İkinci baskı altın uyarısı: Çeyrek ve yarım altın alırken ayar ve gramaja dikkat

Altın fiyatlarındaki hareketlilik, yatırımcıların ve düğün sezonunda altın almak isteyenlerin dikkatini yeniden kuyumculara çevirdi. Sektör temsilcileri, piyasada "ikinci baskı" olarak adlandırılan ve Darphane dışında yetkisiz atölyelerde basıldığı belirtilen çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altınlarına karşı uyarıyor.

Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, son yıllarda altında taklit ürünlerle karşılaşıldığını belirterek vatandaşların yalnızca tanıdıkları, güvendikleri ve oda denetiminden geçen kuyumculardan alışveriş yapmasını önerdi. Sönmez, tanımadıkları kişilerden ve internet üzerinden ucuz altın almamaları konusunda da uyardı.

Ayar ve gramaj düşük çıkabiliyor

İkinci baskı ürünlerdeki en büyük risk, altının olması gereken ayar ya da gramajın altında kalması. Vatandaş piyasa fiyatına yakın ya da biraz daha ucuza altın aldığını düşünürken, ürün daha sonra kuyumcuda tartıldığında ya da cihazla ölçüldüğünde fark ortaya çıkabiliyor. Bozdurma sırasında altın beklenenden düşük değer bulabiliyor. Basına yansıyan örneklerde bu farkın çeyrek altın başına birkaç yüz lirayı bulabildiği belirtiliyor.

Orijinalinden ayırt etmek zor

Bazı ikinci baskılarda Atatürk figürü, yazılar ve kenar ayrıntıları Darphane basımına göre daha pürüzlü ya da daha az belirgin olabiliyor. Ancak kuyumcular, bu görsel işaretlerin tüketici için kesin bir yöntem olmadığını vurguluyor. Yeni üretim teknikleriyle basılan bazı ürünler görünüşte orijinaline çok yaklaşıyor; gerçek fark hassas tartı ve ayar ölçüm cihazlarında ortaya çıkıyor.

Darphane dışında basım yasak

Çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altını gibi sikke altınları basma yetkisi yalnızca Darphane'ye ait. Bu altınların yetkisiz atölyelerde benzer kalıplarla üretilip piyasaya sürülmesi kanunen yasak. Bu nedenle ikinci baskı ürünler yalnızca fiyat açısından değil, hukuki açıdan da risk taşıyor.

Altın alırken nelere dikkat edilmeli?

Kuyumcuların en önemli tavsiyesi alışverişin güvenilir ve uzun süredir faaliyet gösteren işletmelerden yapılması. Ürünün kutusu, etiketi ve satıcı bilgileri kontrol edilmeli; fiş ya da fatura mutlaka alınmalı. Fatura, ileride sorun çıkarsa altının nereden ve hangi şartlarla alındığını kanıtlamanın tek yolu. Satıcıya altının gramajını ve ayarını sormaktan da çekinilmemeli.

Elindeki çeyrek, yarım ya da Cumhuriyet altınının ikinci baskı olabileceğinden şüphelenenlerin bir kuyumcuda ürünü tartırıp ayarını ölçtürmesi öneriliyor. İnternetten, sosyal medya hesaplarından ya da kaynağı belirsiz kişilerden yapılan alışverişlerde risk daha yüksek.

"Ucuz altın" her zaman avantaj değil

Altın fiyatları büyük ölçüde aynı piyasa değerinden oluştuğu için benzer ürünlere göre dikkat çekici derecede ucuz satılan altına temkinli yaklaşmak gerekiyor. Birkaç yüz liralık indirim için alınan kaynağı belirsiz ürün, ayar ya da gramaj eksik çıkarsa çok daha büyük kayba dönüşebilir.