Türkiye Ata'sını andı: Anıtkabir'de neler oldu?

09.05'te Türkiye'de hayat durdu

Atatürk, ebediyete intikalinin 88. yılında saat 09.05'te yurdun dört bir yanında sirenler eşliğinde yapılan iki dakikalık saygı duruşuyla anıldı. Ankara'daki ana tören Anıtkabir'de yapıldı: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve devlet erkânı, Aslanlı Yol'dan geçerek Atatürk'ün mozolesine çelenk sundu; saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okundu ve Erdoğan Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı. Okullarda, kamu kurumlarında ve meydanlarda da aynı saatte törenler düzenlendi; İzmir'de Cumhuriyet Meydanı'nda, İstanbul'da Taksim Cumhuriyet Anıtı'nda resmî törenler yapıldı.

Erdoğan, Misak-ı Millî Kulesi'nde imzaladığı Anıtkabir Özel Defteri'ne yazdığı mesajda Atatürk'ü, silah arkadaşlarını, Millî Mücadele kahramanlarını, şehit ve gazileri rahmetle andı. Bölgesel ve küresel koşullara da değinen Erdoğan, 86 milyonluk Türkiye Cumhuriyeti'ni daha müreffeh bir geleceğe taşımak için çalıştıklarını belirterek mesajını "Bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz" ifadesi ve "Ruhun şad olsun" sözleriyle bitirdi.

Anıtkabir, resmî törenin ardından vatandaşların ziyaretine açıldı. Öğleden sonra saat 16.30'da SOLOTÜRK'ün Anıtkabir üzerindeki saygı uçuşu bekleniyor. Haberin aşağıdaki bölümlerinde günün programı ve anma geleneğine ilişkin ayrıntılar yer alıyor.

Saat 09.05'te neden hayat duruyor?

Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. O günden bu yana her yıl aynı saatte Türkiye'nin her yerinde sirenler çalıyor; trafik duruyor, sokaktaki vatandaşlar, iş yerlerindeki çalışanlar ve okullardaki öğrenciler iki dakika boyunca saygı duruşunda bulunuyor. Bu yıl da 09.05'te sirenler çalacak. Sirenlerin saati ve süresiyle ilgili ayrıntılar 10 Kasım siren haberimizde.

Atatürk'ün hastalığının son haftaları, Dolmabahçe'deki son günleri ve 10 Kasım 1938 sabahı yaşananları Atatürk'ün son günleri haberimizde derledik.

Anıtkabir'de devlet töreni

Ankara'daki ana tören, Atatürk'ün ebedi istirahatgâhı Anıtkabir'de yapılıyor. Devlet erkânı, askerî yetkililer, siyasi parti temsilcileri ve vatandaşların katılacağı törende saat 09.05'te saygı duruşunda bulunulacak. İki dakikalık saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okunacak, ardından Anıtkabir Özel Defteri imzalanacak. Tören TRT 1, TRT Avaz ve TRT Türk ekranlarından canlı izlenebilecek; TRT 1'in Anıtkabir'den naklen yayını saat 08.45'te başlıyor.

Resmî törenin ardından Anıtkabir vatandaşların ziyaretine açılacak. Tören nedeniyle Anıtkabir çevresindeki bazı yollar sabah saatlerinde trafiğe kapatılıyor; yolların açılış saati programın bitişine bağlı. Başkentte günün son büyük etkinliği SOLOTÜRK'ün saygı uçuşu olacak: Türk Hava Kuvvetlerinin gösteri uçağı saat 16.30'da Anıtkabir üzerinde Ata'ya saygı uçuşu gerçekleştirecek.

İzmir, İstanbul ve diğer illerde anma

Bütün illerde valilikler, belediyeler ve garnizon komutanlıkları sabah saatlerinde Atatürk anıtları önünde çelenk sunma törenleri düzenliyor; 09.05'teki saygı duruşu bu törenlerin merkezinde yer alıyor. Gün içinde konferanslar, yürüyüşler, sergiler ve anma konserleri yapılıyor.

İzmir'de program, Valiliğin açıkladığı takvime göre 09.00'da Cumhuriyet Meydanı'ndaki çelenk sunma töreniyle başlıyor; 09.05'teki saygı duruşunun ardından 10.00'da Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde anma programı, 14.00'te Alsancak İskelesi'nden başlayan anma yürüyüşü ve akşam 20.00'de konser var. İzmir'in günlük programını, hava ve kesinti bilgileriyle birlikte İzmir'de bugün haberimizde bulabilirsiniz.

İstanbul'da anmanın en anlamlı adresi her yıl olduğu gibi Atatürk'ün hayata gözlerini yumduğu Dolmabahçe Sarayı. Geçmiş yıllarda 09.05'te sarayda anma töreni yapılmış, sarayın Atatürk'ün son günlerini geçirdiği bölümü ziyaretçilere açılmış ve sarayın önünde uzun kuyruklar oluşmuştu. Bu yılki ziyaret saatleri için Millî Saraylar İdaresi'nin duyurusunu takip etmek gerekiyor.

Okullarda ve yurt dışında

10 Kasım resmî tatil olmadığı için okullar açık. Okullarda sabah saatlerinde 09.05'teki saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın ardından anma programları yapılıyor; öğrenciler şiirler okuyor, Atatürk'ün hayatı ve eserleri anlatılıyor. 10-16 Kasım tarihleri de Atatürk Haftası olarak okullarda çeşitli etkinliklerle değerlendiriliyor.

Türkiye'nin yurt dışındaki büyükelçilik ve başkonsoloslukları da her yıl 10 Kasım'da, yerel saatle 09.05'te saygı duruşu ve İstiklal Marşı'yla anma törenleri düzenliyor; temsilciliklerde Türk bayrağı yarıya indiriliyor. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları da bulundukları şehirdeki temsilciliğin ya da Türk derneklerinin programlarına katılarak Ata'yı anıyor.

Bayraklar yarıya iniyor, Anıtkabir'deki bayrak inmiyor

10 Kasım'da yurt genelinde resmî kurumlarda bayraklar yarıya indiriliyor. Anıtkabir'deki bayrak ise geleneğe göre yarıya indirilmiyor; bu uygulama, Atatürk'ün ebediyen yaşadığı anlayışıyla açıklanıyor. Gün boyunca televizyon ve radyo kanalları özel yayınlarla Atatürk'ü anıyor; TRT de 10 Kasım için özel yayın kuşağı hazırladı.

İllerde anma törenleri

Ankara: Başkentteki ana tören, yukarıda anlattığımız Anıtkabir'deki devlet töreniydi; Cumhurbaşkanı Erdoğan ve devlet erkânı 09.05'teki saygı duruşunu Anıtkabir'de yaptı.

İstanbul: İstanbul Valiliğinin açıkladığı programa göre resmî anma, saat 08.55'te Taksim Cumhuriyet Anıtı'na çelenk sunulmasıyla başlayacaktı. İstanbul'daki gelişmeleri İstanbul haberimizde izleyebilirsiniz.

İzmir: İzmir Valiliğinin programına göre protokol 08.55'te Cumhuriyet Meydanı'na geçecek, çelenk sunma töreni ve 09.05'teki saygı duruşu burada yapılacaktı. Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün düzenlediği kortej yürüyüşünde 14.00'te Alsancak Vapur İskelesi'nden Kordon Orduevi önüne kadar 350 metrelik Atatürk posteri taşınacak. Ayrıntılar İzmir'de bugün haberimizde.

Diyarbakır, Mersin, Adana, Aydın ve Eskişehir'de de anma, valiliklerin düzenlediği törenlerle yapılıyor. Bu illerdeki törenlerin ayrıntıları, valiliklerin açıklamaları geldikçe habere eklenecek.

Atatürk'ün vefatının 88. yılında Türkiye, onu bir kez daha saygı, minnet ve özlemle anıyor.