İBB'nin Saraçhane binası kimin oldu?

İstanbul'un yerel yönetiminin simgesi olan Saraçhane'deki İBB binası el değiştirdi. İBB Başkanvekili Nuri Aslan, 13 Kasım akşamı Haliç Tersanesi'ndeki Forsa Performans Sanatları Merkezi'nin açılışında yaptığı konuşmada binanın tapusunun Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne geçtiğini duyurdu.

Aslan, "Duymamışsınızdır diye söylüyorum. Oturduğumuz Saraçhane binasının tapusunu da bizden aldılar. Allah'ın izniyle kendi yerimizde kiracı olacağız" ifadelerini kullandı. Aslan konuşmasında, İBB'nin de Vakıflar Genel Müdürlüğü gibi devletin bir kurumu olduğunu hatırlatarak tapulara sahip çıkmaya devam edeceklerini söyledi.

Süreç nasıl başladı?

Vakıflar Genel Müdürlüğü, 2 Ekim 2026'da Fatih Tapu Müdürlüğü'ne başvurarak Saraçhane binasının kendi adına tescil edilmesini istemişti. O dönem basına yansıyan bilgilere göre başvuru, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 30. maddesine dayanıyordu. Bu madde, belirli vakıf kültür varlıklarının kamu kurumlarının mülkiyetinden ilgili vakıflara devrini düzenliyor ve 20 Kasım 2025'te kabul edilen 7565 sayılı Kanun'la değiştirilmişti.

Başvurunun ardından tescilin birkaç gün içinde yapılabileceği yazılmış, ancak ekim ayındaki haberlerde binanın tapu kayıtlarında hâlâ İBB adına göründüğü belirtilmişti. Nuri Aslan'ın açıklamasıyla devrin gerçekleştiği öğrenildi. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden ya da tapu müdürlüğünden konuya ilişkin ayrı bir resmî açıklama yapılmadı.

İBB binayı nasıl kullanacak?

Devrin ardından İBB'nin binada hangi hukuki statüyle kalacağı merak konusu. Ekim ayındaki haberlerde, tescil gerçekleşirse İBB'nin binayı kiralayabileceği, mülkiyet VGM'de kalırken tahsisle kullanmaya devam edebileceği ya da binadan çıkarılabileceği ihtimalleri sıralanmıştı. Aslan'ın "kiracı olacağız" sözleri kira seçeneğine işaret etse de koşullar ve olası kira bedeli açıklanmadı. Haberlere göre İBB, tescil ve resmî bildirimin ardından yargı yoluna gitmeyi planlıyor.

Saraçhane binası neden önemli?

Fatih ilçesindeki Saraçhane'de, Bozdoğan Kemeri'nin yakınında bulunan bina, onlarca yıldır İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yönetim merkezi olarak kullanılıyor. Belediye başkanlığı makamı, meclis salonu ve birçok birim bu binada bulunuyor. Saraçhane meydanı aynı zamanda İstanbul'daki büyük siyasi toplantılara ve protestolara sahne olan bir yer olarak biliniyor.

Daha önce hangi mülkler devredildi?

Saraçhane binası, son dönemde belediyelerin kullandığı mülklerin Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne geçtiği ilk örnek değil. İstanbul'un önemli turistik mekânlarından Yerebatan Sarnıcı, Nisan 2026'da Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edilmişti. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kullandığı bazı binaların da benzer şekilde VGM bünyesine geçirildiği haberlere yansımış, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay bu karara tepki göstermişti.

Öte yandan yargının bu konuda farklı kararları da bulunuyor. Haberlere göre bir mahkeme, daha önce Vakıflar'a devredilen Eminönü'ndeki tarihi bir binanın yeniden İBB'ye verilmesine hükmetmişti. Bu karar, İBB tarafından emsal olarak değerlendiriliyor.

Tartışma ne yönde?

Hükümet kanadı, devirleri vakıf kültür varlıklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemenin uygulanması olarak değerlendiriyor. Muhalefet ve İBB yönetimi ise devirlerin, muhalefet partisinin yönettiği belediyelerin mülklerini hedef aldığını savunuyor. Saraçhane binasının devriyle bu tartışmanın yeniden alevlenmesi bekleniyor. İBB'nin hukuki adımları ve VGM'nin olası açıklaması, binanın geleceğini belirleyecek.