Haberin Sesi Giriş📻 Haberinsesi.net/radyo TRRUUZ HaberGönderReklamVer
Dünya

Özbekistan'da kart dolandırıcılığı nasıl yapılıyor?

Haberin Sesi Haber Merkezi · Yayın sorumlusu: Muzaffer Çavdar · 18 Kasım 2026 09:30
WhatsApp Telegram X Facebook
Özbekistan'da kart dolandırıcılığı nasıl yapılıyor?
Kısaca
  • Dönem: 1 Ocak-1 Ekim 2026; veri Merkez Bankası'nın 16 Kasım'da yayımladığı Cardblock başvuru analizinden.
  • Vaka: 39 binden fazla dolandırıcılık başvurusu.
  • Kayıp: 278,3 milyar som; hızlı müdahaleyle 113,1 milyar som bloke edildi.
  • En sık yöntem: Telefona zararlı uygulama (APK) kurdurmak: 18 bin 830 vaka, 79,3 milyar som.
  • Bankanın uyarısı: Mesajlaşma uygulamalarından APK indirilmemeli, kart bilgisi ve onay kodu kimseyle paylaşılmamalı.

Özbekistan Merkez Bankası, vatandaşların Cardblock sistemi üzerinden yaptığı dolandırıcılık başvurularını inceleyen bir analiz yayımladı. 16 Kasım'da duyurulan verilere göre 1 Ocak ile 1 Ekim 2026 arasında 39 binden fazla dolandırıcılık vakası kayda geçti. Vatandaşların uğradığı maddi zarar 278,3 milyar som olarak hesaplandı. Bankalar ve ödeme kuruluşlarının hızlı müdahalesiyle bu paranın 113,1 milyar somu, yani yaklaşık yüzde 40'ı bloke edildi.

Yerel basında dönem farklı ifade edildi: Gazeta.uz ve Spot.uz verileri dokuz aylık olarak verirken Kun.uz başlığında on aydan söz etti. Merkez Bankası'nın açıklamasındaki tarih aralığı 1 Ocak-1 Ekim, yani dokuz ay.

Hangi yöntemle ne kadar kayıp yaşandı?

Merkez Bankası başvuruları dolandırıcılık türüne göre ayırdı. En kalabalık grup, vatandaşın telefonuna zararlı yazılım kurulmasıyla ilgili. Bu yöntemle 18 bin 830 vaka kaydedildi, zarar 79,3 milyar somu buldu. Dolandırıcılar genellikle mesajlaşma uygulamaları üzerinden bir dosya gönderiyor; Android telefonlarda uygulama kurulum dosyası olan APK açıldığında telefona gelen SMS onay kodları ve bankacılık uygulaması bilgileri dolandırıcının eline geçebiliyor.

İkinci büyük grupta, banka kartından ya da elektronik cüzdandan para çekildiğini bildiren ama dolandırıcılığın türünü belirtmeyen başvurular var. 11 bin 475 vakada zarar 98,1 milyar som olarak kayda geçti. Tutar olarak en büyük kalem bu. Merkez Bankası, bu başvuruların bir kısmında yapılan kontrollerde paranın aslında kredi borcunu kapatmak için otomatik olarak çekildiğinin anlaşıldığını bildirdi.

Telegram hesabının ele geçirilmesi 2 bin 808 vakada görüldü ve 21,9 milyar som zarara yol açtı. Bu yöntemde dolandırıcı, ele geçirdiği hesaptan kişinin yakınlarına borç isteyen mesajlar gönderiyor. Telefonla arayan birine güvenip onun talimatlarını uygulayan 611 kişinin toplam kaybı 27,7 milyar som oldu; vaka sayısı az olsa da kişi başına kayıp diğer yöntemlerden çok daha yüksek. Sahte yatırım ve döviz-borsa işlemi vaadiyle yapılan dolandırıcılıkta ise bin 44 vakada 15,1 milyar som kaybedildi.

Merkez Bankası ne öneriyor?

Bankanın tavsiyelerinin başında APK dosyaları geliyor. Merkez Bankası, mesajlaşma uygulamalarından ya da tanınmayan kaynaklardan APK dosyası indirilmemesini, uygulamaların yalnızca Google Play ve App Store gibi resmî mağazalardan kurulmasını istiyor. Kendini banka çalışanı ya da kolluk görevlisi olarak tanıtan kişilere kart numarası, son kullanma tarihi ve SMS ile gelen onay kodlarının verilmemesi de uyarılar arasında.

Merkez Bankası, sahte uygulamalar konusunda Ekim 2024'te de benzer bir uyarı yapmış, uygulamaların mesajlaşma programları üzerinden değil yalnızca resmî mağazalardan kurulmasını istemişti. Dokuz aylık tablo, aradan geçen iki yılda bu yöntemin en yaygın dolandırıcılık biçimi olmayı sürdürdüğünü gösteriyor.

Kartı bloklanan ne yapmalı?

Özbekistan'da 2025'ten beri Merkez Bankası'nın şüpheli işlemlerde kartların geçici olarak bloklanması için bankalara bağlayıcı talimat verme yetkisi bulunuyor. Eylül 2026'da ise InfoCards adlı bilgi paylaşım sistemi devreye girdi. Merkez Bankası, ticari bankalar, ödeme kuruluşları ve ödeme sistemi operatörlerini birbirine bağlayan sistem, bir kartı hangi kurumun, ne zaman ve hangi gerekçeyle blokladığını gösteriyor.

Kartı bloklanan kişinin Merkez Bankası'na ayrıca başvurması gerekmiyor. Hizmet aldığı bankaya gitmesi yeterli; banka InfoCards üzerinden bilgiyi alıp blokajın nedenini açıklıyor. Bankanın yanıtından memnun kalmayan vatandaş, Merkez Bankası'nın başvuru yönetmeliğine göre doğrudan Merkez Bankası'na da başvurabiliyor.

Kişi başına kart sınırı sürüyor

Dolandırıcılığa karşı alınan önlemlerden biri de bir kişinin adına açılabilecek kart sayısına getirilen sınır. Geçen yıl başlatılan uygulamada sanal kartlar dahil kişi başına en çok 20 kart açılabiliyor. Merkez Bankası Şubat 2026'da bu geçici sınırın süresini uzattı. Sınırın amacı, başkalarının adına açılan kartların dolandırıcılık parasının aktarılmasında kullanılmasını zorlaştırmak.

Yurt dışındaki göçmenler için neden önemli?

Özbekistan'a gelen para transferleri büyük ölçüde kartlara yapılıyor. Merkez Bankası verilerine göre 2026'nın ilk dokuz ayında uluslararası para transfer sistemleri üzerinden ülkeye 15,16 milyar dolar geldi; bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,9 artış demek. Rusya başta olmak üzere yurt dışında çalışan ve ailesine kartla para gönderen göçmenler de aynı risklerle karşı karşıya. Ailesinin kartına para gönderen birinin, aile üyelerine onay kodlarını kimseyle paylaşmamalarını ve gelen dosyaları açmamalarını hatırlatması, Merkez Bankası'nın saydığı yöntemlerin çoğunu boşa çıkarıyor.

WhatsApp'ta paylaş WhatsApp kanalımızı takip et
Bu haberi nasıl buldunuz?
Değerlendirmeniz diğer okuyucular için önemlidir.
Kaynak: Haberin Sesi

Haberleri kaçırmaSon dakika haberleri WhatsApp ve Telegram kanallarımıza anında düşüyor.

WhatsApp kanalını takip etTelegram'dan takip etUygulamayı kur
EtiketlerözbekistanMerkez Bankasıdolandırıcılıkbanka kartısiber güvenlik
SONRAKİ HABER Cevdet Yılmaz Taşkent'te: Mirziyoyev'le neler konuşuldu?Cevdet Yılmaz Taşkent'te: Mirziyoyev'le neler konuşuldu? Okumaya devam et →

İlgili Haberler

En Çok Okunanlar
SIRADAKİ HABERCevdet Yılmaz Taşkent'te: Mirziyoyev'le neler konuşuldu?›