Mélenchon: Cumhurbaşkanı seçilirse UCM'nin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararını uygulayacak, program kitabında yazdı

Program kitabında Netanyahu maddesi

Boyun Eğmeyen Fransa, Mélenchon'un cumhurbaşkanlığı programını 6 Kasım Cuma günü 4,90 euro fiyatlı bir kitap olarak yayımladı. France 24'ün aktardığına göre "L'Avenir en commun"un güncellenmiş hâli olan program, ekolojik planlama ekseninde kurgulanmış ve toplam 1.069 tedbir içeriyor; bunların 238'i yeni. Partinin resmî internet sitesinde ise programın 795 tedbirlik özet hâli sekiz bölüm altında yer alıyor.

Anadolu Ajansı kaynaklı haberlere göre programın dış politika bölümünde, Mélenchon'un seçilmesi hâlinde UCM'nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararını uygulatacağı yazıyor. Bu, Netanyahu'nun Fransa topraklarına ayak basması hâlinde gözaltına alınarak Lahey'e teslim edilmesi anlamına geliyor. Programda ayrıca Fransa'nın NATO'nun entegre askerî komuta yapısından derhâl çekilmesi ve 17 Ekim 1961'de Paris'te Cezayirli göstericilere yönelik şiddetin "devlet suçu" olarak tanınması da yer alıyor.

Fransız basınında öne çıkan iç politika başlıkları ise net asgari ücretin 1.700 euroya yükseltilmesi, emeklilik yaşının yeniden 62'ye indirilmesi, "yüzde 100 sosyal güvenlik" ve "İslamofobi, antisemitizm ve her türlü ırkçılığa karşı" 1 milyar euroluk bir plan.

UCM kararı ne diyor?

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024'te Binyamin Netanyahu ve dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze'deki savaşla ilgili savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla tutuklama kararı çıkardı. Mahkemeyi kuran Roma Statüsü'ne taraf olan 120'yi aşkın ülke, kararın muhatabı kişiler topraklarına girdiğinde onları tutuklayıp mahkemeye teslim etmekle yükümlü. Fransa da Roma Statüsü'ne taraf.

İsrail ise UCM'ye taraf değil ve kararı tanımıyor. Netanyahu, karar çıktığında bunu "antisemit" olarak nitelemiş, İsrail hükümeti mahkemenin yargı yetkisine itiraz etmişti.

Fransa'nın tutumu: "Dokunulmazlık" tartışması

Fransız Dışişleri Bakanlığı, kararın ardından 27 Kasım 2024'te yaptığı açıklamada Fransa'nın uluslararası yükümlülüklerine uyacağını belirtmiş, ancak bir devletin UCM'ye taraf olmayan devletlerin yetkililerine tanınan dokunulmazlıklara aykırı davranmak zorunda olmadığını, bu dokunulmazlıkların Netanyahu ve ilgili bakanlar için de geçerli olduğunu savunmuştu. Paris bu yorumu Roma Statüsü'nün 98. maddesine dayandırdı.

Bu yorum Fransa'da tartışma yarattı. Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu (FIDH) ve İnsan Hakları Derneği (LDH), Statü'nün 27. maddesinin resmî sıfata dayalı dokunulmazlığı açıkça ortadan kaldırdığını hatırlatarak hükümeti "yanıltıcı" bir yorum yapmakla eleştirdi. Mecliste de hükümete bu konuda yazılı soru önergeleri verildi. UCM Temyiz Dairesi, Sudan'ın eski Devlet Başkanı Ömer el-Beşir dosyasında, uluslararası örf ve adet hukukunda UCM karşısında devlet başkanı dokunulmazlığı bulunmadığına hükmetmişti.

Mélenchon'un programındaki taahhüt, bu tartışmada Paris'in mevcut yorumunu terk etmek ve kararı doğrudan uygulamak anlamına geliyor.

Mélenchon ve Netanyahu: Sert çıkışlar

Mélenchon son aylarda Netanyahu hükümetine yönelik sert açıklamalarıyla gündeme geldi. Mayıs 2026'da LCI'a verdiği röportajda İsrail'i "bölgenin en tehlikeli devleti" olarak nitelemiş, Ekim'de ise Netanyahu'yu Fransa'daki seçimleri etkilemeye çalışmakla suçlamıştı. LFI, Gazze savaşı boyunca İsrail'e silah satışının durdurulması ve Filistin devletinin tanınması çağrılarıyla öne çıkan parti oldu.

Programdaki son maddeye İsrail hükümetinden ya da Fransız hükümetinden henüz resmî bir tepkiye rastlanmadı. İsrail yönetimi, UCM kararını uygulama yönünde adım atan ülkelere daha önce kararın siyasi olduğunu ve İsrail'in kendini savunma hakkını hedef aldığını söyleyerek tepki göstermişti.

2027 seçimi ve Mélenchon'un şansı

Mélenchon, daha önce 2012, 2017 ve 2022 cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday olmuştu; 2022'de ilk turu yüzde 21,95 ile üçüncü sırada tamamlayarak ikinci turu kıl payı kaçırmıştı. 2027 seçimi öncesinde Mélenchon, solun en güçlü adayları arasında gösteriliyor; bazı Türk basın kuruluşları onun ikinci tura kalabileceğini yazıyor. Anketler seçimden aylar önce yapıldığı için kesin bir tablo sunmuyor.

Fransa'da cumhurbaşkanı, dış politika ve savunmada geniş yetkilere sahip. Bu nedenle Mélenchon'un seçilmesi hâlinde UCM kararına ilişkin tutum, ülkenin resmî politikası hâline gelebilir. Ancak tutuklamanın fiilen gerçekleşmesi, Netanyahu'nun Fransa'ya gelmesine ve yargı süreçlerine bağlı. Netanyahu, UCM kararından bu yana Roma Statüsü'ne taraf ülkelere yaptığı seyahatlerde rotasını dikkatle seçiyor; bazı yolculuklarında belirli Avrupa ülkelerinin hava sahasından kaçındığı haberleri basına yansımıştı.

Mélenchon'un programı önümüzdeki aylarda Fransa'daki seçim tartışmasının dış politika ayağında belirleyici başlıklardan biri olmaya aday.