Sultangazi'de baraja akan mavi su nereden geliyor?

İstanbul'un içme suyu kaynaklarından Alibeyköy (Alibey) Barajı'na mavi renkli atık su aktığı görüntüler, Sultangazi'de yaşayanları tedirgin etti. Cebeci Mahallesi'ndeki Habipler bölgesinden gelen ve barajın kıyısına kadar ulaşan mavi renkli su, 15 Kasım'da basına yansıyan görüntülerde açıkça seçiliyor. Bölge sakinleri suyun çevredeki tekstil ve kot yıkama atölyelerinden geldiğini ileri sürerek yetkililerden önlem bekliyor. Mavi suyun kaynağına ve içeriğine ilişkin resmî bir tespit ya da laboratuvar sonucu henüz açıklanmadı.

Mavi su nerede görüldü?

Görüntüler, Sultangazi'nin Cebeci Mahallesi sınırlarındaki Habipler bölgesinden Alibeyköy Barajı'na uzanan su yolunda kaydedildi. Baraj gölüne karışan mavi renk, çevredeki doğal suyun renginden belirgin biçimde ayrılıyor. Bölge, barajın su toplama havzası içinde kalıyor; yani buradaki yüzey suları doğrudan baraj gölüne ulaşıyor. Mahalle sakinleri, renkli suyun bir süredir zaman zaman aktığını ve baraja kadar ulaştığını anlatıyor.

Mahalle sakinleri ne diyor?

Mahalle sakini Ahmet Tahirçeoğulları, çocukluğundan beri barajdan oltayla balık tutup yediklerini, atık suyun baraja akmasını istemediklerini söyledi. Tahirçeoğulları, barajda balıklar bulunduğunu, çevrede tarımla uğraşan insanlar olduğunu ve bu durumdan zarar gördüklerini belirtti. Barajın İstanbul'un içme suyu için kullanıldığına dikkat çeken Tahirçeoğulları, İSKİ'nin daha önce müdahale ettiğini, bölgenin su havzası olması nedeniyle koruma altına alındığını ve kanal döşendiğini anlattı. Sakinlerin talebi, atık suyun baraja ulaşmadan arıtılması ve renkli su akışının kalıcı olarak durdurulması.

Mavi su atölyelerden mi geliyor?

Mahallelinin iddiasına göre renkli su, Habipler bölgesindeki tekstil ve kot yıkama atölyelerinden çıkıyor. Bu iddia şu an için yalnızca bölge sakinlerinin beyanına dayanıyor; hangi işletmeden geldiği, suyun hangi maddeleri içerdiği ve insan sağlığı ile canlılar için risk oluşturup oluşturmadığı ancak resmî numune ve analizle ortaya çıkabilir. Kot kumaşın boyanması ve yıkanması sırasında boya ve kimyasal içeren yoğun miktarda atık su ortaya çıkıyor. Bu nedenle İstanbul'da sanayi işletmelerinin atık suyu, İSKİ'nin kanalizasyona deşarj kurallarına uygun biçimde ön arıtmadan geçirilmeden kanala ya da derelere verilemiyor. Kuralları ihlal eden işletmelere idari para cezası uygulanabiliyor, çevreyi kirletmenin suç kapsamına girdiği durumlarda ise savcılık soruşturması açılabiliyor.

Bölgede daha önce benzer şikâyet oldu mu?

Sultangazi'de Alibeyköy Barajı'na uzanan derenin renginden yakınmalar ilk kez dile getirilmiyor. 2020 yılında da bölgedeki derenin zaman zaman siyah ve mavi aktığı, suyun baraja ulaştığı iddiası basına yansımıştı. O dönemki haberlerde dere kenarında İSKİ'ye ait bir atık su terfi merkezi bulunduğu ve sakinlerin renk değişiminin yaklaşık iki yıldır sürdüğünü söylediği aktarılmıştı. Bugün mahalleli, bölgeye daha önce kanal döşendiğini söylese de renkli suyun baraja ulaştığını belirterek konuyu yeniden gündeme taşıdı.

Alibeyköy Barajı ne kadar dolu?

Alibey Barajı, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi'nin (İSKİ) kente içme suyu sağlayan barajlarından biri. İSKİ verilerine göre barajın doluluk oranı 1 Kasım'da yüzde 71,64 iken son yağışlarla 8 Kasım'da yüzde 80,08'e çıktı; 14 Kasım itibarıyla ise yüzde 76,9 olarak ölçüldü. Baraj, İstanbul'un Avrupa yakasındaki yerleşim alanlarına yakın konumu nedeniyle havzasındaki yapılaşma ve kirlilik baskısıyla sık sık gündeme geliyor. İçme suyu barajlarından alınan ham su, şebekeye verilmeden önce arıtma tesislerinde işleniyor; ancak havzaya giren kirliliğin kaynağında önlenmesi su kalitesi açısından temel kural olarak kabul ediliyor.

Yetkililerden açıklama geldi mi?

Haberin hazırlandığı saatte İSKİ, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Sultangazi Belediyesi ya da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü'nden mavi suyun kaynağına ilişkin yazılı bir açıklama yapılmadı. Bölgede numune alınıp alınmadığı ve atölyelerde denetim yapılıp yapılmadığı da açıklanmadı. Kurumlardan açıklama gelmesi halinde haber güncellenecek.

Su kirliliği nereye bildirilir?

Dere, göl, baraj ya da denizde kirlilik gören vatandaşlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ALO 181 hattını arayabiliyor. Bakanlığın 0532 01 01 181 numaralı WhatsApp ihbar hattına konum, fotoğraf ve video gönderilerek de bildirim yapılabiliyor. İstanbul'da kanalizasyon taşması, atık su ve şebeke sorunları için İSKİ'nin 7 gün 24 saat hizmet veren ALO 185 çağrı merkezi kullanılabiliyor. İhbarda görüntünün çekildiği yerin, tarihin ve saatin belirtilmesi, kurumların numune alıp kaynağı tespit etmesini kolaylaştırıyor.