Kapadokya peribacası faciası: Göreme'de 3 kişi hayatını kaybetti, çiftin cenazesi toprağa verildi; müze açık mı, soruşturmada ne var?

Kapadokya'nın en çok ziyaret edilen noktalarından Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişinde 29 Ekim'de çöken peribacası, bölgede son yılların en ağır kazalarından birine neden oldu. Çökme anında peribacasının çevresinde bulunan ziyaretçiler kaya parçalarının altında kaldı. İlk açıklamalarda 2 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi; arama kurtarma çalışmaları sırasında enkazda bir kişinin daha cansız bedenine ulaşılmasıyla can kaybı 3'e yükseldi.

Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, yaralanan 5 kişiden 4'ünün tedavilerinin ardından taburcu edildiğini, bir kişinin tedavisinin sürdüğünü açıkladı. Sağlık Bakanı da yaralıların genel durumlarının iyi olduğunu duyurdu.

Hayatını kaybedenler kimdi?

Peribacasının altında kalarak hayatını kaybedenler Fatih Eray Tuna (31), eşi Begüm Çetinkaya Tuna (31) ve Fransız turist Cynthia Francine Marie Madeleine Houper oldu.

Fatih Eray Tuna'nın naaşı Geyve'ye götürüldü; Geyve Merkez Sinanbey Camisi'nde ikindi vakti kılınan cenaze namazının ardından Merkez Mezarlığı'nda defnedildi. Begüm Çetinkaya Tuna ise Sapanca'da öğle vakti kılınan cenaze namazının ardından Kurtköy Mahallesi Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Rusya'nın Ankara Büyükelçiliği, ön bilgilere göre hayatını kaybedenler ve yaralılar arasında Rusya vatandaşı bulunmadığını açıkladı. Kapadokya, Türkiye'yi ziyaret eden Rus turistlerin en çok tercih ettiği noktalardan biri.

Peribacası neden çöktü?

Nevşehir Valiliği, çökmenin bölgede etkili olan yoğun yağışların ardından meydana gelen toprak kayması ve kaya düşmesi sonucu yaşandığını açıkladı. Vali Kök, peribacasının otoparkın karşısındaki alanda yağış sonrası oluşan heyelanla birlikte yıkıldığını söyledi.

Peribacaları, milyonlarca yıl önce bölgedeki volkanların püskürttüğü kül ve lavların oluşturduğu tüf tabakasının rüzgâr ve yağmurla aşınmasıyla şekillendi. Yumuşak tüf kolay aşınırken üstteki daha sert bazalt ya da andezit kapaklar sütunların ayakta kalmasını sağlıyor. Uzmanlar, bu doğal aşınma sürecinin yağış, donma-çözülme ve kar erimesiyle hızlandığına, bölgede benzer risk taşıyan çok sayıda kaya oluşumu bulunduğuna dikkat çekiyor. Bir sismolog, Kapadokya'da çökme riski taşıyan başka peribacaları da olduğunu belirterek yeni çökme uyarısında bulundu; bir mimar da ana yol güzergâhında yıkılma riski taşıyan çok sayıda peribacası olduğunu söyledi.

Bölgede daha önce de çökmeler yaşanmıştı. 2024 yılında Uçhisar'da kar yağışının ardından tüf kayanın zayıflamasıyla bir peribacasının bir bölümü gece saatlerinde yıkılmış, can kaybı yaşanmamıştı. Kapadokya Alan Başkanlığı, Mart 2024'te Göreme'de çatlak ve deformasyon tespit edilen 4 peribacasında restorasyon çalışması başlatmıştı.

Soruşturmada ne var?

Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı olayla ilgili soruşturma başlattı; soruşturma için bir başsavcı vekili ve iki Cumhuriyet savcısı görevlendirildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek de soruşturma başlatıldığını açıkladı. Çökmenin nedeninin teknik olarak belirlenmesi soruşturmanın ana başlıklarından biri.

Soruşturmada, peribacasının risk taşıyıp taşımadığının önceden bilinip bilinmediği, alanın ziyaretçi akışına açık tutulmasında bir ihmal olup olmadığı ve yoğun yağış sonrası bölgede önlem alınıp alınmadığı incelenecek. Bazı uzmanlar, aşırı yağış dönemlerinde riskli alanların ziyarete kapatılması gerektiğini savunuyor.

Göreme Açık Hava Müzesi açık mı?

Vali Hüseyin Kök, peribacası alanlarının ziyarete kapatılmadığını, yalnızca olayın yaşandığı küçük bir bölgenin arama kurtarma çalışmalarının sağlıklı yürütülmesi için korumaya alındığını açıkladı. Basına yansıyan bilgilere göre polis, çöken peribacasının çevresini bariyerlerle kapattı; müzenin diğer bölümlerinde ziyaretler devam ediyor.

Kapadokya'yı bu günlerde ziyaret etmeyi planlayanlar için yetkililerin uyarısı açık: Yağışlı havalarda ve hemen sonrasında peribacalarının dibine, kaya yamaçlarına ve şeritle kapatılmış alanlara yaklaşılmaması gerekiyor. Meteoroloji'nin hafta sonu için birçok bölgede sağanak beklediği göz önüne alındığında, gezi öncesi Nevşehir Valiliği'nin ve müze yönetiminin güncel duyurularının kontrol edilmesi öneriliyor.

Göreme Açık Hava Müzesi, kaya oyma kiliseleri ve freskleriyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki "Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Alanları"nın en önemli parçalarından biri. Bölge her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.