Bolat Brüksel'de: Türkiye "Made in EU"ye girecek mi?

Bolat'ın Brüksel temaslarının merkezinde, AB'nin kamu alımları ve teşviklerde Avrupa'da üretilen ürünlere öncelik tanımayı amaçlayan "Made in EU" düzenlemesi vardı. Türkiye, Gümrük Birliği nedeniyle AB sanayisinin tedarik zincirinin önemli bir parçası. Ankara, düzenlemenin Türk üreticilerini dışarıda bırakması hâlinde otomotivden beyaz eşyaya pek çok sektörün zarar göreceği görüşünde.

"Ortak ülke olarak eşit muamele"

Bolat, Avrupa Parlamentosu üyesi Tsvetelina Penkova ile görüşmesinde, Gümrük Birliği ortaklığının ve karşılıklı ekonomik çıkarların gözetilmesini beklediklerini dile getirdi. Bakan, Türkiye'nin düzenlemede ortak ülke olarak tanınması ve AB üyeleriyle eşit muamele görmesi gerektiğini vurguladı.

Avrupa Komisyonu'nun Temiz, Adil ve Rekabetçi Geçiş'ten sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Teresa Ribera ile yapılan görüşmede ise Türkiye-AB ekonomik ve ticari ilişkileri, AB'nin rekabetçilik ve ekonomik güvenlik gündemi, yeşil dönüşüm süreci ve yeni sanayi politikalarının ekonomik bütünleşmeye etkileri ele alındı.

Karbon düzenlemesi ve e-ticaret

Komisyon yetkilisi Gerassimos Thomas ile yapılan görüşmede Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve e-ticaret konuları ele alındı. Bolat, Türk Akreditasyon Kurumu'nun (TÜRKAK) SKDM kapsamında akreditasyon kurumu olarak kabul edilmesi beklentisini iletti. E-ticarette ise A.TR belgeli ürünlerin düşük değerli gönderilerde AB gümrük vergisinden muaf tutulması konusunda varılan mutabakattan memnuniyet duyduğunu belirtti.

İş dünyasıyla bir araya geldi

Bolat, temasları kapsamında otomotiv sektörünün temsilcileriyle de görüştü ve Türkiye-AB İş Zirvesi'nde AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ile birlikte konuşmacı olarak yer aldı. Görüşmelerde Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu ve Türkiye'nin AB Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan da hazır bulundu. Bolat, iki hafta sonra Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu toplantısının yine Brüksel'de yapılacağını açıkladı.

"Made in EU" düzenlemesi nedir?

Avrupa Komisyonu, 2026'nın ilk aylarında Avrupa sanayisini güçlendirmeyi amaçlayan Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act) teklifini açıkladı. Kamuoyunda "Made in EU" olarak anılan düzenleme, kamu alımlarında ve devlet teşviklerinde Avrupa'da üretilen ürünlere öncelik verilmesini öngörüyor. Teklifin ilk açıklandığı mart ayında Türk basınında, Gümrük Birliği ve menşe kuralları nedeniyle Türkiye'nin de kapsama girebileceği yorumları yapılmıştı. Ancak teklifin eklerinde, başta otomotiv olmak üzere bazı sektörlerde kısıtlayıcı hükümler bulunuyor. Bolat da Brüksel temaslarında bu eklere dikkat çekerek Türkiye'nin düzenlemeye "tam ve koşulsuz" dahil edilmesini istedi.

Bakanlık ne açıkladı?

Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre Brüksel'deki görüşmelerde, Türkiye'nin Gümrük Birliği ortağı olarak yasa kapsamında herhangi bir kısıt olmadan yer alması gerektiği yönünde ortak bir değerlendirme oluştu. Bakanlık, bu görüşlerin yasama süreci tamamlanana kadar sürdürülecek temaslarla ele alınacağını bildirdi. Bolat, AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič'in de katıldığı oturumda, Avrupa'nın rekabet sorununun çözümünün güvenilir ortakları ya da Gümrük Birliği'ni dışlamak olmaması gerektiğini söyledi. Bakan, düzenlemenin AB Konseyi'nde ve Avrupa Parlamentosu'nda yoğun tartışmalarla görüşüldüğünü de aktardı.

AB tarafı ne diyor?

Avrupa Komisyonu ise planı Avrupa sanayisinin rekabet gücünü artırmak için gerekli bir adım olarak savunuyor. Teklif hâlen AB'nin yasama sürecinde; nihai metin, üye ülkelerin oluşturduğu Konsey ile Avrupa Parlamentosu arasındaki müzakerelerle şekillenecek. Bu nedenle Türkiye'nin düzenlemede hangi koşullarla yer alacağı henüz kesinleşmiş değil.

Türkiye için neden önemli?

Türkiye ile AB arasında 1996'dan bu yana sanayi ürünlerini kapsayan Gümrük Birliği yürürlükte. AB, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı; Türkiye'nin otomotiv, beyaz eşya, tekstil ve makine sektörleri Avrupa'daki üreticilerin tedarik zincirlerinin önemli bir parçası. Türk otomotiv sanayisinin ihracatının büyük bölümü Avrupa ülkelerine gidiyor. Bu yüzden kamu alımlarında ve teşviklerde AB üretimine öncelik tanıyan bir düzenlemenin Türk üreticileri dışarıda bırakması, sektör temsilcilerine göre hem ihracatı hem de Türkiye'deki yatırımları olumsuz etkileyebilir. Ankara, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi talebini de bu tartışmayla birlikte gündemde tutuyor.