42 ilde kişisel veri operasyonu: Neler biliniyor?

Vatandaşların kimlik, adres ve telefon bilgilerinin internet üzerinden satılmasına yönelik yeni bir operasyon yapıldı. İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekipleri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul merkezli 42 ilde eş zamanlı operasyon düzenledi. Operasyonda 74 şüpheli gözaltına alındı. Bazı haberlere göre soruşturma kapsamında 101 kişi hakkında gözaltı kararı bulunuyordu.

Şüpheliler ne yapıyordu?

Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde şüphelilerin, mesajlaşma uygulamalarında kurdukları gruplar üzerinden vatandaşların kimlik ve iletişim bilgilerini ücret karşılığında sattığı tespit edildi. Haberlere göre ele geçirilen bilgilerin bir kısmının vatandaşları tehdit etmek ve şantaj yapmak için de kullanıldığı belirlendi. Bilgilerin hangi sistemlerden ve nasıl elde edildiğine ilişkin ayrıntılar soruşturmanın gizliliği nedeniyle henüz açıklanmadı.

AVCI nedir?

Şüpheliler, İstanbul Emniyeti'nin yapay zekâ destekli AVCI projesi kapsamında tespit edildi. AVCI, açık kaynaklardan ve mesajlaşma uygulamalarındaki kapalı grup ve kanallardan toplanan verileri analiz ederek suç faaliyetlerini belirlemek için kullanılan bir sistem. İstanbul Emniyeti bu sistemi daha önce yasa dışı bahis ve uyuşturucu satışına yönelik operasyonlarda da kullanmıştı. Son operasyonda AVCI, kişisel veri satışı yapılan grupların tespitinde devreye girdi.

Kişisel veri satışı neden önemli?

Türkiye'de son yıllarda "panel" adı verilen yasa dışı sorgulama sistemleri üzerinden vatandaşların tapu, araç, adres ve aile bilgilerinin satıldığına ilişkin çok sayıda soruşturma açıldı. Bu tür bilgiler dolandırıcılık, tehdit, şantaj ve kimlik hırsızlığı gibi suçlarda kullanılabiliyor. Türk Ceza Kanunu'na göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek, başkasına vermek, yaymak ya da ele geçirmek hapis cezası gerektiren suçlar arasında yer alıyor.

Vatandaşlar ne yapmalı?

Uzmanların genel önerilerine göre vatandaşlar, kendilerini kamu görevlisi, banka ya da kargo çalışanı olarak tanıtan ve kimlik bilgilerini doğru söyleyerek güven kazanmaya çalışan aramalara karşı dikkatli olmalı. Telefonda ya da mesajla şifre, doğrulama kodu ve kart bilgisi paylaşılmamalı. e-Devlet ve bankacılık uygulamalarında giriş hareketleri düzenli olarak kontrol edilmeli, mümkün olan her hesapta iki aşamalı doğrulama açılmalı. Kişisel verilerinin hukuka aykırı işlendiğini düşünen vatandaşlar Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyette bulunabiliyor; tehdit ya da şantaj durumunda ise en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurulması gerekiyor.

Soruşturma nasıl ilerleyecek?

Gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemleri sürüyor. İşlemlerin tamamlanmasının ardından şüphelilerin adliyeye sevk edilmesi bekleniyor. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında satılan verilerin kaynağı, kaç kişinin bilgisinin satıldığı ve şantaj iddialarının ayrıntıları netleşecek. Masumiyet karinesi gereği şüpheliler, haklarında kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadıkça suçlu sayılmaz.

Kişisel veri soruşturmasıyla ilgili yeni gelişmeleri takip ediyoruz.