Rusya'dan çıkışta borç engeli olur mu?

Rusya'da yaşayan ya da çalışan yabancılar için tatile çıkmadan önce kontrol edilmesi gereken konulardan biri de icra dosyası. Rusya'da 229 sayılı İcra Takibi Hakkında Federal Kanun'a göre, borcunu icra takibine rağmen ödemeyen kişiye icra memuru geçici olarak yurt dışına çıkış kısıtlaması getirebiliyor. Kısıtlama Federal Güvenlik Servisi'ne bağlı Sınır Muhafız Servisi'ne iletiliyor ve kişi sınır kapısında ya da havalimanında pasaport kontrolünden geçerken durduruluyor.

Hangi borçta çıkış kısıtlaması getiriliyor?

Federal İcra Servisi yanındaki Kamu Konseyi'nin başkanı Vladimir Gureyev'in açıklamasına göre icra memurları, genel borçlarda borç 30 bin rubleyi aştığında yurt dışına çıkış kısıtlaması getirebiliyor. Nafaka borcu, hayata ya da sağlığa verilen zararın tazmini ve manevi tazminat gibi bazı alacaklarda ise eşik 10 bin ruble. Kısıtlama, borçlunun icra dairesinin tanıdığı gönüllü ödeme süresinde borcunu ödememesi hâlinde uygulanıyor.

Uygulamada borcun türü önemli değil: kredi ve kredi kartı borcu, ödenmemiş kira, kamu hizmeti faturası, vergi, trafik ve diğer idari para cezaları mahkeme ya da ilgili kurumun kararıyla icraya geldiğinde aynı kurallara tabi oluyor. Eşik, tek bir dosyadaki borç tutarına göre değerlendiriliyor; bazı hukukçular, kanunda sayılan özel durumlarda daha düşük tutarlarda da kısıtlama getirilebildiğini belirtiyor.

Kural yabancılar için de geçerli mi?

Kanun, kısıtlamayı borçlunun vatandaşlığına göre ayırmıyor; Rusya'da hakkında icra takibi bulunan yabancı uyruklu kişilere de uygulanabiliyor. Rus basınına yansıyan mahkeme kararlarından birinde, Rusya'da yüksek tutarda borcu bulunan bir Fransız vatandaşı çıkış kısıtlamasının kaldırılması için dava açmış, mahkeme borcun büyüklüğünü dikkate alarak kısıtlamayı yerinde bulmuş ve talebi reddetmişti. Borcunu ödeyecek parası olmadığı yönündeki savunması da kabul edilmemişti.

Bu nedenle Rusya'da kredi kullanan, ev ya da araç kiralayan, trafik cezası alan veya vergi yükümlülüğü bulunan yabancıların, ülkeden çıkmadan önce adlarına açılmış bir icra dosyası olup olmadığını kontrol etmesi öneriliyor. Rusya'da emlak ve araç vergisinin son ödeme tarihini vergi haberimizde anlattık; zamanında ödenmeyen vergi de ilerleyen aşamada icraya gelebiliyor.

Borç kaydı nasıl kontrol edilir?

İcra dosyaları iki yoldan sorgulanabiliyor. Birincisi, Rusya Devlet Hizmetleri Portalı Gosuslugi. Onaylı hesabı olan kişiler portalda adlarına açılmış icra dosyalarını, borç tutarını ve varsa çıkış kısıtlamasını görebiliyor. Federal İcra Servisi'ne göre kısıtlamanın kaldırılma süreci de Gosuslugi'deki "Yurt dışına çıkış kısıtlamasının kaldırılma durumu" hizmetinden takip edilebiliyor. Gosuslugi hesabı açmanın yolunu rehber haberimizde anlattık.

İkinci yol, Federal İcra Servisi'nin (ФССП) internet sitesindeki icra dosyası veri bankası. Burada ad, soyadı, doğum tarihi ve bölge girilerek açık icra dosyaları sorgulanabiliyor. Yabancı isimlerin Rusçaya farklı biçimlerde aktarılabildiği için sorgunun, pasaportta ve göç belgelerinde yazılı Kiril yazımıyla yapılması gerekiyor.

Kısıtlama nasıl kaldırılır?

Borç ödendiğinde icra memuru çıkış kısıtlamasını kaldıran bir karar veriyor ve bu karar sınır birimlerine iletiliyor. Kısıtlamanın kaldırılmasıyla ilgili kararların kopyaları, kanuna göre borçluya en geç bir gün içinde gönderiliyor. Ancak kararın sınır kapılarındaki sisteme yansıması zaman alabildiği için borcun uçuş gününe bırakılmadan, yolculuktan birkaç gün önce kapatılması ve ödeme dekontunun saklanması öneriliyor.

Borçlu, kısıtlama kararına itiraz etme hakkına da sahip. İtiraz, kararı veren icra memurunun bağlı olduğu birime ya da mahkemeye yapılabiliyor. Borcun tutarına, türüne ve ödeme planına göre sonuç değişebildiği için anlaşmazlık durumunda bir hukukçuya danışılması tavsiye ediliyor.

Yılbaşı öncesi neden önemli?

Rusya'da 2027 yılbaşı tatili 31 Aralık'ta başlıyor ve 10 Ocak'a kadar sürüyor. Bu dönemde Türkiye'ye ve diğer ülkelere gidiş yoğunlaşıyor. Yılbaşı tatilinin takvimini ayrı haberimizde derledik. Uçuştan önce icra dosyasını kontrol etmek, havalimanında sürprizle karşılaşmayı önlüyor. Federal İcra Servisi verilerine göre 1 Ocak 2026 itibarıyla Sınır Muhafız Servisi'nde yurt dışına çıkış kısıtlamasına ilişkin 8,9 milyon karar uygulamadaydı.

Rusya'da yaşayan yabancıları ilgilendiren yeni düzenlemeleri, göç ve çalışma kurallarını her sabah "Rusya'da bugünden itibaren" haberimizde derlemeye devam ediyoruz.