İran uçuşları neden durdu, ne zaman başlayacak?

İran'a yönelik ABD yaptırımları, Türkiye ile İran arasındaki hava ulaşımını doğrudan etkiledi. ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi'nin (OFAC) 8 Eylül'de duyurduğu kapsamlı paket, İran merkezli 27 havayolu şirketini ilk kez yaptırım listesine aldı. Paketle birlikte toplam 36 kişi ve kuruluş yaptırım kapsamına girdi. Washington, adımı İran'a yönelik "ekonomik baskı" politikasının parçası olarak tanımladı.

Yaptırımlar ne anlama geliyor?

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran havayollarının 23 Eylül 2026'dan itibaren uluslararası operasyonlarının ciddi şekilde kısıtlanacağını söyledi. Haberlere göre bu tarihten sonra İranlı şirketlere yakıt, yer hizmeti ya da bilet satışı sağlayan yabancı şirketler de ABD'nin ikincil yaptırımlarıyla, yani dolar sisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya kaldı. Bu durum, İran'a sefer yapan yabancı havayollarını da etkiledi; çünkü uçuşların sürdürülmesi yer hizmetleri, ödeme ve sigorta gibi işlemlerde İranlı kuruluşlarla iş birliğini gerektiriyor.

Türk havayolları ne yaptı?

Türk Hava Yolları, AJet ve Pegasus, İran'a yönelik seferlerini Mart 2027'ye kadar tamamen askıya aldı. Bir THY yetkilisi, Mart 2027'den sonra bile uçuşların yeniden başlayacağına dair bir garanti bulunmadığını belirtti. Bu nedenle haberlerde geçen 1 Mart 2027 tarihi bir planlama tarihi olarak görülüyor; kesin bir yeniden başlama tarihi değil. İranlı Mahan Air de İstanbul ve Ankara uçuşlarını durdurdu.

Türkiye, İran'ın dünyaya açılan en önemli hava bağlantı noktalarından biriydi. İstanbul aktarmalı seferler, İranlı yolcuların Avrupa ve diğer bölgelere ulaşmasında sık kullanılan bir yoldu. Seferlerin durması, bu bağlantıların kesilmesi anlamına geliyor.

Bileti olan yolcular ne yapmalı?

• İran'a ya da İran'dan Türkiye'ye bileti bulunan yolcuların, bilet aldıkları havayolu şirketiyle iletişime geçerek iade ya da değişiklik seçeneklerini öğrenmesi gerekiyor.
• Seyahat acentesi üzerinden alınan biletlerde işlem acente aracılığıyla yapılıyor.
• Karayoluyla seyahat edecekler için sınır kapılarının güncel durumu, Ticaret Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı duyurularından takip edilmeli.
• Güncel sefer bilgisi için yalnızca havayollarının resmî internet siteleri ve uygulamaları esas alınmalı.

Bölgedeki arka plan

Yaptırım paketi, İran ile ABD arasındaki gerginliğin tırmandığı bir dönemde açıklandı. Bölgede son bir yılda yaşanan çatışmalar ve güvenlik riskleri nedeniyle birçok havayolu şirketi İran hava sahasını zaten kullanmıyor ya da seferlerini azaltmıştı. Yaptırımlar, güvenlik kaynaklı riskler ortadan kalksa bile seferlerin yeniden başlamasını zorlaştıran ek bir engel oluşturuyor. Uçuşların ne zaman normale döneceği, büyük ölçüde ABD ile İran arasındaki ilişkilerin seyrine bağlı.

Yaptırımların etkisi yalnızca yolcu taşımacılığıyla sınırlı değil. Kargo taşımacılığı, uçak bakım hizmetleri ve yedek parça tedariki de ABD yaptırımları nedeniyle uzun süredir kısıtlı. İran'ın sivil uçak filosunun önemli bölümü yaşlı uçaklardan oluşuyor ve yedek parça teminindeki güçlükler, ülkenin havacılık sektörünü yıllardır zorluyor. Yeni paket, bu alandaki baskıyı daha da artırdı.

THY ya da diğer şirketler İran seferlerine ilişkin yeni bir takvim açıkladığında bu haberi güncelleyeceğiz.