Suriye ile Suudi Arabistan arasında 403,6 milyon dolarlık kalkınma finansmanı anlaşmaları imzalandı: Elektrik, sağlık, konut ve su projelerine imtiyazlı kredi

Riyad'da imza töreni

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman tarafından resmî törenle karşılandı. İki liderin görüşmesinin ardından iki ülke arasında çeşitli alanlarda anlaşmalar imzalandı. Bunların en büyüğü, Suudi Kalkınma Fonu ile Suriye Maliye Bakanlığı arasında imzalanan ve toplam tutarı 403,6 milyon dolara ulaşan altı imtiyazlı kalkınma kredisi anlaşması oldu.

Suriye Maliye Bakanlığı, kredilerin kalkınma ve hizmet sektörlerinde kullanılacağını açıkladı. Basına yansıyan bilgilere göre krediler 20 yıl vadeli olacak ve ilk 5 yıl geri ödeme yapılmayacak. Suudi Arabistan Resmî Haber Ajansı SPA ise ziyaret kapsamında iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında bir iş birliği anlaşması imzalandığını bildirdi. Bunların yanı sıra sanayi, tarım ve çevre alanlarında mutabakat zaptları da imzalandı.

Para hangi projelere gidecek?

Anlaşmaların ayrıntılarına ilişkin haberlere göre kredilerin önemli bir bölümü, iç savaş yıllarında ağır hasar gören altyapının yeniden ayağa kaldırılmasına ayrılıyor:

• Elektrik: Halep Termik Santrali'nin yenilenmesi için 90 milyon dolarlık kredi.
• Sağlık: Hasarlı hastane ve sağlık merkezlerinin onarılması ve donatılması için 100 milyon dolar.
• Konut: Hasarlı konutların onarımı için 60 milyon dolar; ilk aşamada 10 bin konut hedefleniyor.
• Su ve sivil savunma: İçme suyu altyapısı ile sivil savunma kapasitesine yönelik projeler.

Suriye'de uzun yıllar süren savaş, elektrik santrallerini, su şebekelerini, hastaneleri ve yüz binlerce konutu kullanılamaz hâle getirmişti. Ülkenin pek çok bölgesinde elektrik günde yalnızca birkaç saat verilebiliyor. Yeniden yapılanma maliyetinin yüz milyarlarca doları bulduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle Körfez ülkelerinden gelecek finansman, Şam yönetiminin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

1,5 milyar dolarlık paketin ilk dilimi

Suriye Maliye Bakanı daha önce yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan ile toplam değeri yaklaşık 1,5 milyar dolar olan projelerin finansmanını görüştüklerini, bunun yaklaşık 406 milyon dolarlık ilk paketinin kısa süre içinde imzalanmasını beklediklerini söylemişti. İmzalanan 403,6 milyon dolarlık anlaşmalar, bu paketin ilk dilimi olarak değerlendiriliyor. Kalan projelerin finansmanına ilişkin görüşmelerin sürmesi bekleniyor.

Riyad–Şam yakınlaşması

Suudi Arabistan, Aralık 2024'te Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Şam'daki yeni yönetimle hızla ilişki kuran ülkelerin başında geliyor. Şara, cumhurbaşkanı olarak ilk yurt dışı ziyaretini Şubat 2025'te Suudi Arabistan'a yapmıştı. ABD Başkanı Donald Trump da Mayıs 2025'teki Riyad ziyaretinde, Muhammed bin Selman'ın talebi üzerine Suriye'ye yönelik ABD yaptırımlarını kaldıracaklarını açıklamış, Şara ile Riyad'da bir araya gelmişti.

Suudi Arabistan ve Katar, 2025'te Suriye'nin Dünya Bankası'na olan birikmiş borcunu ödemeyi üstlenmişti. Aynı yıl Şam'da düzenlenen Suudi-Suriye yatırım forumunda iki ülke arasında milyarlarca dolarlık yatırım anlaşmaları imzalanmıştı. Şara'nın bir aydan kısa süre içinde Suudi Arabistan'a yaptığı ikinci ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerin ekonomi ve güvenlik alanında derinleştiğini gösteriyor.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Suriye'nin yeniden yapılanması, Türkiye için de doğrudan önem taşıyor. Türk şirketleri Suriye'de enerji, inşaat ve altyapı projelerinde yer almak için girişimlerini sürdürüyor. Türkiye ile Katar şirketlerinin ortak olduğu bir konsorsiyum, Suriye'de elektrik santralleri kurulmasına yönelik büyük bir enerji anlaşmasına imza atmıştı. Elektrik, konut ve sağlık altyapısındaki onarımlar, Türkiye'deki Suriyelilerin ülkelerine gönüllü dönüşü açısından da belirleyici görülüyor. Körfez kaynaklı finansmanla başlayacak projelerin ihalelerinde Türk müteahhitlerin ne ölçüde yer alacağı önümüzdeki dönemde netleşecek.