Rusya'da yabancı çalışan bildirimi nasıl yapılır? İşveren 3 iş günü içinde İçişleri Bakanlığı'na bildiriyor; Gosuslugi'den başvuru, gecikmenin cezası 800 bin rubleye kadar

Bildirim neden gerekiyor?

Rusya'nın yabancıların hukuki statüsünü düzenleyen 115-FZ sayılı kanununa göre, yabancı bir çalışanı istihdam eden her işveren bu çalışanın işe başladığını ve işten ayrıldığını göç makamlarına bildirmekle yükümlü. Bu kural, çalışanın hangi belgeyle çalıştığından bağımsız olarak geçerli: Çalışma izni (razreşenie na rabotu), patent ya da Avrasya Ekonomik Birliği üyesi bir ülkenin vatandaşı olduğu için izin gerektirmeyen çalışanlar için de işveren bildirim yapıyor. Türk vatandaşları Rusya'da genellikle çalışma vizesi ve çalışma iznine dayanarak çalıştığı için, Türk çalışan istihdam eden şirketler de bu yükümlülüğün kapsamında.

Bildirim nasıl yapılır?

Bildirim formu ve doldurma kuralları İçişleri Bakanlığı'nın 30 Temmuz 2020 tarihli 536 sayılı kararnamesiyle belirlendi. İşveren, formu çalışanın çalıştığı bölgedeki göç birimine üç yoldan biriyle iletebiliyor:

• Elektronik: Gosuslugi portalı üzerinden, şirketin nitelikli elektronik imzasıyla.
• Şahsen: İçişleri Bakanlığı'nın göç birimine ya da yetkilendirilmiş kuruluşlara başvurarak.
• Posta ile: Taahhütlü mektupla, içerik listesiyle birlikte.

Bildirimde çalışanın kimlik ve pasaport bilgileri, çalışma izni ya da patentinin bilgileri, görevi ve sözleşmenin tarihi yer alıyor. Süre, sözleşmenin imzalandığı ya da sona erdiği günden itibaren işleyen 3 iş günü. Postayla gönderimde, mektubun postaya verildiği tarih dikkate alınıyor.

1 Ekim'den beri değişen: Patentli çalışanın kendi bildirimi

RIA Novosti'nin aktardığına göre İçişleri Bakanlığı, patentle çalışan yabancılar için bildirim usulünü 1 Ekim 2026'dan itibaren değiştirdi. Yeni düzende yabancı bir şahsın (bireyin) yanında patentle çalışıyorsa, patenti aldığı günden itibaren 2 ay içinde bildirimi kendisi yapıyor. Bir şirketin yanında çalışıyorsa sözleşmenin imzalanması ve sona ermesi bildirimini işveren 3 gün içinde yapıyor. Hukuk veri tabanlarına yansıyan yargı kararlarına göre işverenin bildirimi, patentli çalışanın kendi bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Patent sistemi esas olarak vizesiz giriş yapılan ülkelerin vatandaşları için geçerli olduğundan bu değişiklik Türk vatandaşlarından çok, Orta Asya ülkelerinden gelen çalışanları ilgilendiriyor.

Bildirim yapılmazsa ceza ne?

Bildirimin hiç yapılmaması ya da süresinden sonra yapılması, Rusya İdari Suçlar Kanunu'nun (KoAP) 18.15. maddesi kapsamında para cezası gerektiriyor. Hukuk veri tabanlarındaki bilgilere göre ceza tüzel kişiler için 400 bin ile 800 bin ruble arasında; şirket yöneticisi gibi sorumlu kişiler için 50 bin rubleye kadar. Moskova, St. Petersburg ve Leningrad bölgesinde bu tutarlar daha yüksek: Tüzel kişiler için 1 milyon rubleye, sorumlu kişiler için 70 bin rubleye kadar çıkabiliyor. Bireysel girişimciler için ceza daha düşük tutuluyor. Mahkeme para cezası yerine şirketin faaliyetini 90 güne kadar durdurma kararı da verebiliyor.

Türk şirketleri için pratik öneriler

• İş sözleşmesi imzalandığı gün bildirim için takvim hatırlatması kurun; 3 iş günü kısa bir süre.
• Sözleşme sona erdiğinde de bildirim yapılması gerektiğini unutmayın; ayrılış bildirimi en sık atlanan adım.
• Elektronik bildirim için şirketin nitelikli elektronik imzasının güncel olduğundan emin olun.
• Postayla gönderimde taahhütlü mektup makbuzunu ve içerik listesini saklayın.
• Çalışanın çalışma izni ya da vizesinin bitiş tarihini ayrıca takip edin; süresi dolan belgeyle çalıştırmak ayrı bir ihlal.

Kurallar ve formlar değişebildiği için bildirim yapmadan önce İçişleri Bakanlığı'nın resmî sitesindeki güncel duyurulara ve Gosuslugi'deki hizmet sayfasına bakmanız öneriliyor. Rusya'da yabancıları ilgilendiren diğer düzenlemeler için Rusya rehberimize göz atabilirsiniz.