Türkiye'nin haritası değişiyor mu? Bahçeli'den 19 yeni il, 78 yeni ilçe önerisi: Hangi ilçeler il olabilir, plakalar ne olacak?

Türkiye'nin idari haritasını yeniden çizmeyi hedefleyen öneri, Cumhur İttifakı'nın küçük ortağı MHP'nin liderinden geldi. Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine yaptığı açıklamada "100 il, 1000 ilçe" projesi kapsamında 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını önerdi. Öneri hayata geçerse Türkiye'nin il sayısı 81'den 100'e, ilçe sayısı ise 922'den 1000'e yükselecek.

Bahçeli neden yeni il istiyor?

Bahçeli, Türkiye'nin nüfusunun 1 Temmuz 2026 itibarıyla 86 milyon 320 bin 602 kişiye ulaştığını hatırlatarak artan nüfusun, hızlı şehirleşmenin ve kamu hizmetlerine yönelik ihtiyaçların idari yapıda değişikliği zorunlu kıldığını savundu. MHP lideri, mevcut idari yapının Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyumlu hâle getirilmesi gerektiğini de vurguladı.

Bahçeli'ye göre il olacak yerler; nüfus, gelişme potansiyeli, coğrafi konum, hizmete erişimde yaşanan sıkıntılar ve stratejik önem gibi objektif kriterlerle belirlenecek. Son kararı ise devletin ilgili kurumlarının görüşleri doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi verecek.

Hangi ilçeler il olabilir?

Bahçeli, il yapılması önerilen 19 ilçenin adını açıklamadı. Buna karşın açıklamanın ardından çeşitli yayın organlarında "il olması beklenen ilçeler" listeleri yeniden gündeme geldi. Bu listeler resmî değil ve birbirinden farklı. Bugün yayımlanan bir listede Alanya, Manavgat, Tarsus, Çorlu, İnegöl, Siverek, İskenderun, Ergani, Kahta, Ünye, Kozan, Elbistan, Polatlı, Midyat ve Yüksekova gibi ilçeler yer alıyor.

TÜİK nüfus verilerine dayanılarak daha önce hazırlanan başka bir listede ise Bodrum, Tarsus, İnegöl, Silopi, Bandırma, Ceyhan, Polatlı, Yüksekova ve Zonguldak'ın Ereğli ilçesi öne çıkıyordu. Bir diğer listede Alanya, Gebze, İnegöl, Fethiye, Siverek ve Tarsus sayılıyordu.

Farklı listelerde ortak olarak en çok adı geçen ilçeler şunlar: Alanya (Antalya), Tarsus (Mersin), İnegöl (Bursa), Polatlı (Ankara), Siverek (Şanlıurfa) ve Yüksekova (Hakkari). Ancak bu ilçelerin il olacağına ilişkin resmî bir karar ya da açıklama bulunmuyor. 78 yeni ilçe için ise henüz hiçbir isim telaffuz edilmedi.

Bir ilçe nasıl il olur?

Türkiye'de yeni bir il ancak kanunla kurulabiliyor. Bunun için Meclis'e bir kanun teklifi sunulması, teklifin komisyonda ve Genel Kurul'da kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Basına yansıyan bilgilere göre bir ilçenin il olabilmesi için nüfusunun en az 100 bin olması ve bağlı olduğu il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunması gibi ölçütler gözetiliyor; ancak bu kriterlerin yeni düzenlemede nasıl uygulanacağı henüz belli değil.

Yeni il kurulduğunda valilik, il özel idaresi ya da belediye yapısı, emniyet ve jandarma teşkilatı, adliye, il sağlık ve milli eğitim müdürlükleri gibi pek çok kurumun yeniden örgütlenmesi gerekiyor. Bu nedenle yeni il kararları bütçe ve kamu teşkilatı açısından da büyük bir dönüşüm anlamına geliyor.

Plakalar ne olacak?

Türkiye'de il plaka kodları, illerin kuruluş sırasına göre veriliyor. Son kurulan il olan Düzce 81 plaka kodunu aldı. Bu nedenle olası yeni illere 82'den başlayarak yeni plaka kodları verilmesi bekleniyor. Ancak hangi ilçenin hangi kodu alacağı, ancak kanunlaşmanın ardından belli olacak. Sosyal medyada dolaşan "plakaları bile hazır" listelerinin de resmî bir dayanağı bulunmuyor.

Türkiye'de en son ne zaman il kuruldu?

Türkiye'de il sayısı 1980'lerin sonundan itibaren 67'den 81'e çıkarıldı. Bu dönemde Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye ve Düzce il oldu. En son 1999'da kurulan Düzce, Türkiye'nin 81. ili oldu. Yani öneri hayata geçerse Türkiye'de yaklaşık 27 yıl sonra ilk kez yeni il kurulmuş olacak.

Bundan sonra ne olacak?

MHP'nin önerisinin yasalaşması için Meclis'te çoğunluğa sahip Cumhur İttifakı'nın büyük ortağı AK Parti'nin de desteği gerekiyor. Önerinin bir kanun teklifine dönüşüp dönüşmeyeceği, hangi ilçelerin listeye gireceği ve sürecin ne zaman başlayacağı önümüzdeki haftalarda netleşecek. Yeni il olma ihtimali bulunan ilçelerde ise öneri şimdiden büyük heyecan yarattı.