İzmir Depreminin Üzerinden 6 Yıl Geçti: Riskli Binaların Çoğu Hâlâ Ayakta

İzmir'de 117 kişinin hayatını kaybettiği 30 Ekim 2020 depreminin üzerinden yaklaşık 6 yıl geçti. Sisam açıklarında meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremde en ağır yıkım Bayraklı'da yaşanmıştı. Depremin ardından gündeme gelen kentsel dönüşüm ve yapı güvenliği çalışmalarında ise ilerleme sınırlı kaldı.

118 bin bina incelendi

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Deprem Master Planı kapsamında kentte yaklaşık 40 fay zonu, zemin yapısı ve 118 bin binalık yapı stoku incelendi. Bayraklı ve Bornova'da 96 bin, Karşıyaka'da 22 bin 500 binanın ön değerlendirmesi yapıldı.

Dönüşümde teslim edilen konut 1.150

Belediyenin altı bölgede 248 hektarlık alanda yürüttüğü kentsel dönüşüm çalışmalarında, 2026 başı itibarıyla 6 bin 346 bağımsız bölümün yapımına başlandı. 1.955 bağımsız bölüm boşaltılarak yıkıldı, yaklaşık 1.150 konut hak sahiplerine teslim edildi.

21 fayın 17'si diri

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir'i etkileyen 21 fay bulunduğunu, bunlardan 17'sinin diri fay sınıfında yer aldığını açıkladı.

Kıyı şeridinde sıvılaşma riski

Uzmanlara göre Karşıyaka, Çiğli ve Bayraklı'nın sahil kesimleri ile Bostanlı, Mavişehir, Alsancak ve Konak kıyıları alüvyon ve dolgu zemin üzerinde bulunuyor. Suya doygun bu zeminlerde deprem sırasında sıvılaşma yaşanabiliyor; binalar yıkılmasa bile yan yatabiliyor ya da zemine gömülebiliyor.

Sağlam zemin yüksek kesimlerde

Kentin kaya ve volkanik zemin üzerindeki bölgeleri ise daha güvenli kabul ediliyor. Bayraklı'da Doğançay bölgesi, Karşıyaka'da Yamanlar Dağı yamaçları, Buca'da Şahin Tepesi çevresi ile Bornova'nın yamaçları, Buca'nın iç kesimleri, Balçova'nın teleferik hattı, Narlıdere'de Çamtepe ve Yenikale, Karşıyaka'daki Evka bölgeleri bu alanlar arasında gösteriliyor.

Uzmanlardan uyarı

Uzmanlar zeminin tek başına güvence olmadığını, binanın yapım yılı, mühendislik hizmeti ve yapı denetiminin de belirleyici olduğunu vurguluyor. Ev alacak ya da kiralayacak olanlara zemin etüdü ve yapı denetim belgelerini sormaları, mevcut binalar için ise lisanslı kuruluşlara risk tespiti yaptırmaları öneriliyor.