HABAŞ kimin, Aliağa'daki tesis ne üretiyor?

Patlama neden aramalara taşındı?

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik tesisinde bugün öğle saatlerinde yaşanan patlamada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kabine toplantısı sonrası açıklamasına göre 16 işçi hayatını kaybetti, 2'si ağır 13 kişi yaralandı; Vali Süleyman Elban akşam saatlerinde 10 ölü açıklamıştı. Valiliğin ilk değerlendirmesine göre sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vinci koparak ark ocağına düştü. Olayın ardından "HABAŞ" kelimesi Google Trends'te Türkiye genelinde 10 binin üzerinde aramayla günün en çok yükselen aramaları arasına girdi. Olayın son durumu Aliağa'daki facia haberimizde.

Başaran ailesinin sanayi grubu

HABAŞ'ın kökeni Hamdi Başaran'ın İstanbul Topkapı'da kurduğu oksijen fabrikasına dayanıyor. Bazı kaynaklarda bu adımın 1956'da atıldığı yazıyor. Aile 1969'da ağır makine ve Türkiye'de ilk kez sınai gaz tüpü üretmek amacıyla Habaş Endüstri Tesisleri A.Ş.'yi kurdu. Şirket, Hamdi Başaran'ın oğlu Mehmet Rüştü Başaran döneminde büyüyerek demir-çelikten enerjiye uzanan bir sanayi grubuna dönüştü. Aile 1997'de Anadolubank'ı satın alarak finans sektörüne de girdi.

Aliağa'da ne üretiliyor?

HABAŞ'ın demir-çelik tesisi 1987'de Aliağa'da yıllık 600 bin ton kapasiteyle üretime başladı. Elektrik ark ocaklı tesis, hurdayı eriterek sıvı çelik ve bunun ardından inşaat demiri, kütük ve yassı mamul gibi ürünler üretiyor. Sektör yayınlarında tesisin sıvı çelik kapasitesi 4,5-4,7 milyon ton olarak veriliyor; şirket yeni yatırımlarla kapasiteyi 7,5 milyon tona çıkarmayı hedeflediğini açıklamıştı. HABAŞ, çelik sektörünün en büyük ihracatçıları arasında yer alıyor ve sektör sıralamalarında birinci gösterildiği yıllar oldu. Grup, Aliağa'da çeliğin yanı sıra Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar adıyla oksijen, azot, karbondioksit gibi gazların üretimini ve dolumunu yapıyor; bölgede enerji santralleri ve bir limanı da bulunuyor.

Aliağa neden önemli?

Aliağa, rafineri, petrokimya, demir-çelik ve gemi söküm tesisleriyle Türkiye'nin en yoğun ağır sanayi bölgelerinden biri. Elektrik ark ocaklı çelik tesislerinin önemli bir kısmı ilçede bulunuyor; sanayinin büyüklüğü nedeniyle iş güvenliği konusu bölgede sık sık gündeme geliyor. Bugünkü patlamanın nedeni Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması ve bilirkişi incelemesiyle netleşecek; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş müfettişlerinin de tesiste inceleme yapması bekleniyor.

İş kazasından sonra süreç nasıl işliyor?

Ölümlü iş kazalarında Cumhuriyet Başsavcılığı resen soruşturma başlatıyor; olay yerinde keşif yapılıyor, bilirkişi heyeti kazanın nedenini ve iş güvenliği önlemlerinin yeterli olup olmadığını raporluyor. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işveren, iş kazasını en geç üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorunda. Hayatını kaybeden işçilerin yakınlarına SGK tarafından ölüm geliri bağlanabiliyor; yaralanan işçiler için geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi giderleri iş kazası sigortasından karşılanıyor. Tazminat davaları ise iş mahkemelerinde görülüyor.

Tesiste çalışan yakınlarından haber alamayan aileler, bilgi için İzmir Valiliği ve İl Sağlık Müdürlüğünün duyurularını takip edebilir; acil durumlar için 112 aranabilir.

Şirketten olayla ilgili yazılı bir açıklama henüz yapılmadı. Açıklama geldiğinde haberimizi güncelleyeceğiz.