İzmir'de kediye tekme atana ne ceza verildi?

İzmir'in Bayraklı ilçesinde bir apartmanın girişinde yavrularıyla birlikte duran kediye tekme atan kişiyle ilgili işlem yapıldı. Manavkuyu Mahallesi'ndeki olay, apartmanın güvenlik kamerasına yansıdı. Görüntülerin sosyal medyada yayılmasının ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatıyla inceleme başlatıldı; kamera kayıtlarının incelenmesiyle şüphelinin kimliği belirlendi.

Yapılan işlem sonucunda şüpheliye 13 bin 32 lira idari para cezası kesildi. Şüpheli ayrıca adliyeye sevk edildi. Olay, hayvan hakları savunucularının cezaların caydırıcılığıyla ilgili tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

Hayvana şiddetin cezası nedir?

Türkiye'de hayvanların korunmasına ilişkin temel düzenleme 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu. Kanun uzun yıllar yalnızca idari para cezası öngördüğü için eleştirilmişti. 2021'de 7332 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik, bu tabloyu değiştirdi: ev hayvanı ve evcil hayvanlara yönelik kasten öldürme, işkence ve acımasız muamele hapis cezası gerektiren suçlar arasına alındı.

Değişiklikten sonra mahkemeler bu fiiller için hapis cezası vermeye başladı. Kamuoyunda "Cezve" adıyla bilinen kedinin işkenceyle öldürülmesi davasında sanığa indirim uygulanmadan 3 yıl 8 ay hapis cezası verilmesi, bu kararların en çok konuşulanlarından biri oldu.

Buna karşılık her olay hapisle sonuçlanmıyor. Tekme atma, bakımsız bırakma, terk etme gibi fiillerde çoğu zaman idari para cezası uygulanıyor; fiilin "eziyet" ya da "öldürme" kapsamına girip girmediğine göre dosya adli sürece taşınıyor. Hayvan hakları savunucuları, uygulamadaki bu farkın caydırıcılığı zayıflattığını ileri sürüyor.

Hayvana şiddet gören ne yapmalı?

Bir hayvana yönelik şiddete tanık olan ya da bunu belgeleyen kişilerin izleyebileceği yollar şunlar:

• 155 ve 112: Olay devam ediyorsa polis ya da jandarmaya ihbar edilmeli; fiilin suçüstü belgelenmesi dosyanın en güçlü yanıdır.
• Belediye ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: 5199 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezalarını bu birimler uyguluyor.
• Cumhuriyet Başsavcılığı: Eziyet ve öldürme fiilleri için doğrudan suç duyurusunda bulunulabiliyor.
• Delil: Güvenlik kamerası kaydı, cep telefonu görüntüsü, veteriner hekim raporu ve tanık beyanı dosyanın temelini oluşturuyor. Kayıtların silinmemesi için kamera sahibiyle vakit kaybetmeden iletişime geçilmeli.
• Veteriner raporu: Yaralı hayvan belediyenin hayvan hastanesine ya da özel kliniğe götürülüp durumu rapora bağlatılmalı.

Mikroçip zorunluluğu da var

Kedi ve köpek sahiplerini ilgilendiren bir başka yükümlülük mikroçip kaydı. Kanun, ev hayvanlarının kayıt altına alınmasını zorunlu tutuyor; kayıt, hayvanın kaybolması ya da terk edilmesi hâlinde sahibinin belirlenmesini sağlıyor. Kayıt yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere hayvan başına idari para cezası uygulanıyor ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor. Güncel tutarlar belediyelerin ve İl Tarım ve Orman müdürlüklerinin yayımladığı ceza tablolarında yer alıyor.

İzmir'de hayvan sahipleri nereye başvuruyor?

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri, sokak hayvanlarının kısırlaştırılması, aşılanması ve tedavisi için veteriner hizmeti veriyor. Yaralı ya da hasta sokak hayvanlarıyla ilgili ihbarlar belediyelerin çağrı merkezlerine yapılabiliyor. Sahipsiz hayvanlara yönelik şiddet olaylarında ise ihbarın hem kolluğa hem de belediyeye yapılması, hem adli hem idari sürecin başlaması açısından önem taşıyor.

Bu tür dosyalarda görüntüler çoğu zaman belirleyici oluyor. Bayraklı'daki olayda da şüphelinin kimliği, apartman girişindeki kameranın kaydı sayesinde tespit edildi.