Abu Dabi'de üçlü görüşme başladı: İlk gün neler oldu?

Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin yeni turu 10 Kasım Salı günü Abu Dabi'de başladı. Associated Press ve Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre üç ülkenin heyetleri iki gün boyunca bir araya gelecek. Bu, tarafların şubat ayından bu yana yüz yüze yaptığı ilk üçlü görüşme. ABD'yi Beyaz Saray'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil ediyor; iki isim görüşmelerde arabulucu rolünü üstleniyor.

Görüşmelerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy yer almıyor. Masada çalışma düzeyindeki heyetler var. Abu Dabi daha önce ocak ve şubat aylarında da aynı formatta görüşmelere ev sahipliği yapmıştı.

Rus heyetinde kimler var?

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov'un 7 Kasım'da açıkladığı bileşime göre Rus heyetine Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy başkanlık ediyor. Heyette Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergey Ryabkov ve Mihail Galuzin ile Genelkurmay Başkanlığından İgor Kostyukov ve Yuriy Jigarlovskiy bulunuyor. Peskov'un açıklamasına göre Devlet Başkanının dış politika yardımcısı Yuriy Uşakov görüşmeleri koordine edecek, ancak doğrudan masada yer almayacak.

Medinskiy görüşmelerin başında yaptığı kısa değerlendirmede Rus heyetinin önceki turlara göre "daha büyük ve daha profesyonel" hâle geldiğini söyledi.

Kremlin'in açıklaması

Kremlin Sözcüsü Peskov, Abu Dabi görüşmelerinin güvenlik güvencelerine odaklanacağını belirtti. Peskov'un açıklamasına göre gündemde güvenlik meseleleri, gerilimin azaltılması ve insani girişimler yer alıyor; bunlar arasında Rusya ve Ukrayna için karşılıklı güvenlik güvenceleri de bulunuyor.

Peskov, Avrupalı temsilcilerin bu görüşmelere katılmamasını, formatın baştan Rusya, Ukrayna ve ABD arasında üçlü olarak kararlaştırılmasıyla açıkladı. Kremlin Sözcüsü daha kapsamlı bir müzakere sürecinde ise "bir aşamada Avrupalılar olmadan bunu yapmanın mümkün olmayacağını" da ifade etti.

Ukrayna tarafı ne dedi?

Ukrayna heyetinin başındaki Rüstem Ümerov, Telegram hesabından yaptığı paylaşımda heyetlerin "pozisyonlarımızı uyumlu hâle getirmek ve müzakerelerin bir sonraki aşamasından önce adımları koordine etmek" için bir araya geldiğini yazdı. Ümerov, Ukrayna'nın öncelikleri arasında çatışmaların durdurulmasını, savaş sonrası güvenilir güvenlik güvencelerini, ülkenin ekonomik toparlanmasını ve insani adımları saydı.

Ümerov'un aktardığına göre Ukrayna heyeti, üçlü formata geçmeden önce gün içinde Avrupa ülkeleri ve NATO temsilcileriyle ayrı bir toplantı yaptı. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre Fransa, İngiltere, Almanya, İtalya, Avrupa Birliği ve NATO temsilcileri Abu Dabi'deki bu ön görüşmelere katıldı.

ABD'nin önerdiği çerçeve

Basına yansıyan açıklamalara göre Kushner, ABD'nin önerdiği çerçevenin askerî şeffaflık önlemlerini ve kriz anlarında kullanılacak iletişim kanallarını içerdiğini söyledi. Witkoff daha önce görüşmelerin savaş sonrası güvenlik düzenlemelerini, gerilimin azaltılmasını, insani önlemleri ve çatışmanın sona erdirilmesini kapsayacağını açıklamıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da 9 Kasım'da görüşmelerde ilerleme sağlanabileceğini söylemişti.

Önceki turlarda ne olmuştu?

Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri bu yıl ocak ve şubat aylarında Abu Dabi'de üç tur görüşme yapmıştı. Bu turların ardından taraflar görüşmelerin yapıcı geçtiğini açıklamış, ancak toprak meselesi başta olmak üzere temel konularda uzlaşma sağlanamamıştı. Uluslararası ajanslar, yeni tur için de kısa sürede kapsamlı bir anlaşma beklenmediğini, toprak konusunun hâlâ çözülmemiş en zor başlık olduğunu yazıyor.

Bundan sonra ne olacak?

Görüşmelerin 11 Kasım Çarşamba günü de sürmesi bekleniyor. Tarafların ilk gün sonunda ortak bir açıklama yapıp yapmayacağı henüz bilinmiyor. Görüşmelerin sonucuna ilişkin Kremlin'den, Ukrayna heyetinden ve ABD'den gelecek açıklamalar geldikçe bu habere eklenecek. Görüşmelerin hazırlık sürecini ve heyetlerin bileşimini Rus heyeti Abu Dabi'de: Görüşmelerde masada ne var? haberimizde ayrıntılı olarak aktarmıştık.