Rusya'da bebeği doğan Türk vatandaşı ne yapmalı?
- Rus tarafı: Doğum, Aile Kanunu'na göre bir ay içinde ZAGS'a bildiriliyor; doğum belgesi (свидетельство о рождении) ücretsiz veriliyor.
- Türk tarafı: Nüfus Hizmetleri Kanunu'na göre yurt dışındaki doğum 60 gün içinde Türk dış temsilciliğine bildiriliyor.
- Vatandaşlık: Anne ya da babası Türk olan çocuk doğumla Türk vatandaşı; iki yabancının Rusya'da doğan çocuğu Rus vatandaşlığı kazanmıyor.
- Belge onayı: Rus doğum belgesine Türkiye'de kullanılmak üzere apostil şerhi ve tercüme gerekiyor.
- Sonraki adım: Türk kimlik numarası alındıktan sonra çocuk pasaportu ve Rusya'daki göç kaydı işlemleri yapılıyor.
Rusya'da çalışan ve yaşayan Türk ailelerin sık sorduğu konulardan biri, burada doğan çocuğun resmî işlemleri. Süreç iki ayrı kayıttan oluşuyor: önce bebeğin Rusya'da doğum kaydı yapılıyor, sonra bu kayıt Türk nüfusuna işleniyor. İki işlemin süreleri, istenen belgeler ve başvurulan kurumlar farklı. Bu rehberde Rusya'daki ZAGS uygulamaları ile Türkiye'nin Nüfus Hizmetleri Kanunu ve Dışişleri Bakanlığı'nın konsolosluk bilgileri esas alındı.
1. Adım: Hastaneden alınan tıbbi belge
Doğumun ardından doğumevi ya da hastane, "медицинское свидетельство о рождении" adlı tıbbi doğum belgesini veriyor. Bu belge, ZAGS'taki kaydın dayanağı. Belgedeki anne adının pasaporttaki yazımla aynı olmasına dikkat etmek gerekiyor; Türk adlarının Kiril harflerle farklı yazılması, sonraki işlemlerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri.
2. Adım: ZAGS'ta doğum kaydı
Rusya Aile Kanunu ve "Medeni hâl kayıtları hakkında" federal kanuna göre doğum, çocuğun doğduğu yerdeki ya da anne-babanın ikamet ettiği yerdeki ZAGS'a bildiriliyor. Bildirim süresi doğumdan itibaren bir ay. Bazı bölgelerde başvuru MFC (Kamu Hizmetleri Merkezi) üzerinden de kabul ediliyor. Doğum kaydı için devlet harcı alınmıyor.
Bölgesel ZAGS bilgi notlarına göre yabancı ebeveynlerden genellikle şu belgeler isteniyor:
- Hastaneden alınan tıbbi doğum belgesi.
- Anne ve babanın pasaportu ile pasaportların noter onaylı Rusça tercümesi.
- Anne ve baba evliyse evlilik belgesi. Evlilik Türkiye'de yapıldıysa belgenin apostilli olması ve Rusçaya noter onaylı tercümeyle çevrilmesi gerekiyor.
- Anne ve baba evli değilse, babalığın tanınması için iki ebeveynin ortak beyanı. Bu beyan doğum kaydıyla aynı anda ZAGS'ta verilebiliyor.
Kayıt tamamlandığında ZAGS, çocuğun Rus doğum belgesini (свидетельство о рождении) düzenliyor. Belge listesi bölgeden bölgeye küçük farklılıklar gösterebildiği için başvurulacak ZAGS'ın güncel listesine önceden bakmak gerekiyor.
Çocuk Rus vatandaşı oluyor mu?
Rusya'da doğmak tek başına Rus vatandaşlığı kazandırmıyor. Rus vatandaşlık kanununa göre anne ve babası yabancı olan çocuk, ancak ebeveynlerin ülkesi ona vatandaşlık vermiyorsa Rus vatandaşı sayılıyor. Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 7. maddesi ise Türk anne ya da babadan doğan çocuğu, doğduğu ülke neresi olursa olsun doğumla Türk vatandaşı kabul ediyor. Bu nedenle iki ebeveyni Türk olan çocuk Türk vatandaşı oluyor. Ebeveynlerden biri Rus vatandaşıysa çocuk iki ülkenin de vatandaşlığına sahip olabiliyor; bu durumda Rus pasaportu işlemleri ayrıca yürütülüyor.
3. Adım: Rus doğum belgesine apostil
Türkiye ve Rusya, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf. Rus doğum belgesinin Türk makamlarında kullanılabilmesi için belgeye, belgeyi düzenleyen bölgenin ZAGS idaresi tarafından apostil şerhi konuyor. Apostil için Rusya'da ayrıca devlet harcı ödeniyor. Apostilli belgenin Türkçe tercümesi, başvurulacak temsilciliğin istediği usulle yaptırılıyor.
4. Adım: Türk nüfusuna tescil
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, yurt dışında gerçekleşen doğumun 60 gün içinde Türk dış temsilciliğine bildirilmesini öngörüyor. Dışişleri Bakanlığı'na göre kayıt, ilke olarak doğumun gerçekleştiği yerin bağlı olduğu temsilcilik aracılığıyla yapılıyor. Rusya'da Türk vatandaşlarına konsolosluk hizmeti, Moskova Büyükelçiliği'nin konsolosluk bölümü ile Kazan, Sankt-Peterburg ve Novorossiysk başkonsoloslukları tarafından veriliyor. Başvuru için Dışişleri Bakanlığı'nın konsolosluk portalı üzerinden randevu alınıyor.
Temsilcilikte genellikle apostilli Rus doğum belgesi ve tercümesi, anne ve babanın Türk kimlik kartları ya da pasaportları isteniyor. Anne yabancıysa evliliğin daha önce Türk nüfusuna işlenmiş olması gerekiyor. Rusya'da kıyılan nikâhı Türkiye'ye bildirmemiş olanlar önce bu işlemi tamamlıyor; evlilik tescili Rusya'da evlilik rehberimizde anlatılıyor. Evlilik dışı doğumda babanın Türk nüfus kaydına geçebilmesi için babalığın tanınması gerekiyor ve tanıma işleminde şahsen başvuru isteniyor.
60 günlük süre kaçırılırsa doğum yine bildirilebiliyor; bildirim daha sonra temsilciliğe ya da Türkiye'deki herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılabiliyor. Ancak gecikme, çocuğun pasaport ve oturma işlemlerini de geciktiriyor.
5. Adım: Türk kimlik numarası ve çocuk pasaportu
Tescilin ardından çocuğa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veriliyor. Çocuğun Türk pasaportu, kimlik numarası oluştuktan sonra temsilcilikte ya da Türkiye'de başvuruyla çıkarılıyor. Reşit olmayan çocuğun pasaport başvurusunda anne ve babanın birlikte bulunması ya da muvafakat vermesi isteniyor. Türk nüfus kaydında da "Uluslararası Doğum Kayıt Örneği" (Formül A) alınabiliyor; ancak temsilcilikler Rus doğum belgesinin yerine geçen ayrı bir yabancı belge düzenlemiyor.
6. Adım: Rusya'da göç kaydı ve oturma durumu
Doğum belgesi ve pasaport alındıktan sonra çocuğun Rusya'daki kalış durumunun düzenlenmesi gerekiyor. Göç kaydı (миграционный учёт), İçişleri Bakanlığı'nın göç birimlerine (UVM) ya da MFC'ye kalış bildirimiyle yapılıyor; bildirimi ev sahibi ya da çocuğu kabul eden taraf veriyor ve çocuğun doğum belgesi ya da pasaportu ile ebeveyn belgeleri isteniyor. Yenidoğan için bildirim süresinin hangi tarihten itibaren işlediği konusunda bölgesel uygulamalar farklı anlatıldığından, sürenin bağlı olunan UVM biriminden teyit edilmesi öneriliyor. Ebeveynlerin geçici oturma izni (RVP) ya da oturma izni (VNJ) varsa çocuk için de ayrıca başvuru yapılıyor.
Sık yapılan hatalar
- Ad yazımı: Çocuğun adı Rus belgesinde Kiril harflerle, Türk nüfusunda Türk alfabesiyle yazılıyor. İki kayıt arasında tutarlılık için başvurudan önce adın Kiril yazımı netleştirilmeli.
- Tescilsiz evlilik: Rusya'da evlenip evliliğini Türkiye'ye bildirmeyen çiftlerde çocuğun tescili uzuyor.
- Apostilsiz belge: Apostil şerhi taşımayan Rus doğum belgesi Türk makamlarınca işleme alınmıyor.
- Pasaportsuz yolculuk: Çocuğun Rusya'dan çıkışı için geçerli bir seyahat belgesi gerekiyor; Türkiye'ye gidiş planı tescil ve pasaport işlemlerine göre yapılmalı.
Rusya'da pasaport ve kimlik işlemleriyle ilgili diğer sorular pasaportunu kaybeden Türk vatandaşının yapması gerekenler rehberimizde yer alıyor. Göçmen ailelere yönelik vergi düzenlemesi ise çocuk vergisi haberimizde anlatılıyor. Belge listeleri ve harçlar değişebildiği için başvurudan önce ilgili ZAGS'ın, UVM biriminin ve bağlı olunan Türk temsilciliğinin güncel duyurularına bakılmalı.
Haberleri kaçırmaSon dakika haberleri WhatsApp ve Telegram kanallarımıza anında düşüyor.
WhatsApp kanalını takip etTelegram'dan takip etRusya'da Yaşam RehberiTürk İşletmeleri Rehberi
Rusya'da Türk vatandaşı kendi işini nasıl kurar?
Okumaya devam et →
İlgili Haberler
Rusya
Kırım Köprüsü'nde son durum: Ulaşım nasıl sağlanıyor?
Rusya
Rusya'da trafik cezası nasıl sorgulanır, nasıl ödenir?
Rusya
Rusya'da bugün: 19 Kasım'da yabancıları ne ilgilendiriyor?
Dünya
Dünya Yeniden Şekillenirken: Putin–Avrupa gerilimi Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
Rusya
Rusya'da yabancılar sağlık sigortasını nasıl yaptırır?
RusyaRusya'da pasaportunu kaybeden Türk ne yapmalı?
2
RusyaRusya'da yabancı öğrencilere yeni denetim mi geliyor?
3
RusyaRusya'da bugün: 19 Kasım'da yabancıları ne ilgilendiriyor?
4
DünyaDünya Yeniden Şekillenirken: Putin–Avrupa gerilimi Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
5
TürkiyePOLSAN iddiası ne? Fon dosyasında yeni tartışma