Hurda aracını sokakta bırakana ceza ne kadar?

Türkiye'nin birçok ilinde sokaklarda, otoparklarda ve boş arsalarda aylardır, hatta yıllardır yerinden kıpırdamayan hurda araçlar için valilikler harekete geçti. Valiliklerin ilgili birimlere gönderdiği talimatlarla çevre kirliliği ve güvenlik riski oluşturan terk edilmiş araçların tespit edilmesi, sahiplerine kaldırmaları için bildirim yapılması ve kaldırılmayan araçların çekilmesi isteniyor. Aracını ya da araç parçalarını sokağa bırakanlar ise idari para cezasıyla karşılaşıyor. Uygulama polis, jandarma ve belediye zabıta ekiplerinin ortak çalışmasıyla yürütülüyor.

Hurda aracı sokağa bırakmanın cezası ne?

Cezanın dayanağı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Çevreyi kirletme" başlıklı 41. maddesi. Maddeye göre kullanılamaz hâle gelen motorlu kara ya da deniz nakil araçlarını veya bunların parçalarını sokağa ya da kamuya ait başka bir yere bırakan kişiye idari para cezası veriliyor. Kanun metninde 250 lira olarak yazan bu ceza, Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesi gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırılıyor. Ceza 2024'te 5 bin 227 lira, 2025'te 7 bin 523 lira olarak uygulanıyordu. 2026 için yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olarak belirlendi; bu oran uygulandığında ve kanun gereği liranın küsuratı dikkate alınmadığında 2026 tutarı 9 bin 440 lira oluyor. Basına yansıyan haberlerin bir kısmında tutar 9 bin 441 lira olarak yer alıyor.

Aracı çekme masrafını kim ödüyor?

Kanunun aynı maddesine göre hurda aracın ya da parçalarının kaldırılmasına ilişkin masraf da kişiden ayrıca tahsil ediliyor. Yani araç sahibi hem idari para cezasını hem de aracın çekici ile alınıp götürülmesi için yapılan masrafı ödemek zorunda kalabiliyor. Bazı illerde valilik talimatlarına göre araç sahiplerine önce resmî tebligat yapılıyor; tebligata rağmen kaldırılmayan araçlar kolluk ya da zabıta ekipleri aracılığıyla belirlenen hurda ya da muhafaza alanlarına çekiliyor ve çekim, kaldırma masrafları araç sahibinden tahsil ediliyor.

Hangi illerde çalışma başladı?

Bilecik Valiliği 2026/4 sayılı Genel Emir'le hem kamuya açık alanlarda hem de özel mülklerde bulunan hurda ve atıl araçların toplatılmasına karar verdi; araçlar belirlenen otopark ve muhafaza merkezlerine götürülecek. Balıkesir'in Edremit ilçesinde de valilik yazısının ardından polis, jandarma ve belediye ekipleri araçları tespit etmeye başladı; sahiplerine kaldırmaları için tebligat yapılıyor. Basına yansıyan bilgilere göre benzer talimatlar başka valiliklerden de ilgili birimlere iletildi. Uygulamanın ayrıntıları ve takvimi ilden ile değişebiliyor; bu nedenle araç sahiplerinin kendi valilik ve belediyelerinin duyurularını takip etmesi gerekiyor.

Uzun süre park etmek ceza sebebi mi?

Hayır. Ceza için aracın yalnızca uzun süre aynı yerde park edilmiş olması yetmiyor; aracın kullanılamaz durumda olduğunun ve kamuya ait bir alana bırakıldığının tespit edilmesi gerekiyor. Lastikleri inmiş, camları kırık, parçaları sökülmüş, motoru çalışmayan ve uzun süredir yerinden oynamayan araçlar bu kapsamda değerlendiriliyor. Kanunun aynı maddesine göre kirliliğin kişi tarafından derhal giderilmesi, yani aracın sahibi tarafından hemen kaldırılması hâlinde idari para cezasına karar verilmeyebiliyor. Bu nedenle bildirim alan araç sahiplerinin aracı hızla kaldırması ya da hurdaya ayırması cezadan kurtulmanın en kısa yolu.

Hurda araçla trafiğe çıkmanın cezası ayrı mı?

Evet. Hurdaya ayrılmış ya da kaydı silinmiş bir aracı trafiğe çıkarmak Kabahatler Kanunu'ndaki bu cezadan farklı bir konu ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamında değerlendiriliyor. 27 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7574 sayılı kanunla yapılan düzenlemeye göre hurdaya ayrılmış araçla trafiğe çıkan sürücüye 46 bin lira idari para cezası uygulanıyor.

Sokaktaki hurda araç nasıl şikâyet edilir?

Mahallenizde terk edilmiş, kullanılamaz durumda bir araç varsa belediyenizin Beyaz Masa birimine ya da 153 numaralı çağrı merkezine başvurabilirsiniz; belediye sınırları içinde tespit ve ceza yetkisi zabıtada. Araç güvenlik açısından şüphe uyandırıyorsa ya da suç unsuru içerdiği düşünülüyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranabiliyor. Başvuruda aracın bulunduğu adresin, varsa plakasının ve aracın ne zamandır orada durduğunun belirtilmesi ve fotoğraf eklenmesi işlemi hızlandırıyor. Kullanmadığı aracı olanlar ise aracını yetkili hurda işleme tesislerine teslim ederek trafikten kaydını sildirebiliyor; bu hem sokakta yer kaplamasını hem de cezayla karşılaşma riskini ortadan kaldırıyor.