Rutte'den Türkiye yorumu: "Kilit müttefik"

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 13 Kasım'da Dublin'de düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesine katılırken gazetecilerin sorularını yanıtladı. NATO'nun resmî internet sitesinde yayımlanan açıklama metnine göre Rutte, Türkiye'nin ittifak içindeki yerine ilişkin soru üzerine "Türkiye, açıkça NATO'nun kilit müttefiklerinden biri" dedi. Rutte, Türkiye'nin neredeyse ittifakın kuruluşundan bu yana NATO'nun parçası olduğunu hatırlattı.

Rutte Türkiye için ne dedi?

Rutte, Türkiye'nin Avrupa'nın en büyük ordularından birine sahip olduğunu ve en büyük savunma sanayisi altyapılarından birini barındırdığını vurguladı. Türkiye'nin diğer 31 müttefik tarafından büyük saygı gördüğünü söyleyen Rutte, Türkiye'nin ittifak içindeki ağırlığına dikkat çekti. Rutte daha önce de farklı vesilelerle Türk savunma sanayisinin üretim kapasitesini örnek göstermiş, müttefiklerin bu alanda Türkiye'den öğrenebileceği çok şey olduğunu söylemişti.

Türkiye, 1952'den bu yana NATO üyesi. İttifakın ABD'den sonra en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında kilit bir konumda bulunuyor. Türk savunma sanayisi son yıllarda insansız hava araçları, zırhlı araçlar, deniz platformları ve mühimmat üretimiyle öne çıkıyor; savunma ve havacılık ihracatı da her yıl yeni rekorlar kırıyor.

Savunma harcamaları için çağrı

Rutte, Avrupalı NATO müttefikleri ile Kanada'nın 2025 ve 2026 yıllarında toplam 250 milyar dolar ilave savunma harcaması yaptığını söyledi. Ancak bunun yeterli olmadığını belirten Rutte, savunma sanayisi üretiminin de artırılması gerektiğini vurguladı. "Kendimizi korumak için daha fazla silah sistemine, daha fazla teçhizata ihtiyacımız var" diyen Rutte, müttefikleri harcamaları ve üretimi artırmaya çağırdı.

NATO müttefikleri, 2025 yılında Lahey'de yapılan zirvede savunma ve güvenlikle ilgili harcamaları uzun vadede gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarma hedefi üzerinde uzlaşmıştı. Bu hedefin yüzde 3,5'lik kısmı doğrudan askerî harcamaları, kalan kısmı ise altyapı ve dayanıklılık gibi savunmayla bağlantılı harcamaları kapsıyor.

Ukrayna ve Patriot sevkiyatı

Rutte, açıklamasında Ukrayna'ya desteğin de artırılması gerektiğini söyledi. ABD'nin Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemi sevkiyatında sorun yaşanabileceğine ilişkin iddiaların sorulması üzerine Rutte, NATO'nun PURL programı kapsamında Amerikan teçhizatı sevkiyatlarının sürdüğünü belirtti. Sevkiyatların Patriot sistemlerini de kapsayıp kapsamadığı sorusuna "Patriotlar dahil" yanıtını verdi.

Rutte, Abu Dabi'deki görüşmelere ilişkin soruya ise buradan çıkan en olumlu haberin ABD, Avrupa ve Ukrayna'nın büyük ölçüde aynı pozisyonda olması olduğunu söyledi. Rutte, bu açıklamayı NATO'nun bakış açısıyla yaptı; Rusya tarafının Abu Dabi görüşmelerine ilişkin değerlendirmeleri ayrı açıklamalarla kamuoyuna duyuruluyor.

Avrupa Siyasi Topluluğu nedir?

Avrupa Siyasi Topluluğu, Avrupa Birliği üyeleri ile AB dışındaki Avrupa ülkelerini bir araya getiren bir platform. İlk kez 2022'de Prag'da toplanan topluluk, yılda iki kez farklı ülkelerde zirve düzenliyor. Türkiye de bu platformun katılımcıları arasında yer alıyor. Zirvelerde güvenlik, enerji, göç ve ekonomik iş birliği gibi konular ele alınıyor.

Dublin'deki zirvenin sonuç bildirisi ve Türkiye'nin zirvedeki temaslarına ilişkin gelişmeleri takip ediyoruz.