Birlikte yemek yemek sağlığa iyi geliyor mu?

Yemeği başkalarıyla paylaşmak yalnızca bir alışkanlık değil, sağlıkla da yakından bağlantılı olabilir. Farklı ülkelerde yapılan araştırmalar, özellikle ileri yaştakilerde yemeklerin büyük kısmını yalnız yemenin depresif belirtilerle, birlikte yemenin ise daha yüksek yaşam memnuniyetiyle ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.

Çin'de 9 bin 361 yaşlı üzerinde araştırma

Çin'in Zhejiang Eyaleti Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nden Xinyi Wang ve çalışma arkadaşlarının BMC Geriatrics dergisinde yayımlanan çalışması, bu alandaki önemli araştırmalardan biri. Ekip, Zhejiang'da rastgele seçilen altı ilçe ve bölgeden 2014 yılında toplanan verilerle 60 yaş ve üzerindeki 9 bin 361 kişiyi inceledi. Katılımcıların yüzde 17,1'i yemeklerini yalnız yiyordu, yüzde 8,7'sinde ise depresif belirtiler vardı.

Araştırmacılar, yalnız yemek yemenin depresif belirtilerle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu buldu. Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, yalnız yemenin depresyon belirtileriyle ilişkisinin yalnız yaşamaktan bile daha güçlü olabileceği oldu. Yazarlar, özellikle kadınların ve 60-74 yaş arasındakilerin başkalarıyla yemek yemeye teşvik edilmesini önerdi.

Çin'de daha sonra yapılan ve iki ulusal kohortu kapsayan bir başka çalışma da benzer bir tabloya işaret etti: Orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerde yalnız yemek yemek ve başkalarıyla yemekten yalnız yemeye geçiş, depresif belirtilerin daha yüksek riskiyle ilişkili bulundu.

Japonya'dan benzer sonuçlar

Konuyla ilgili ilk kanıtların önemli bir kısmı Japonya'dan geldi. Tokyo'daki araştırmacıların yaşlılar üzerinde yaptığı çalışmalarda, aileleriyle aynı evde yaşamalarına rağmen yemeklerini yalnız yiyen kişilerde depresif belirtilerin, düzenli olarak başkalarıyla yemek yiyenlere göre belirgin biçimde daha sık görüldüğü bildirildi. Bu bulgu, önemli olanın yalnızca kiminle yaşadığınız değil, sofrayı kiminle paylaştığınız olabileceğini düşündürüyor.

Yaşam memnuniyeti ve Dünya Mutluluk Raporu

Dünya Mutluluk Raporu'nun son baskısında birlikte yemek yemeye ayrılan bölümün ortak yazarlarından Oxford Üniversitesi'nden Jan-Emmanuel De Neve, birlikte yemek yemenin bir kişinin yaşam memnuniyetini öngörmede iş durumu ve gelir düzeyi kadar güçlü bir gösterge olduğunu söylüyor. Raporda, başkalarıyla daha sık yemek yiyen kişilerin yaşamlarından daha memnun olduğu belirtiliyor.

Bu sonuçlar ne anlama geliyor?

Bu tür çalışmalar yorumlanırken dikkatli olmak gerekiyor. Araştırmaların çoğu, birlikte yemek ile ruh sağlığı arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor; ancak neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor. Örneğin depresyondaki bir kişi sosyal ortamlardan kaçındığı için yalnız yiyor olabilir. Yine de bulgular, sofranın sosyal bağları güçlendiren bir alan olduğu görüşünü destekliyor.

Yalnız yaşayan yaşlı yakınları olanlar için pratik öneriler basit: haftada birkaç öğün birlikte yemek planlamak, mahalle ya da belediye bünyesindeki yaşlı merkezlerinin yemek etkinliklerine katılımı teşvik etmek, uzaktaki aile üyeleriyle görüntülü görüşme sırasında birlikte yemek yemek. Uzun süren keyifsizlik, uyku ve iştah değişikliği gibi belirtiler varsa bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor.