ülke de bu göçün kayıt dışı değil, yasal ve korunaklı biçimde gerçekleşmesi için ortak adımlar atıyor.

Üç yıl kuralı nedir?

Özbekistan Göç Ajansı'nın resmî açıklamasına göre 1 Mart 2026'dan itibaren Türkiye'de kesintisiz olarak en az üç yıldır yaşayan Özbekistan vatandaşlarına ilk kez çalışma izni verilmesine başlandı. Bazı kaynaklar bu koşulu "yasal olarak ikamet eden" ya da "sürekli ikamet eden" diye aktarıyor. Başvurmayı düşünenlerin kendi durumlarını Türkiye'deki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Göç İdaresi'nin güncel düzenlemelerine ya da Özbekistan'ın Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu'na danışarak netleştirmesi öneriliyor.

Ankara'daki görüşmede neler kararlaştırıldı?

Özbekistan Göç Ajansı Başkanı Behzod Musayev ile Türkiye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Ocak 2026'da yasal ve korunaklı işçi göçü sistemini yeni bir seviyeye taşımak için bir araya geldi. Görüşmede üç yıl kuralının yanı sıra, Türkiye'de düzensiz durumdaki Özbekistan vatandaşlarının sınır dışı edilmeden yasal statüye kavuşturulması sürecinin sürdürülmesi konusunda anlaşıldı. Ayrıca Türkiye İş Kurumu'nun (İŞKUR) Türkiye'de ihtiyaç duyulan meslekleri belirleyerek bunları Özbekistan Göç Ajansı'na iletmesi ve iş gücü taleplerinin bu yolla karşılanması kararlaştırıldı. İki ülke arasında sosyal güvenlik alanında bir anlaşma için müzakerelerin başladığı da açıklandı.

Organize işe alım nasıl işliyor?

Özbekistan Göç Ajansı, yurt dışında çalışmak isteyen vatandaşlarını kendi sistemi üzerinden yönlendiriyor. İŞKUR'un ilettiği iş talepleri ajansın duyurularında yayımlanıyor; adaylar mesleki yeterliklerine göre seçiliyor ve gerekli belgeleri Özbekistan'da tamamlayarak Türkiye'ye gidebiliyor. Bu yolla giden işçilerin sözleşmeli ve sigortalı çalışması, ücret ve çalışma koşullarının baştan belli olması hedefleniyor.

Rusya'daki tablo

Özbek işçiler için en büyük hedef ülke hâlâ Rusya. Özbekistan Göç Ajansı'nın verilerine göre Rusya'da yaklaşık 834 bin Özbekistan vatandaşı çalışıyor. Ajans, Eylül 2026'da Rusya'da çalışmak için gerekli belgelerin bir bölümünün Özbekistan'dayken tamamlanabilmesine yönelik bir öneri de sundu. Özbek kaynaklarına göre 2026'nın ilk yarısında Rusya'ya işçi göçü yüzde 13,2 azalırken, Rusya'dan gelen para transferleri yüzde 8,8 arttı.

Haklarını korumak için ne yapılmalı?

Göç Ajansı, ücretini alamayan ya da haksızlığa uğrayan vatandaşların kendisine başvurabileceğini açıklıyor. Ajans, 2026'nın ilk dokuz ayında ödenmeyen ücret ve tazminatlarla ilgili 817 vatandaşın şikâyetini ele aldığını bildirdi. Türkiye'de çalışmayı planlayanların aracı kişilere para ödemeden önce iş teklifini resmî kanallardan doğrulaması, yazılı sözleşme istemesi ve pasaportunu kimseye teslim etmemesi öneriliyor.