Fon dosyasında ödeme tarihi hâlâ yok, denetim DDK'ya uzandı

Fon krizinde geçen haftanın sorusu ödemenin ne zaman yapılacağıydı. O soru bir hafta sonra da cevapsız duruyor; değişen şey, dosyanın üzerine oturan kurum sayısı.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılan ve bizim de aktardığımız toplantının ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturuldu. Kurulun görevi, tasfiyenin yatırımcı hakları gözetilerek yürütülmesi olarak tanımlandı. Aradan bir gün geçtikten sonra dosyaya ikinci bir kurum daha girdi: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Devlet Denetleme Kurulu'nu fon işlemlerini incelemekle görevlendirdi.

Denetim kurulu neye bakacak

DDK'nın anayasadan gelen yetkisi, incelemenin sınırını belirliyor. Kurul, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan ve Borsa İstanbul'dan gizli ya da açık ayrımı yapmadan belge ve kayıt isteyebiliyor. Denetçiler ile sermaye piyasası uzmanlarından oluşan bir ekip kurulacağı bildirildi.

İncelemenin çerçevesi üç başlıkta özetleniyor: süreç bugüne kadar nasıl yönetildi, işlemler hangi sırayla yapıldı, gözetimde hangi eksikler oluştu. Yani soru artık yalnızca paranın nereye gittiği değil, bu işlemler yapılırken denetim mekanizmasının nerede durduğu.

Kurumlar arası görev ayrımında dikkat çeken bir ayrıntı da yaşandı. İnceleme başladıktan sonra DDK Başkanı Salih Tanrıkulu'nun adı Borsa İstanbul yönetim kurulu ve denetim komitesi listelerinden çıkarıldı.

Rakamlar ne söylüyor

Tablonun büyüklüğü SPK'nın 17 Eylül tarihli kararlarıyla ortaya çıkmıştı. Yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Bu sayı, krizin neden bu hızla siyasi bir dosyaya dönüştüğünü de açıklıyor. Yarım milyona yaklaşan bir yatırımcı kitlesi, herhangi bir şirket iflasının çok ötesinde bir ölçek anlamına geliyor.

Ödeme ne zaman

SPK, tasfiye kapsamındaki fonlarda mal varlığı ve likidite durumunu dikkate alarak bir yol haritası sundu. Ödemeler, hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara yapılacak. Ancak bu cümlenin içinde takvim yok: mutabakatın ne zaman biteceği belirtilmedi.

Kurul, usul ve esaslardaki üç aylık süreyi altı aya çıkardı. Bu değişiklik ilk bakışta sürecin uzayacağı gibi okunabilir. SPK bunu önlemek için özel bir not düştü ve sürenin altı aya çıkarılmasının tasfiyenin mutlaka altı ay süreceği ya da ödemelerin altı ay sonra yapılacağı anlamına gelmediğini, işlemlerin daha erken tamamlanabileceğini belirtti.

Pratikte yatırımcının elinde şu an bir tarih değil, bir sıra var.

Masadaki formül iddiaları

Ödemenin nasıl yapılacağına dair basında yer alan bilgiler ise henüz resmî bir karara dayanmıyor. Ekonomi yönetiminin masasında kademeli bir ödeme planı bulunduğu, bu planda küçük yatırımcıya öncelik verileceği ve bir milyon liraya kadar yatırımı olanların önce ödeneceği ileri sürülüyor. Yedi aşamalı bir tasfiye ve ödeme modeli üzerinde çalışıldığı da aynı şekilde iddia ediliyor.

Savcılıklara soruşturma konusunda ek yetki tanıyan bir düzenlemenin gündeme geldiği de öne sürülenler arasında. Bu başlıkların hiçbiri şu aşamada kurumsal bir açıklamayla teyit edilmiş değil.

Açık kalan soru

Bir hafta önce "ödeme tarihi hâlâ yok" diye yazmıştık. Bugün tabloya bir koordinasyon kurulu, bir denetim kurulu ve genişletilmiş bir süre eklendi. Yatırımcı açısından bunların hepsi süreçle ilgili; parayla ilgili olan tek cümle hâlâ aynı: mutabakatı tamamlananlara ödeme yapılacak.

Mutabakatın ne zaman tamamlanacağı açıklandığında dosya gerçekten ilerlemiş olacak.