Booking ve Airbnb için yeni kurallar neler?

Booking.com ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini yeniden düzenleyen kanun teklifi Meclis'te ilerliyor. Teklif, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda kabul edildi; sırada Genel Kurul görüşmeleri var. Teklif yasalaşırsa bu platformlar Türkiye'de faaliyet gösterebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi almak, Türkiye'de bir temsilci bulundurmak ve komisyon oranlarında üst sınıra uymak zorunda kalacak.

İzin belgesi ne kadar, kimler alacak?

Teklife göre yabancı dijital konaklama platformları, Türkiye'deki konaklama tesislerinin satışına aracılık edebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi alacak. İki yıl geçerli olacak belgenin bedeli 5 milyon lira olarak belirlendi; bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Hâlihazırda Türkiye'de faaliyet gösteren platformların, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde izin belgesi için Bakanlığa başvurması gerekecek.

Komisyon sınırı ne anlama geliyor?

Düzenlemenin en çok konuşulan maddelerinden biri komisyon sınırı. Teklife göre yurt içinden yurt içine yapılan konaklama satışlarında platformların otellerden ve konaklama işletmelerinden alabileceği komisyon, vergiler hariç hizmet bedelinin yüzde 17'sini aşamayacak. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, komisyonda yaptığı açıklamada yüzde 17'lik oranın mevcut uygulamalardaki fiili komisyon oranları dikkate alınarak belirlendiğini söyledi. Sınırın özellikle küçük ve orta ölçekli konaklama işletmelerinin maliyetlerini öngörülebilir hâle getirmesi amaçlanıyor.

Tüketiciler için ne değişecek?

Teklif yasalaşırsa platformların Türkiye'de resmî olarak ulaşılabilecek bir temsilcisinin bulunması zorunlu olacak. Platformların faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak. Bu düzenlemeyle, rezervasyon iptali, iade ya da hizmetin anlatıldığı gibi verilmemesi gibi şikâyetlerde tüketicilerin hak arama süreçlerinin Türkiye'de yürütülmesi hedefleniyor.

Hangi tesisler satılabilecek?

Teklife göre platformlar yalnızca turizm işletmesi belgeli konaklama tesislerinin, turizm amaçlı kiralama izni bulunan konutların ve uçak biletlerinin satışına aracılık edebilecek. Seyahat acentelerine özgü diğer hizmetler yetkili seyahat acenteleri, araç kiralama hizmetleri ise Türkiye'de yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden sunulacak. Bu madde, izinsiz günlük kiralık konutların platformlar üzerinden satışının önüne geçmeyi amaçlıyor. Türkiye'de 2024'ten bu yana konutların turizm amaçlı kiralanması izne bağlı.

Düzenleme neyi amaçlıyor?

Düzenlemenin, kayıt dışı konaklamayla mücadele etmeyi, kayıtlı turizm işletmelerini korumayı ve yabancı platformlarla yerli işletmeler arasındaki haksız rekabeti azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve ardından Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Haberlere göre teklif yasalaşırsa 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Genel Kurul'da görüşme tarihi henüz kesinleşmedi; teklifin maddelerinde Genel Kurul aşamasında değişiklik de yapılabilir.

Yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin düzenlemedeki gelişmeleri takip etmeye devam edeceğiz.