Libya Meclisi, Türkiye ile deniz yetki alanları mutabakatını oybirliğiyle onayladı: Atina ve Lefkoşa "geçersiz" dedi, AB üzüntü duydu

Libya'da yaklaşık yedi yıldır bekleyen onay nihayet geldi. Ülkenin doğusunda bulunan ve uzun süre Hafter'e yakın çizgide yer alan Temsilciler Meclisi, Türkiye ile o dönemki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 2019'da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat muhtırasını oybirliğiyle kabul etti. Meclis, aynı oturumda mutabakatı reddettiği Ocak 2020 tarihli kararını da yine oybirliğiyle iptal etti.

Yedi yıllık bekleyiş

Mutabakat 27 Kasım 2019'da İstanbul'da imzalanmış, TBMM'nin onayının ardından Resmî Gazete'de yayımlanarak Türkiye açısından yürürlüğe girmişti. Ancak Libya'daki doğu-batı bölünmesi nedeniyle Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi, Aralık 2019'da mutabakatı geçersiz saymış, Ocak 2020'de de Türkiye ile imzalanan güvenlik ve deniz yetki anlaşmalarını reddetmişti. Reuters'ın aktardığına göre oylama, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın'ın Libya'yı ziyaret ederek Abdulhamid Dibeybe ile görüştüğü günlere denk geldi.

Yunanistan'ın tezi zayıfladı

Atina, bugüne kadar mutabakatın yalnızca Trablus hükümeti tarafından imzalandığını ve Libya meclisinin onayından geçmediğini öne sürüyordu. Doğudaki meclisin onayıyla Libya'nın iki rakip siyasi merkezi de Türkiye ile yapılan deniz yetki alanı sınırlandırmasının arkasında durmuş oldu. Bu durum, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin "Mavi Vatan" tezini destekleyen önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendiriliyor.

Atina ve Lefkoşa: "Yasa dışı ve geçersiz"

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, kararın mutabakatın "yasa dışı, hükümsüz ve dayanaksız" niteliğini değiştirmediğini açıkladı. Atina, Türkiye ile Libya'nın deniz yetki alanı sınırlandırmasına hukuki dayanak oluşturacak karşılıklı ya da bitişik kıyılara sahip olmadığını savundu. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi de mutabakatın "yasa dışı, hükümsüz" olduğunu ve üçüncü ülkeler açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmadığını öne sürdü.

Brüksel'den Atina'ya destek

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, AB'nin Libya'nın mutabakatı onaylamasından "derin üzüntü" duyduğunu söyledi. Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı'nın ardından yaptığı ortak açıklamada Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile dayanışma yinelendi. AB'nin tepkisi, Brüksel'in Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin uluslararası anlaşmalara dayanan haklarını görmezden gelerek tek taraflı tutum sergilediği eleştirisini yeniden gündeme getirdi. Ankara ise onayı memnuniyetle karşıladı ve mutabakatın uluslararası hukuka uygun olduğunu savunmayı sürdürüyor.