Egeşehir Sayıştay raporu: İzmir Büyükşehir şirketinin zararı 110,6 milyon liraya çıktı, Konak Pier alacakları zaman aşımına uğradı

Sayıştay'ın kamu iktisadi kuruluşları ve belediye şirketleri için hazırladığı denetim raporları arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin en eski şirketlerinden Egeşehir de yer aldı. 1987'de Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulan şirket; kentsel tasarım, yapı denetimi, proje ve müşavirlik işlerinin yanında belediyenin bazı kiralama ve hizmet alımlarını da yürütüyor. Raporun bulguları ilk olarak 30 Ekim'de yerel basına yansıdı.

Zarar üç yılda yaklaşık sekiz kat arttı

Rapora göre Egeşehir'in dönem zararı son dört yılda istikrarlı biçimde büyüdü. Şirket 2022'yi 14,3 milyon lira, 2023'ü 39 milyon lira, 2024'ü ise 96,4 milyon lira zararla kapattı. 2025 için geçici vergi dönemi verilerine göre hesaplanan zarar 110 milyon 621 bin lira. Sayıştay, 2025 mali sonuçlarının kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesiyle kesinleşeceğini not etti; yani son rakam değişebilir.

Raporun basına yansıyan bölümlerinde zararın kalem kalem dağılımına ilişkin bir tablo yer almıyor. Şirketin gelirlerinin önemli bölümü belediyeden aldığı proje, müşavirlik ve hizmet işlerinden oluştuğu için bu işlerin bedelleri ve tahsilat zamanlaması şirketin mali tablosunu doğrudan etkiliyor.

Konak Pier'de alacaklar zaman aşımına uğradı

Raporun en dikkat çeken bulgusu Konak Pier ile ilgili. Gustave Eiffel'in şirketinin tasarladığı tarihi Konak Eski Balık Hali binası olan Konak Pier, Egeşehir ile belediyenin turizm şirketi İzbeltur'un oluşturduğu Ortak Girişim Grubu tarafından 25 yıllığına kiralanıyor ve alt kiracılar aracılığıyla işletiliyor. Sayıştay, bu yapının kullanımından doğan borç ve alacakların sağlıklı biçimde takip edilmediğini, bu nedenle bazı alacakların zaman aşımına uğradığını tespit etti. Raporda, bu durumun öngörülemez nitelikte olmadığı ve şirketi zarara uğrattığı değerlendirmesi yer aldı.

Zaman aşımına uğrayan alacakların toplam tutarı ve hangi alt kiracılara ait olduğu basına yansıyan bölümlerde yer almıyor. Belediye şirketlerinde alacak takibinin aksaması, Sayıştay raporlarında sık rastlanan bir bulgu türü; denetim, şirket yönetiminden bu alacakların izlenmesi için bir sistem kurulmasını bekliyor.

Araç kiralama ihalesinde mevzuata aykırılık tespiti

Raporda ele alınan ikinci başlık, Egeşehir'in 27 Aralık 2024'te yaptığı 24 aylık sürücüsüz araç kiralama ihalesi. Sayıştay'a göre ihaleye katılan beş istekliden üçünün teklifi geçici teminat mektubu sunulmadığı için, diğerleri ise teknik şartnameye uymadığı gerekçesiyle geçersiz sayıldı ve ihale iptal edildi. Bunun ardından araç ihtiyacının Kamu İhale Kanunu'ndaki istisna hükümleriyle karşılandığı, ancak bu ihtiyacın öngörülemez nitelikte olmadığı belirtildi. Egeşehir'in, 7 Şubat 2025 tarihli ihtarnameyle ilgili sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği de raporda aktarıldı.

Şirket yönetimi ise Sayıştay'a verdiği yanıtta araç kiralama hizmetinin şirketin faaliyet alanıyla bağlantılı olduğunu savundu. Sayıştay raporlarında kurumların yanıtları "kamu idaresi cevabı" olarak bulgunun altında yer alıyor ve denetçiler bu yanıtı da değerlendirerek nihai kanaatini yazıyor.

Rapor ne anlama geliyor, sonrası ne olacak?

Sayıştay'ın düzenlilik denetimi raporları cezai bir karar değil, tespit ve öneri niteliği taşıyor. Rapor, belediye meclisine ve TBMM'ye bilgi olarak sunuluyor; kamu zararı tespit edilen konularda ayrıca yargılama süreci işletilebiliyor. Raporun yayımlanmasının ardından muhalefet ve iktidar partilerinin belediye meclisinde bulguları gündeme getirmesi bekleniyor.

Egeşehir'den ya da İzmir Büyükşehir Belediyesi'nden rapora ilişkin ayrıca bir kamuoyu açıklaması yapılıp yapılmadığı bu haberin yazıldığı saatte bilinmiyordu. Belediye ya da şirket bir açıklama yaparsa haberimize eklenecek.